Dış Ticaretin Büyüme Üzerine Etkileri: Bir Panel Veri Analizi

Özet

Dış ticaret ile büyüme ilişkisi ekonomi sahasında uzun yıllardan beri incelenen konulardan biridir. 1970’den sonra söz konusu ilişki üzerine yapılan çalışmalar oldukça artmıştır. Türkiye’de aynı çalışma konusu 2000’li yıllara doğru incelenmeye başlanmıştır. Genel teori, dış ticaretin büyümenin motoru olduğu ve ihracatın büyümeyi arttıracağı üzerine kurulmuştur. Söz konusu ampirik çalışmalardan bazıları bu teoriyi doğrularken, bazıları da farklı sonuçlar elde etmiştir. Bu çalışmada, gelişmiş1 ve gelişmekte olan ülkeler2 için (sırasıyla 1980 – 2010; 1993 – 2010 dönemleri) dış ticaretin büyüme üzerine etkisi panel veri analizi ile test edilmiştir. Alınan verilerin durağanlığını test etmek için LLC ve IPS Panel Birim Kök Testleri yapılmıştır. Daha sonra Pedroni eşbütünleşme testi ve Granger nedensellik testi yapılmıştır. Yapılan analizlerde, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, büyümeden ithalata ve ihracata doğru bir nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Öte yandan, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde, ithalat ve ihracattan büyümeye doğru bir nedensellik ilişkisi olduğu görülmüştür.