KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Journal of Hospitality and Tourism Issues / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Wellness ve Gastronomi İlişkisi – Sağlık Turizminde Destekleyici Beslenme Uygulamalarına Yönelik Bir Araştırma

The Relationship Between Wellness and Gastronomy – A Study on Supportive Nutrition Practices in Health Tourism

Ahmet Selçuk Gürkan
Sayfa
1–17
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, beslenmenin wellness deneyiminin algılanan bütünlüğünü güçlendiren ve deneyim temelli farklılaşmayı destekleyen önemli bir bileşen olarak değerlendirildiğini ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, wellness turizmi işletmelerinde sunulan beslenme ve gastronomi uygulamalarının yönetsel bakış açısıyla nasıl yapılandırıldığını, bu uygulamaların müşteri memnuniyeti ve rekabet üzerindeki etkilerini ve uygulama sürecinde karşılaşılan operasyonel sınırlılıkları incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Veriler, Sakarya ili Sapanca ilçesinde wellness odaklı konaklama işletmelerinde görev yapan ve beslenme, yiyecek-içecek ile spa–wellness hizmetlerine ilişkin karar alma süreçlerinde rol üstlenen 12 yöneticiyle Ağustos 2025 döneminde gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, beslenmenin wellness deneyiminin algılanan bütünlüğünü güçlendiren ve deneyim temelli farklılaşmayı destekleyen önemli bir bileşen olarak değerlendirildiğini ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Wellness Turizmi · Gastronomi Turizmi · Beslenme Uygulamaları

Özet

Bu çalışma, wellness turizmi işletmelerinde sunulan beslenme ve gastronomi uygulamalarının yönetsel bakış açısıyla nasıl yapılandırıldığını, bu uygulamaların müşteri memnuniyeti ve rekabet üzerindeki etkilerini ve uygulama sürecinde karşılaşılan operasyonel sınırlılıkları incelemektedir. Araştırma, bütüncül iyilik hali (holistic well-being) yaklaşımını kuramsal çerçeve olarak benimseyen nitel bir araştırma tasarımıyla yürütülmüştür. Veriler, Sakarya ili Sapanca ilçesinde wellness odaklı konaklama işletmelerinde görev yapan ve beslenme, yiyecek-içecek ile spa–wellness hizmetlerine ilişkin karar alma süreçlerinde rol üstlenen 12 yöneticiyle Ağustos 2025 döneminde gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Görüşme verileri yazılı metne dönüştürülmüş ve MAXQDA yazılımı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, beslenmenin wellness deneyiminin algılanan bütünlüğünü güçlendiren ve deneyim temelli farklılaşmayı destekleyen önemli bir bileşen olarak değerlendirildiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, maliyet yapısı, tedarik sürekliliği, insan kaynağı yeterlilikleri ve hizmet organizasyonu gibi bağlamsal faktörlerin, beslenme temelli wellness uygulamalarının çoğu zaman esnek ve talep odaklı biçimde yürütülmesine neden olduğu görülmektedir. Çalışma, wellness ve beslenme ilişkisini işletme içi karar süreçleri bağlamında ele alarak literatüre bağlamsal bir katkı sunmakta; işletmeler ve destinasyon yönetimi açısından hizmet entegrasyonu, mesleki eğitim ve iyi uygulama çerçevelerinin önemine işaret etmektedir.

