Journals / Kadim / 2025 / Sayı 9

Three Palaces In The Sıxteenth Century Istanbul: Şah Sultan, Ferruh Kethuda And Doğancı Ahmed Paşa Palaces

16. Yüzyıl İstanbulu’nda Üç Saray: Şah Sultan, Ferruh Kethüda ve Doğancı Ahmed Paşa Sarayları

Journal
Kadim
Pages
97–127
Publication Date
2025-04-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Furthermore, the variety and abundance of living and service units in these three palaces, along with the presence pavilions, mansions and baths indicate that these palaces were privileged spaces.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study attempts to answer some questions regarding the spatial and structural features of Ottoman palaces/mansions through a close examination of three palace buildings from the sixteenth century.
📊
Key Findings & Data:After determining the locations and boundaries of these palace complexes based on contemporary documents, I discuss their relationship with adjacent buildings, the architectural elements ensuring privacy, and their structural components.
💡
Conclusion & Impact:Furthermore, the variety and abundance of living and service units in these three palaces, along with the presence pavilions, mansions and baths indicate that these palaces were privileged spaces.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Osmanlı Saray Mimarisi · İstanbul · Saray

Abstract

This study attempts to answer some questions regarding the spatial and structural features of Ottoman palaces/mansions through a close examination of three palace buildings from the sixteenth century. After determining the locations and boundaries of these palace complexes based on contemporary documents, I discuss their relationship with adjacent buildings, the architectural elements ensuring privacy, and their structural components. The main sources of this article include foundation deeds, archival documents, visual materials and secondary literature, which aid in analysing the layout and units of these palace complexes. As all three palaces were located next to a Sufi convent, they were surrounded by various foundation properties. It has been established that all these buildings were surrounded by a ring of privacy through their courtyards and gardens, while still maintaining close contact with surrounding buildings. Furthermore, the variety and abundance of living and service units in these three palaces, along with the presence pavilions, mansions and baths indicate that these palaces were privileged spaces.

Özet

Bu çalışmada Osmanlı saray/konaklarının mekânsal ve yapısal özelliklerine dair birtakım sorulara cevap aranmıştır. Bahse konu sorular seçilen üç saray binası üzerinden cevaplandırılmaya çalışılmıştır. Bu üç saray yapısı nerede inşa edilmişti? Sınırları belgelerde nasıl tanımlanmıştı? Tekke yakınında inşa edilen bu üç sarayın etrafındaki tekke akarlarıyla ilişkisi nasıldı? Mahremiyet bağlamında düşünüldüğünde bu yapılar ne tür özellikler sergilemekteydi? Bu yapıların birimleri nelerdi? Bu birimlerin birbiriyle ilişkisi nasıldı Ana malzemesini vakfiyelerin oluşturduğu bu makalede ayrıca birtakım arşiv belgeleri, görsel malzemeler ve literatürdeki çalışmalar kullanılmış, binaların yerleşimi ve birimleri üzerine analizler yapılmıştır. Üç saray yapısının da tekke yanında konumlanmış olması bu yapıların akarlarla çevrili olmasına yol açmıştı. Söz konusu üç yapının da avluları ve bahçeleri aracılığıyla bir mahremiyet halkası içine alındığı, bununla birlikte etraflarındaki binalarla da yakın ilişki içinde oldukları anlaşılmıştır. İlaveten bu üç saraydaki yaşama ve hizmet birimlerinin çeşitliliği ve sayısal olarak çokluğu, kasır/köşk gibi birimler ile hamamların varlığı bunları ayrıcalıklı bir hale getirmişti.

🔖

Cite This Article

Bölükbaşı, A. (2025). Three Palaces In The Sıxteenth Century Istanbul: Şah Sultan, Ferruh Kethuda And Doğancı Ahmed Paşa Palaces. Kadim, Sayı 9, 97–127. https://ajindex.com/articles/1023248

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (3)

  1. Arşiv Kaynakları Başkanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Hatt-ı Hümâyûn (HAT). Cevdet - Saray (C.SM). Cevdet - Evkaf (C.EV). Evkaf-Vakfiyeler Evrakı (EV.VKF). Şûrâ-yı Devlet (ŞD). Plan, Proje ve Krokiler (PLK.p). Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi (TSMA) Evrak (E). Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA) Defter (D), 503, 570, 1993, 2111, 2220
  2. Araştırma ve İnceleme Eserler Açık, Turan – Düzenli, H. İ. “XVI-XVII. Yüzyıl İstanbul Evlerine Dair”. Antikçağdan XXI. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi. ed. Coşkun Yılmaz. 8/244–263. İstanbul: İslâm Araştırmaları Merkezi Yayınları–İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 1. Basım, 2015. Akar, Tuba. “Fatih’in İstanbul’unda Konut Mimarisi”. IV. Uluslararası Osmanlı İstanbulu Sempozyumu Bildirileri 20-22 Mayıs 2016. ed. Ali Akyıldız vd. 159-170. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları – İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Yayınları, 1. Basım, 2016. Alman Mavileri:1913-1914 I. Dünya Savaşı Öncesi İstanbul Haritaları. haz. İ. Dağdelen - A. Mazak. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 1. Basım, 2006. Artan, Tülay. “The Kadırga Palace: An Architectural Reconstruction”. Muqarnas 10 (1993): 201–211. Artan, Tülay. “In the Tracks of a Lost Palace”
  3. Milletlerarası Türk Sanatları Kongresi (9th International Congress of Turkish Art. 1/197–213. İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1. Basım, 1991. Artan, Tülay. “Esma Sultan Sahilsarayı”. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi. ed. Nuri Akbayar vd. 7/208–210. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1. Basım, 1994. Atasoy, Nurhan. İbrahim Paşa Sarayı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1. Basım, 2012. Ayvansarayi Hüseyîn Efendi vd. Hadîkatü’ l Cevâmi (İstanbul Câmileri ve Diğer Dini- Sivil Mimari Yapılar). nşr. A. N. Galitekin. İstanbul: İşaret Yayınları, 1. Basım, 2001. Bektaş, Cengiz. Türk Evi. İstanbul: YEM Yayınları, 10. Basım, 2021. Bölükbaşı, Ayşe. XVI. Yüzyılda İstanbul’ daki Halveti Tekkeleri. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 2015. Bölükbaşı, Ayşe. “XVI. Yüzyıl İstanbul’unda Tekke ve Saray Şeyh ve Bânî Arasındaki Yakınlığın Mahiyeti Üzerine Bir Değerlendirme”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 60 (2023), 49-78. Çekiç, Faruk T. Bursa Hançerli Fatma Sultan Külliyesi. Bursa: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2019. Denknalbant, Ayşe. “Köşk”, Türkiye Diyanet İslâm Ansiklopedisi, 26/279–282. İstanbul: İslâm Araştırmaları Merkezi Yayınları, 1. Basım, 2002. Döle