Journals / TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 1 Sayı: 9

SEYYİD VEHBÎ’NİN ŞİİR ANLAYIŞI

Pages
200–227
Publication Date
2017-04-16
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Vehbî’nin şiir ile ilgili yaptığı önemli poetik tenkit ve değerlendirmeler özellikle divan şiirinin poetikasına yönelik yapılacak çalışmalara katkı sağlayacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışma ile 18. yüzyıl divan şiirinin önemli temsilcilerinden olan Seyyid Vehbî’nin kendi şiirleri ile ilgili yaptığı tespit ve değerlendirmelerden hareketle şairin şiir anlayışının belirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Key Findings & Data:Hikemî tarzın bu yüzyıldaki önemli bir temsilcisi olan Vehbî, şiirinde anlam, düşünce ve mazmun gibi şiirin içyapısı ile ilgili unsurları oldukça değerli görmüş ve bu hususların önemine dair de değerlendirmelerde bulunmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Vehbî’nin şiir ile ilgili yaptığı önemli poetik tenkit ve değerlendirmeler özellikle divan şiirinin poetikasına yönelik yapılacak çalışmalara katkı sağlayacaktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Seyyid Vehbî · şiir anlayışı · poetika

Özet

Bu çalışma ile 18. yüzyıl divan şiirinin önemli temsilcilerinden olan Seyyid Vehbî’nin kendi şiirleri ile ilgili yaptığı tespit ve değerlendirmelerden hareketle şairin şiir anlayışının belirlenmesi amaçlanmıştır. Divan’ında çoğunlukla kasidelerinin fahriye ve gazellerinin mahlas beyitlerinde poetik düşüncelerine yer veren şair, bu dizelerde şiirlerinin özelliklerine ve konularına, şiirlerini benzettiği unsurlara ve mânâ, düşünce, mazmun gibi çeşitli poetik hususlara dair düşüncelerini belirtir. Vehbî, bu poetik dizelerde şiir karşılığında daha çok “sühan” ve “nazm” kelimelerine yer vermiştir. Ona göre şiir feyizle ve hünerle söylenmeli, gönle hitap etmeli, doğruluk içermeli, gaflette olanları uyarmalı, elden ele dolaşmalı, âşıkâne, yakıcı, pâk, garrâ, nâzik, rengîn ve selîs olmalıdır. O, şiirlerini “âb, âşiyâne, câm, dâsitân, deşt, efser, fesâne, gevher, gül-deste, hâtem, kâle, kevser, mu‘cize, sihr, şeker, şerer, yem, zülâl vd.” unsurlara benzetir. Ona göre okuyucu tarafından beğenilen şiirler, aşkı anlatan, sevgili ve onun güzellik unsurlarına yer veren, yenilik düşüncesiyle oluşturulmuş, zevk ve eğlence içeren şiirlerdir. Hikemî tarzın bu yüzyıldaki önemli bir temsilcisi olan Vehbî, şiirinde anlam, düşünce ve mazmun gibi şiirin içyapısı ile ilgili unsurları oldukça değerli görmüş ve bu hususların önemine dair de değerlendirmelerde bulunmuştur. Vehbî’nin şiir ile ilgili yaptığı önemli poetik tenkit ve değerlendirmeler özellikle divan şiirinin poetikasına yönelik yapılacak çalışmalara katkı sağlayacaktır.

🔖

Cite This Article

TOPAK, Z. (2017). SEYYİD VEHBÎ’NİN ŞİİR ANLAYIŞI. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 9, 200–227. https://ajindex.com/articles/1013572

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (32)

  1. AKÜN Ömer Faruk (2013),
  2. Divan Edebiyatı, İstanbul:
  3. İsam Yayınları.
  4. BİLGİN A. Azmi (2011),
  5. Tekke Edebiyatı, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.40, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  6. BANARLI Nihat Sami (1971),
  7. Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, C.1, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  8. BAYRAM Yavuz (2004), 16. Yüzyıldaki Bazı Divan Şairlerinin Şiiri Nitelemek Üzere Kullandıkları Sıfatlar, Türkbilig Dergisi, 8, 36-53.
  9. Bursalı M. Tahir (1972), Osmanlı Müellifleri, (Haz: A. F. Yavuz, İ. Özen), C.2, İstanbul:
  10. Meral Yayınevi.
  11. CEYLAN Ömür (2011),
  12. Bağ Bozumu, İstanbul:
  13. Kesit Yayınları.
  14. COŞKUN Menderes (2011), Klasik Türk Şairinin Poetikası Üzerine, Bilig Dergisi, 56, 57-80.
  15. ÇAPAN Pervin (1993), 18. Yüzyıl Tezkirelerinde Edebiyat Araştırma ve Tenkidi, Basılmamış Doktora Tezi, Elazığ: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ÇAPAN Pervin (2005), Tezkire-i Safâyî, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  16. ÇELEBİ İlyas (1996),
  17. Gayb, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.13, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  18. ÇOLAK Ahmet (2015), Seyyîd Vehbî’nin Manzum Hadis-i Erbaîn Tercümesi, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4/2, 616-633.
  19. DEMİREL Şener (2002). Mazmûn Üzerine Bir Değerlendirme, Bilig Dergisi, 21, 117-142.
  20. DEVELLİOĞLU Ferit (1995),
  21. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
  22. DİKMEN Hamit (1991), Seyyid Vehbî ve Divanının Karşılaştırmalı Metni, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. DİKMEN Hamit (2003), Seyyid Vehbî Divanı’nın Şekil ve İfade Özellikleri Bakımından Analizi, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3/1, 103-126.
  23. DİKMEN Hamit (2004), Seyyid Vehbî’nin Hayatı, Eserleri ve Sanatçı Kişiliği, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4/1, 165-192.
  24. DİKMEN Hamit (2005), Seyyid Vehbî Divan’ında Çevre, Kültür Unsurları ve Toplum Hayatı, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5/2, 25-56.
  25. DOĞAN Muhammed Nur (1996), Fuzulî’nin Poetikası, İlmî Araştırmalar Dergisi, 2, 45-72.
  26. ERAYDIN Selçuk (1995),
  27. Feyiz, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.12, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  28. ERKAL Abdulkadir (2009), Divan Şiiri Poetikası (17. Yüzyıl), Ankara:
  29. Birleşik Yayınevi.
  30. ERTÜRK Mustafa (1997),
  31. Havz-ı Kevser, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.16, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  32. GIBB Elias John Wilkinson (1999), Osmanlı Şiir Tarihi, (Ter: A. Çavuşoğlu), C. III-IV-V. Ankara: Akçağ Yayınları. GÖK