Dergiler / Milli Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 55 Sayı: 250

Dinleme Becerilerinin Gelişiminde Estetik Dinleme Etkinlikleri: İlkokul 2. Sınıf Öğrencileri Örneği

Aesthetic Listening Activities in the Development of Listening Skills: The Case of Primary School 2nd Grade Students

Nurcihan Kübra Boyraz(Kaleardı 75. Yıl İlkokulu)0000-0002-2739-9803
Kadir Kaplan(BAYBURT ÜNİVERSİTESİ, BAYBURT EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0001-7901-1025
Sayfa
819–842
Yayın Tarihi
2026-05-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak estetik dinleme etkinliklerinin dinlediğini anlama başarı düzeyine olumlu yönde bir etkisinin olduğu görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada temel amaç, estetik dinleme etkinliklerinin ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama başarı düzeylerine etkisini incelemek ve estetik dinleme etkinlik sürecini değerlendirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaç doğrultusunda araştırma, karma yöntem araştırmalarından gömülü deneysel model olarak desenlenmiştir. 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilen araştırmaya Bayburt ili merkezinde yer alan bir devlet okulunun ikinci sınıf A ve B şubelerinde öğrenim gören 30 öğrenci katılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak estetik dinleme etkinliklerinin dinlediğini anlama başarı düzeyine olumlu yönde bir etkisinin olduğu görülmüştür.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2023-2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Dinlediğini anlama · estetik dinleme · ilkokul

Özet

Bu araştırmada temel amaç, estetik dinleme etkinliklerinin ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama başarı düzeylerine etkisini incelemek ve estetik dinleme etkinlik sürecini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırma, karma yöntem araştırmalarından gömülü deneysel model olarak desenlenmiştir. 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilen araştırmaya Bayburt ili merkezinde yer alan bir devlet okulunun ikinci sınıf A ve B şubelerinde öğrenim gören 30 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen izlenmiştir. Deney grubu öğretmeniyle uygulama sonrası görüşme yapılarak elde edilen nitel verilerle nicel veriler desteklenmiştir. Deneysel işlem sürecinden önce her iki sınıfa da ön test olarak “Dinlediğini Anlama Başarı Testi” uygulanmıştır. Deney grubuna haftada bir gün üç ders saati kendi sınıf öğretmeni tarafından 7 hafta boyunca toplam 7 estetik dinleme etkinliği uygulanmıştır. Deneysel işlem sonrasında bir başka “Dinlediğini Anlama Başarı Testi” son test olarak, aynı test bir ay sonra ise kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen nicel veriler SPSS 24 veri analizi programından yararlanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen verilerin normal dağılıp dağılmadığını incelemek için Shapiro-Wilk normallik testi sonuçları, basıklık-çarpıklık katsayıları, histogram ve kutu grafikleri incelenerek verilerin parametrik testlerle çözümlenmesine karar verilmiştir. Görüşmeden elde edilen nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenerek nicel veriler desteklenmiştir. Sonuç olarak estetik dinleme etkinliklerinin dinlediğini anlama başarı düzeyine olumlu yönde bir etkisinin olduğu görülmüştür. Bu bulgulara dayanarak estetik dinleme etkinliklerinin ilkokulun erken yıllarından itibaren uygulanmasının dinleme becerisine katkı sağlayacağı ve geliştirilen etkinlikleri sınıf öğretmenlerinin derslerinde uygulayabileceği söylenebilir.

Abstract

This study aims to examine the effect of aesthetic listening activities on the listening comprehension achievement levels of second-grade primary school students and to evaluate the aesthetic listening activity process. For this purpose, the research was designed as an embedded experimental model from mixed-method research. The study, conducted in the spring semester of the 2023-2024 academic year, was attended by 30 students studying in the second-grade A and B classes of a state school in the center of Bayburt province. In the quantitative dimension of the study, a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group was followed. Quantitative data were supported by qualitative data obtained by interviewing the experimental group teacher after the application. Before the experimental process, the “Listening Comprehension Achievement Test” was administered to both classes as a pretest. A total of 7 aesthetic listening activities were applied to the experimental group one day a week for three class hours by their own primary school teacher for 7 weeks. After the experimental process, another “Listening Comprehension Achievement Test” was administered as a post-test and, the same test was administered as a retention test one month later. The quantitative data obtained within the scope of the research were analyzed using the SPSS 24 data analysis program. Shapiro-Wilk normality test results, kurtosis-skewness coefficients, histograms and, box plots were examined to examine whether the data obtained were normally distributed or not and it was decided to analyze the data with parametric tests. The qualitative data obtained from the interview were analyzed using content analysis, and the quantitative data was supported. As a result, it was seen that aesthetic listening activities positively affected listening comprehension achievement levels. Based on these findings, it can be said that implementing aesthetic listening activities from the early years of primary school will contribute to listening skills and primary school teachers can apply the developed activities in their lessons.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Boyraz, N. K., Kaplan, K. (2026). Dinleme Becerilerinin Gelişiminde Estetik Dinleme Etkinlikleri: İlkokul 2. Sınıf Öğrencileri Örneği. Milli Eğitim Dergisi, Cilt: 55 Sayı: 250, 819–842. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1642059

