KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 33 Sayı: 3

Karmaşık Sistemler Perspektifinden Afet Yönetiminde Mesleklerin Adaptif Rolü: 6 Şubat Depremleri Üzerine Nitel Bir Analiz

The Adaptive Role of Professions in Disaster Management from a Complex Systems Perspective: A Qualitative Analysis of the February 6 Earthquakes

Mehmet Metehan Çetintaş

Sayfa
589–614
Yayın Tarihi
2026-09-21
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında afet sahasında başlangıçta görülen kaotik ve koordinasyonsuz yapının zamanla nasıl daha düzenli ve işlevsel bir yapıya dönüştüğünü karmaşık sistemler teorisi perspektifinden incelemektedir. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada, afet bölgesinde görev almış yedi gönüllü ve profesyonel ile yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve koordinasyon, iletişim, liderlik ile kaynak yönetimi ve adaptasyon olmak üzere dört ana tema ortaya konmuştur. Bulgular, merkezi koordinasyonun yetersiz kaldığı durumlarda mesleki bilgi ve deneyime sahip aktörlerin kendiliğinden örgütlenme, spontane liderlik ve etkileşim ağları geliştirerek kriz yönetimi kapasitesini artırdığını göstermektedir. Çalışma, afet yönetiminin mesleki dayanıklılık ve yerel adaptasyon dinamikleri temelinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Afet Yönetimi, Karmaşık Sistemler, Adaptasyon, Meslekler, Kendiliğinden Örgütlenme JEL Sınıflandırması: H12, D23, H83

Abstract

This study examines how the initially chaotic, fragmented, and poorly coordinated structure observed in the disaster area following the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes evolved over time into a more organized and functional system from the perspective of complex systems theory. Adopting a qualitative research approach, the study is based on semi-structured in-depth interviews conducted with seven volunteers and professionals who were actively involved in the disaster response. The data were analyzed using thematic analysis, resulting in four main themes: coordination, communication, leadership, and resource management and adaptation. The findings indicate that when central coordination mechanisms are insufficient, actors with professional knowledge and experience enhance crisis management capacity by developing self-organization processes, spontaneous leadership, and interaction networks. The study highlights the need to reconsider disaster management practices by strengthening professional resilience and local adaptive capacity. Key Words: Disaster Management, Complex Systems, Adaptation, Professions, Self-Organization JEL Classification: H12, D23, H83

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çetintaş, M. M. (2026). Karmaşık Sistemler Perspektifinden Afet Yönetiminde Mesleklerin Adaptif Rolü: 6 Şubat Depremleri Üzerine Nitel Bir Analiz. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 33 Sayı: 3, 589–614. https://doi.org/10.18657/yonveek.1860020

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Kaynakça (25)

  1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş depremleri saha raporu. AFAD Yayınları. Braun, V., ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  2. Burnes, B. (2005). Complexity theories and organizational change. International Journal of Management Reviews, 7(2), 73–90. https://doi.org/10.1111/j.1468-2370.2005.00107.x
  3. Comfort, L. K. (2007). Crisis management in hindsight: Cognition, communication, coordination, and control. Public Administration Review, 67(s1), 189–197. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2007.00827.x
  4. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). SAGE Publications.
  5. Dağlı, Z. (2023). Kahramanmaraş depremi sonrasında yönetim ve koordinasyon sürecine ilişkin bir değerlendirme. İçinde A. Gedikli ve N. Yıldız (Ed.), 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi: Sorunlar ve Çözüm Önerileri (ss. 19–43). Nobel Akademik Yayıncılık.
  6. Denzin, N. K. (1978). The research act: A theoretical introduction to sociological methods (2nd ed.). McGraw-Hill. Gunderson, L. H., ve Holling, C. S. (2002). Panarchy: Understanding transformations in human and natural systems. Island Press.
  7. Guo, X., Kapucu, N., ve Huang, J. (2021). Examining resilience of disaster response system in response to COVID-19. International Journal of Disaster Risk Reduction, 59, 102239. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102239.
  8. Guest, G., Bunce, A., ve Johnson, L. (2006). How Many Interviews Are Enough?: An Experiment with Data Saturation and Variability. Field Methods, 18(1), 59-82.
  9. Kapucu, N. (2008). Collaborative emergency management: Better community organizing, better public preparedness and response. Disasters, 32(2), 239–262. https://doi.org/10.1111/j.1467-7717.2008.01037.x
  10. Kauffman, S. A. (1993). The origins of order: Self-organization and selection in evolution. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780195079517.001.0001
  11. Lewin, R., ve Regine, B. (2003). The core of adaptive organization. In E. Mitleton-Kelly (Ed.), Complex systems and evolutionary perspectives on organizations: The application of complexity theory to organizations (pp. 167–183). Emerald Group Publishing.
  12. Marion, R. (1999). The edge of organization: Chaos and complexity theories of formal social systems. SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781452234052
  13. Marion, R. (2002). Leadership in education: Organizational theory for the practitioner. Merrill Prentice Hall.
  14. McElroy, M. W. (2000). Integrating complexity theory, knowledge management, and organizational learning. Journal of Knowledge Management, 4(3), 195–203. https://doi.org/10.1108/13673270010377652
  15. McMillan, E. (2003). Complexity, organizations and change. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203507124
  16. Miller, T., Le Dé, L., ve Hore, K. (2025). The adaptive shift: Embracing complexity in disaster and emergency management. International Journal of Disaster Risk Reduction, 118, 105332.
  17. Mitleton-Kelly, E. (2003). Ten principles of complexity and enabling infrastructures. (In E. Mitleton-Kelly (Ed.), Complex systems and evolutionary perspectives on organizations: The application of complexity theory to organizations) (pp. 23–50). Pergamon.
  18. Rammel, C., Stagl, S., ve Wilfing, H. (2007). Managing complex adaptive systems—A co-evolutionary perspective on natural resource management. Ecological Economics, 63(1), 9–21. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2006.12.014
  19. Sayğan, S. (2014). Örgüt biliminde karmaşıklık teorisi. Ege Academic Review, 14(3), 345–356.
  20. Schwandt, T. A. (2000). Three epistemological stances for qualitative inquiry: Interpretivism, hermeneutics, and social constructionism. In N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (2nd ed., pp. 189–213). SAGE Publications.
  21. Stacey, R. D., Griffin, D., ve Shaw, P. (2000). Complexity and management: Fad or radical challenge to systems thinking? Routledge.
  22. Strauss, A., ve Corbin, J. (1998). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (2nd ed.). SAGE Publications.
  23. Şen, R., ve Koç Akgül, S. (2023). WhatsApp dayanışma grupları ve iletişim uygulamaları: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri. Afet ve Risk Dergisi, 6(4), 1410–1428. https://doi.org/10.35341/afet.1291956
  24. T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay depremleri raporu. https://www.sbb.gov.tr/2023-kahramanmaras-ve-hatay-depremleri-raporu/
  25. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay depremleri raporu. https://www.tbmm.gov.tr/Haber/Detay?Id=7e3ba659-e89e-49b0-9b00-01879ab7c187