Bel Ağrısının Sık Görülmeyen Bir Nedeni; Radyasyon Osteoiti

Özet

Sayın Editör, 61 yaşında bayan hasta polikliniğimize bel ağrısı yakınmasıyla başvurdu. Hastaya yaklaşık 11 ay önce endometrium kanseri nedeniyle total abdominal histerektomi, bilateral salpingooferektomi, omentektomi ve pelvik paraaortik lenf nodu disseksiyonu yapılmış. Cerrahi tedaviyi takiben uygulanan radyoterapiden yaklaşık 4 ay sonra hastanın bel ağrısı yakınmaları başlamış. Hastanın ağrısı daha çok bel kısmındaydı ve bacaklarına vurmuyordu. Yapılan muayenede lomber hareketleri açık, düz bacak kaldırma testi negatifti, siyatik valleks hassasiyeti yoktu ve nörolojik muayenesi normal olarak değerlendirildi. Hastanın tam kan sayımında beyaz küre: 7340/µL, hemoglobin:13,6g/dl, trombosit:287000/µL idi. Sedimantasyon 36, alkalen fosfataz, kalsiyum ve fosfor normal sınırlar içerisinde idi. Olası bir kemik metastazını değerlendirmek amacıyla çekilen tüm vücut kemik sintigrafisi; diz eklemlerinde dejeneratif değişikliklerle uyumlu artmış aktivite tutulumları dışında normal olarak değerlendirildi. Hastanın çekilen lomber vertebral magnetik rezonans görüntülemesinde (MRG) lomber 3-4; 4-5 ve lomber 5 sakral 1. vertebralar arasında bulging mevcuttu. Ayrıca lomber 4. vertebra korpus alt bölümü ile lomber 5. vertebrada ve sakral düzeyde hem T1 hem de T2 kesitlerde hiperintens sinyal intensite değişimi vardı (Resim 1,2). Tarif edilen görünüm radyoloji doktoru tarafından radyoterapiye bağlı olabileceği yönünde yorumlanmıştı. Hasta kliniğimize yatırıldı ve oral analjezik başlandı ve fizyoterapi uygulandı. Radyasyon osteoiti kemik hücrelerinde, sinir dokusunda ve kan damarlarında radyasyonun indüklediği inflamatuar cevap olarak tanımlanmıştır (1). Mikroskobik seviyede, radyasyon osteoblast, osteoklast ve osteosit sayısında azalmaya sebep olmakta ve mikrovasküler yatağa zarar verebilmektedir (1,2). Radyasyona maruz kalan kemikte mikrodolaşımın bozulması osteonekroza neden olabilmektedir (1). MRG'de radyasyona maruz kalan bölgelerde, T1 görüntülerde orta veya düşük, T2 görüntülerde orta veya yüksek sinyal değişikliği izlenmektedir. Bununla birlikte bu bölgelerde vertebraların kemik iliğindeki hematopoetik hücrelerin yağ dokusuyla değişimi sonucu T1 görünümlerde yüksek, T2 görünümlerde orta sinyal yoğunluğu görülebilmektedir (3). Pelvik irradyasyonu takiben gelişen radyasyon osteoitinin insidansı değişmekle birlikte Fu ve ark. (4) % 0.3 olarak tahmin etmişlerdir. Bu tanı primer malignitenin metastazı, radyasyonun indüklediği osteosarkoma ve infeksiyon dışlandıktan sonra konulmalıdır (5). Pelvik irradyasyon sonrası bel ağrısı gelişen olgularda, enfeksiyon ve malignite dışlandıktan sonra, MRG bulgularıyla radyasyon osteoitinin tanınması gereksiz biyopsi ve tedavileri engelleyebilir