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

↗Yeni Sekme

PDF belgesi yükleniyor...

Kaynakça (55)

  1. Adıgüzel, O. C. (2016). Eğitim programlarının geliştirilmesinde ihtiyaç analizi el kitabı. Anı Yayıncılık.
  2. Akgül, H. (2023). Masal anlatım tekniğinin ortaokul öğrencilerinin estetik dinleme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
  3. Aksu, D. (2013). Bütünleştirici dinleme modeli uygulamalarının ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
  4. Anderson, A., & Lynch, T. (1988). Listening. Oxford University Press.
  5. Aslan, C. (2021). Dinleme becerisinin öğretimi. N. Bayat (Ed.), Dinleme ve eğitimi (ss. 289–312). Anı Yayıncılık.
  6. Aşılıoğlu, B. (2009). Türkçe öğretmen adaylarına göre derslerde karşılaşılan başlıca dinleme engelleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(29), 45–63.
  7. Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Dil Dergisi, 58, 71–74.
  8. Bayındır, Z. N., Uygur, M. E., & Çaptuğ, D. (2022). Estetik dinleme: Kuramsal, kavramsal dayanakları üzerine bir inceleme ve eğitim durumu örneği. Uluslararası Filoloji Bengü, 2(2), 1–28. https://doi.org/10.29228/filolojibengu.19
  9. Bayrak, E. (2010). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama sürecinde kullandıkları zihinsel beceri düzeyleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
  10. Becerik-Has, Ş. (2022). Estetik dinleme türü etkinliklerinin ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin dinleme sürecine yansımaları: Halk edebiyatı örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
  11. Benzer, A. (2023). Çocuklar için dinleme etkinlikleri. Nobel Akademi.
  12. Boyraz, C., & Ayday, Y. (2024). Investigation of the effect of philosophy for children approach on listening comprehension of fourth-grade primary school students. European Journal of Education Studies, 11(11), 927–940. https://doi.org/10.46827/ejes.v11i11.5632
  13. Brownell, J. (2017). Listening: Attitudes, principles, and skills. Pearson.
  14. Ciğerci, M. F. (2015). İlkokul dördüncü sınıf Türkçe dersinde dinleme becerilerinin geliştirilmesinde dijital hikâyelerin kullanılması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
  15. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2017). Designing and conducting mixed methods research. Sage Publications.
  16. Demir, O., & İzci, E. (2015). İlkokul (4. sınıf) Türkçe dersi öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve bu sorunların giderilmesine yönelik öğretmen görüşleri. Akademik Bakış Dergisi, (49), 440–460.
  17. Diakidoy, I. N., Stylianou, P., Karefillidou, C., & Papageorgiou, P. (2005). The relationship between listening and reading comprehension of different types of text at increasing grade levels. Reading Psychology, 26(1), 55–80.
  18. Doğan, B. (2017). Strateji temelli dinleme etkinliklerinin yedinci sınıf öğrencilerinin dinleme becerisiyle strateji kullanma düzeyine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
  19. Dundar, E. (2018). ELVES tekniğinin 5. sınıf öğrencilerinin dinlemeye yönelik tutumlarına ve dinleme başarılarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
  20. Durmuş, N. (2013). İlköğretim 2. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerinin geliştirilmesinde çocuk edebiyatı ürünlerinin etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
  21. Durukan, E., & Maden, S. (2010). Kavram haritaları ile not tutmanın ilköğretim öğrencilerinin dinlediğini anlama becerisi üzerine etkisi. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(2), 63–70.
  22. Field, J. (2008). Revising segmentation hypotheses in first and second language listening. System, 36(1), 35–51.
  23. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill.
  24. Gazioğlu, M. (2021). Çoklu duyusal öğrenme modeline göre masal anlatıcılığının dinleme becerisinin geliştirilmesine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  25. Gilakjani, A. P., & Ahmadi, M. R. (2011). A study of factors affecting EFL learners’ English listening comprehension and the strategies for improvement. Journal of Language Teaching and Research, 2(5), 977–988. https://doi.org/10.4304/jltr.2.5.977-988
  26. Green, S. B., Salkind, N. J., & Akey, T. M. (2000). Using SPSS for Windows: Analyzing and understanding data (2th. ed.). Prentice Hall.