Abstract

This study examines how nutrition and gastronomy practices offered in wellness tourism enterprises are structured from a managerial perspective, their effects on customer satisfaction and competitiveness, and the operational constraints encountered during the implementation process. The research was conducted through a qualitative research design that adopts the holistic well-being approach as its theoretical framework. The data were obtained through semi-structured interviews conducted during August 2025 with 12 managers working in wellness-oriented accommodation enterprises in the Sapanca district of Sakarya province and playing a role in decision-making processes related to nutrition, food and beverage, and spa–wellness services. The interview data were transcribed and analyzed through thematic analysis using MAXQDA software. The findings reveal that nutrition is considered an important component that strengthens the perceived integrity of the wellness experience and supports experience-based differentiation. However, it is also observed that contextual factors such as cost structure, continuity of supply, human resource competencies, and service organization cause nutrition-based wellness practices to be carried out mostly in a flexible and demand-oriented manner. By addressing the relationship between wellness and nutrition in the context of in-house decision-making processes, the study makes a contextual contribution to the literature and points to the importance of service integration, vocational training, and good practice frameworks for enterprises and destination management.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gürkan, A. S. (2026). Wellness ve Gastronomi İlişkisi – Sağlık Turizminde Destekleyici Beslenme Uygulamalarına Yönelik Bir Araştırma. Journal of Hospitality and Tourism Issues, Cilt: 8 Sayı: 1, 1–17. https://doi.org/10.51525/johti.1916818

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

↗Yeni Sekme

PDF belgesi yükleniyor...

Kaynakça (35)

