Dergiler / Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi / 2026 / Volume: 11 Issue: 2
EGZERSİZ BAĞIMLILIĞI ÖLÇEĞİ-21’ İN EGZERSİZ KATILIMCILARI İÇİN PSİKOMETRİK ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ -ÖN ÇALIŞMA
- Sayfa
- —
- Yayın Tarihi
- 2006-04-14
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmanın amacı "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21"in (Exercise Dependence Scale-21) Türk egzersiz katılımcıları için geçerliğini ve güvenirliğini test etmektir. Çalışmaya 121 erkek (X yaş = 22.67± 5.23) ve 62 kadın (X yaş = 23.28± 4.83) toplam 183 egzersiz katılımcısı gönüllü olarak katılmışltır. "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21" (EDS-21), bireyin egzersiz bağımlılığı semptomlarını ölçen 21 madde ve (a) tolerans, (b) geri çekilme, (c) amaç, (d) kontrol edememe, (e) zaman, (f) di¤er aktiviteleri azaltma ve (g) devamlılık gibi 7 alt boyuttan oluşmaktadır (Hausenblas ve Downs, 2003). Bireylerin egzersize bağımlılık durumları "Hiçbir Zaman (1)" ve "Her Zaman" (6) şeklinde 6’lı Likert tipi ölçek üzerinde değerlendirilmektedir. EDS-21’in faktör yapısının belirlenmesi için yapılan Temel Bileşenler (Principle Component) Analizi varimax dönüştürmesi sonuçları EDS-21’in Türkçe versiyonu için 5 faktörlü yapıyı desteklemekte ve ölçekte yer alan 21 madde 183 katılımcı için ölçeğin % 63’ünü açıklamaktadır. Ölçe¤in güvenirliğini test etmek için hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 183 egzersiz katılımcısı için .87 (zaman ve egzersiz tercihi) ile .59 (devamlılık) arasında bulunmuştur. Toplam ölçek iç tutarlılık katsayısı ise .90’dır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, EDS-21 ölçeğinin Türk egzersiz katılımcılarının egzersiz bağımlılıklarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir olduğunu söylemek mümkündür.
Abstract
The purpose of the study was to test the reliability and validity of the "Exercise Dependence Scale-21" (EDS-21) for Turkish exercise participants. 121 male (Mage = 22.67± 5.23) and 62 female (Mage = 23.28± 4.83) exercise participants voluntarily participated in this study. The Exercise Dependence Scale-21 is a 21-item self-report measure of exercise dependence symptoms (Hausenblas ve Downs, 2003) and consists of the following seven subscales: (a) tolerance, (b) withdrawal, (c) intention, (d) lack of control, (e) time, (f) reductions in other activities and (g) continuance. Participants were asked to rate each item on a 6-point Likert scale ranging from 1 (never) to 6 (always). Principle Component Factor Analysis with Varimax Rotation for testing factor structure of Turkish version of EDS-21 supported 5 factor structure for 183 exercise participants and 21 items explains % 63 of variance. The internal consistency (Cronbach Alpha) value for 183 exercise participants were ranged from .87 (time and exercise preference) to .59 (continuance). The internal consistency of total scale was .90. It can be concluded that the EDS-21 is a reliable and valid instrument to assess the exercise dependence of Turkish exercise participants.
Bu Makaleye Atıf Yap
Kaynakça (5)
- Alpar, R. (2001). Spor Bilimlerinde Uygulamalı İstatistik. Nobel Yayınevi, Ankara.
- Biddle, S.J.H., & Fox, K.R. (1989). Exercise and Health Psychology: Emerging Relationships. British Journal of Medical Psychology, 62, 205-216.
- Blaydon, M.J., & Lindner, K.J. (2002). Eating Disorders and Exercise Dependence in Triathletes. Eating Disorders, 10, 49-60.
- Chapman, C. L., & DeCastro, J. M. (1990). Running Addiction: Measurement and Associated Psychological Characteristics. The Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 30, 283-290.
- Downs, S. D., Hausenblas, A. H., & Nigg, R. C. (2004). Factorial Validity and Psychometric Examination of the Exercise Dependence Scale-Revised. Measurement in Physical Education and Exercise Science, 8, 4, 183-201.