  27. Juslin, P. N. (2013). From everyday emotions to aesthetic emotions: Towards a unified theory of musical emotions. Physics of Life Reviews, 10, 235–266. https://doi.org/10.1016/j. plrev.2013.05.008
  28. Kardaş, M. N., Çetinkaya, V., & Kaya, M. (2018). 2005–2017 yılları arasında dinleme eğitimi üzerine yapılmış akademik çalışmaların eğilimleri üzerine bir araştırma. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 21–32.
  29. Keleş, E. (2013). Dinleme öncesi ve dinleme sonrası verilen soruların 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama beceri düzeyine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
  30. Kocaadam, D. (2011). Not alarak dinleme eğitiminin ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin dinleme becerisi üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
  31. Korkmaz, S. (2019). Evaluation of aesthetic listening skills of pre-school children. Journal for Educators, Teachers and Trainers, 10(2), 115–126.
  32. Kornysheva, K., Cramon, D. Y., & Jacobsen, T. (2010). Tuning-in to the beat: Aesthetic appreciation of musical rhythms correlates with a premotor activity boost. Human Brain Mapping, 31, 48–64. https://doi.org/10.1002/hbm.20836
  33. Kraemer, L. A. (2009). The effects of listening to expository text on first graders’ listening comprehension and book choice [Unpublished doctoral dissertation]. St. John’s University.
  34. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575.
  35. Lynch, T. (2009). Teaching second language listening. Oxford University Press.
  36. Melanlıoğlu, D. (2011). İlköğretim Türkçe öğretim programının “dinleme türleri” bakımından değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 65–78.
  37. Müller, M., Höfel, L., Brattico, E., & Jacobsen, T. (2010). Aesthetic judgments of music in experts and laypersons: An ERP study. International Journal of Psychophysiology, 76, 40–51. https://doi.org/10.1016/j.ijpsycho.2010.02.002
  38. Ören, B. (2019). Estetik dinlemenin 4. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bartın Üniversitesi.
  39. Ören, B., & Yılmaz, M. (2022). The effect of aesthetic listening on the listening skills of primary school 4th grade students. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 8(62), 1291– 1301. https://doi.org/10.29228/smryj.63659
  40. Özbay, M. (2009). Anlama teknikleri: I. Dinleme eğitimi. Öncü Kitap.
  41. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.’ler). Pegem Akademi.
  42. Paul, P. M. (2008). Using verbal reports to investigate children’s aesthetic experiences with music. Journal of Music Therapy, 45(4), 427–442.
  43. Pilonieta, P., & Hancock, S. D. (2012). Negotiating first graders’ reading stance: The relationship between their efferent and aesthetic connections and their reading comprehension. Current Issues in Education, 15(2), 1–10.
  44. Rost, M. (2002). Listening tasks and language acquisition. In JALT Proceedings (pp. 18–28).
  45. Sevimli, F. (2015). Katılımlı dinlemenin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerisi üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dumlupınar Üniversitesi.
  46. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. ed.). Pearson.
  47. Vandergrift, L. (2002). It was nice to see that our predictions were right: Developing metacognition in L2 listening comprehension. Canadian Modern Language Review, 58(4), 555–575.
  48. Wilson, S. J., Wales, R. J., & Pattison, P. (1997). The representation of tonality and meter in children aged 7 and 9. Journal of Experimental Child Psychology, 64, 42–66.
  49. Wolf, M. (2008). Proust and the squid: The story and science of the reading brain. HarperCollins.
  50. Yalçın, A. (2002). Türkçe öğretim yöntemleri: Yeni yaklaşımlar. Akçağ Yayınları.
  51. Yangın, B. (1998). Dinlediğini anlama becerisini geliştirmede ELVES yönteminin etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  52. Yemenici, A. İ. (2019). Türkçe öğretiminde masallarla yapılan etkinliklerin dinleme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
  53. Yıldırım, H. (2007). İlköğretim 3. sınıf öğrencilerinin dinleme becerileri üzerine uygulamalı bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  54. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. bs.). Seçkin Yayınları.
  55. Zengin, B. S. (2010). Çocuk kitaplarının dinleme becerisini geliştirme aracı olarak kullanılması. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.