  1. Bayram, M., & Oduncuoğlu, F. (2019). Turizm sektöründe yiyecek-içecek hizmetlerinin sağlık turizmi türleri ile ilişkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(3), 2360–2382. https://doi.org/10.21325/jotags.2019.476
  2. Bondzi-Simpson, A., & Ayeh, J. K. (2017). Serving indigenous dishes in hotels: An inquiry into the conative response of menu decision makers. International Journal of Hospitality Management, 67, 115–124. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2017.08.010
  3. Bondzi-Simpson, A., & Ayeh, J. K. (2019). Assessing hotel readiness to offer local cuisines: A clustering approach. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 31(2), 998–1020. https://doi.org/10.1108/IJCHM-12-2017-0820
  4. Chen, J. S., Prebensen, N., & Huan, T.-C. (2008). Determining the motivation of wellness travelers. Anatolia: An International Journal of Tourism and Hospitality Research, 19(1), 103–115. https://doi.org/10.1080/13032917.2008.9687056
  5. Chen, K.-H., Huang, L., & Ye, Y. (2023). Research on the relationship between wellness tourism experiencescape and revisit intention: A chain mediation model. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 35(3), 893–918. https://doi.org/10.1108/IJCHM-01-2022-0050
  6. Connell, J. (2013). Contemporary medical tourism: Conceptualisation, culture and commodification. Tourism Management, 34, 1-13.
  7. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3. baskı). SAGE Publications.
  8. Dillette, A. K., Douglas, A. C., & Andrzejewski, C. (2021). Dimensions of holistic wellness as a result of international wellness tourism experiences. Current Issues in Tourism, 24(6), 794-810. https://doi.org/10.1080/13683500.2020.1746247
  9. Dini, M., & Pencarelli, T. (2022). Wellness tourism and the components of its offer system: A holistic perspective. Tourism Review, 77(2), 394-412. https://doi.org/10.1108/TR-08-2020-0373
  10. Dunn, H. L. (1959). High-level wellness for man and society. American Journal of Public Health and the Nation’s Health, 49(6), 786-792. https://doi.org/10.2105/AJPH.49.6.786
  11. Ellis, A., Park, E., Kim, S., & Yeoman, I. (2018). What is food tourism? Tourism Management, 68, 250–263. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.03.025
  12. Enz, C. A. (2004). Issues of concern for restaurant owners and managers. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 45(4), 315–332.
  13. Enz, C. A. (2010). Hospitality strategic management: Concepts and cases (2. Baskı). John Wiley & Sons. Forlani, F., Dini, M., & Pencarelli, T. (2022). The importance of food and beverages in wellness experiences: A cross-continental analysis of tourists’ perceptions. British Food Journal, 124(13), 520–540. https://doi.org/10.1108/BFJ-05-2022-0430
  14. Goodrich, J. N., & Goodrich, G. E. (1987). Health-care tourism—An exploratory study. Tourism Management, 8(3), 217-222. https://doi.org/10.1016/0261-5177(87)90053-7
  15. Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59-82.
  16. Hjalager, A.-M., & Richards, G. (2002). Tourism and gastronomy. Routledge.
  17. Hofer, S., Honegger, F., & Hubeli, J. (2012). Health tourism: Definition focused on the Swiss market and conceptualisation of health(i)ness. Journal of Health Organization and Management, 26(1), 60-80. https://doi.org/10.1108/14777261211211098
  18. Keyes, C. L. M. (2002). The mental health continuum: From languishing to flourishing in life. Journal of Health and Social Behavior, 43(2), 207–222. https://doi.org/10.2307/3090197
  19. Kılıçarslan, Ö., & Yozukmaz, N. (2022). Örnek olaylarla sağlık turizmi ve rekreasyon arasındaki ilişkiye dair bir inceleme. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 53, 385-402. https://doi.org/10.30794/pausbed.1145277
  20. Kvale, S., & Brinkmann, S. (2009). InterViews: Learning the craft of qualitative research interviewing (2. baskı). SAGE Publications.
  21. Mak, A. H. N., Lumbers, M., Eves, A., & Chang, R. C. Y. (2012). Factors influencing tourist food consumption. International Journal of Hospitality Management, 31(3), 928–936. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2011.10.012
  22. Manhas, P. S., Sharma, P., & Quintela, J. A. (2025). Wellness tourism in the Himalayas: A structural analysis of motivation, experience, and satisfaction in spa resorts. Tourism and Hospitality, 6(2), 118. https://doi.org/10.3390/tourhosp6020118
  23. Mueller, H., & Kaufmann, E. L. (2001). Wellness tourism: Market analysis of a special health tourism segment and implications for the hotel industry. Journal of Vacation Marketing, 7(1), 5–17. https://doi.org/10.1177/135676670100700101
  24. Okumus, B., Okumus, F., & McKercher, B. (2007). Incorporating local and international cuisines in the marketing of tourism destinations: The cases of Hong Kong and Turkey. Tourism Management, 28(1), 253–261. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.12.020
  25. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3. Baskı). SAGE Publications.
  26. Quan, S., & Wang, N. (2004). Towards a structural model of the tourist experience: An illustration from food experiences in tourism. Tourism Management, 25(3), 297-305. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(03)00130-4
  27. Richards, G. (2002). Gastronomy: An essential ingredient in tourism production and consumption? İçinde A.-M. Hjalager & G. Richards (Eds.), Tourism and Gastronomy (ss. 3-20). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203218617-7
  28. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual Review of Psychology, 52, 141–166. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.141
  29. Sapanca Belediyesi (2025). Sapanca’nın doğal güzellikleri. Erişim Tarihi: 24.06.2026, https://sapanca.bel.tr/sayfa/dogal-guzellikler
  30. Saunders, B., Sim, J., Kingstone, T., Baker, S., Waterfield, J., Bartlam, B., Burroughs, H., & Jinks, C. (2018).
  31. Saturation in qualitative research: Exploring its conceptualization and operationalization. Quality & Quantity, 52(4), 1893-1907. https://doi.org/10.1007/s11135-017-0574-8
  32. Seow, A. N., Foroughi, B., & Choong, Y. O. (2024). Tourists’ satisfaction, experience, and revisit intention for wellness tourism: E-word-of-mouth as the mediator. SAGE Open, 14(3), 1-16. https://doi.org/10.1177/21582440241274049
  33. Smith, M. K., & Diekmann, A. (2017). Tourism and wellbeing. Annals of Tourism Research, 66, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.annals.2017.05.006
  34. Voigt, C., Brown, G., & Howat, G. (2011). Wellness tourists: In search of transformation. Tourism Review, 66(1/2), 16–30. https://doi.org/10.1108/16605371111127206
  35. Voigt, C., Howat, G., & Brown, G. (2010). Hedonic and eudaimonic experiences among wellness tourists: An exploratory enquiry. Annals of Leisure Research, 13(3), 541–562. https://doi.org/10.1080/11745398.2010.9686862