KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İşletme Bilimi Dergisi / 2025 / Cilt: 13 Sayı: 3

Randevu Alma Süresi Uzunluğu Nedeniyle Sağlık Hizmeti Almada Yaşanan Gecikmelerin Belirleyicileri: Türkiye’nin Sağlık Sisteminden Kanıtlar

Determinants of Delays in Receiving Health Care Services Due to Lengthy Appointment Times: Evidence from Türkiye's Health System

Hülya Diğer

Sayfa
485–495
Yayın Tarihi
2025-11-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Türkiye’nin sağlık sisteminde zorunlu bir sevk sisteminin bulunmaması ve sağlık hizmet sürecinin kişilerin sağlık okuryazarlık seviyesi doğrultusundaki seyri, hizmetlerde birtakım olumsuzluklara mahal vermektedir. Bu doğrultuda sağlık kurumlarında meydana gelen yoğunluklar ve dolayısıyla artan bekleme süreleri, istenilen sağlık sonuçlarına ulaşılmasında bir engel teşkil etmektedir. Söz konusu probleme ilişkin sağlık politika ve sisteminde yapılan düzenlemeler, kişilerin zaman ve maliyet tasarrufu doğrultusunda istenilen sağlık sonucuna ulaşmasına yöneliktir. Dolayısıyla randevu alma süresindeki belirleyicilerin tespit edilmesiyle istenilen sağlık sonuçlarına ulaşımın önündeki engellerin kaldırılabileceği düşüncesi bu çalışmanın motivasyonunu oluşturmaktadır. Çalışmadan elde edilen sonuçlardan hareketle randevu alma süresindeki önemli unsurlar belirlenerek çeşitli politika önerilerinde bulunulması hedeflenmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de randevu alma süresindeki gecikmeler nedeniyle sağlık hizmeti almada yaşanan gecikmelerin belirleyicilerini ve ilgili faktörleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından gerçekleştirilen 2022 Türkiye Sağlık Araştırması veri seti kullanılmıştır. Randevu alma süresinin belirleyicileri gologit modeli yardımıyla test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum, yaşanılan bölge, genel sağlık durumu ve sağlık problemi durumu sağlık hizmeti almada gecikme yaşama olasılığı üzerinde anlamlı etkiye sahiptir.

Abstract

The lack of a mandatory referral system in Türkiye's health system and the course of the health service process in line with the health literacy level of individuals cause some negativities in services. Accordingly, the overcrowding in health institutions and thus increased waiting times constitute an obstacle to achieving the desired health outcomes. The arrangements made in the health policy and system regarding the problem in question are aimed at enabling people to achieve the desired health outcome in line with time and cost savings. Therefore, the motivation of this study is the idea that the barriers to achieving the desired health outcomes can be removed by identifying the determinants of the appointment time. Based on the results obtained from the study, it is aimed to make various policy recommendations by determining the important factors in the appointment time. This study aims to analyze the determinants and related factors of delays in receiving health care services due to delays in appointment times in Türkiye. The study utilizes the data set of the 2022 Türkiye Health Survey conducted by the Turkish Statistical Institute (TurkStat). The determinants of the time to make an appointment are tested with the help of the gologite model. According to the results of the study, gender, age, educational status, marital status, region of residence, general health status and health problem status have a significant effect on the probability of experiencing delay in receiving health care services.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Diğer, H. (2025). Randevu Alma Süresi Uzunluğu Nedeniyle Sağlık Hizmeti Almada Yaşanan Gecikmelerin Belirleyicileri: Türkiye’nin Sağlık Sisteminden Kanıtlar. İşletme Bilimi Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 3, 485–495. https://doi.org/10.22139/jobs.1682969

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Kaynakça (17)

  1. Çebi Karaaslan, K. (2021). Analysis of factors affecting individuals' sources of happiness with multinomial logistic model. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 12(3), 286-302. https://doi.org/10.21031/epod.925631
  2. Çebi Karaaslan, K. (2020). Hane halkı tasarruf tercihlerinin kesikli tercih modelleriyle incelenmesi [Yayımlanmamış Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi].
  3. Evirgen, H., & Yorulmaz, M. (2019). Merkezi hekim randevu sistemi (MHRS): Bir kamu hastanesi örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 432-443. https://doi.org/10.33692/avrasyad.543825
  4. Gözlü, M., & Tatlıdil, H. (2015). Türkiye’deki 81 ilin kamu tarafından sunulan sağlık hizmetlerine erişim durumları. Sosyal Güvenlik Dergisi, 5(2), 145-165.
  5. Işık, O., & Akbolat, M. (2010). Bilgi teknolojileri ve hastane bilgi sistemleri kullanımı: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma. Bilgi Dünyası, 11(2), 365-389. https://doi.org/10.15612/BD.2010.242
  6. Karahan, A., & Gürpınar, K. (2009). Hastanelerde kuyruk ve randevu sisteminin etkinliği üzerine bir araştırma: Afyon devlet hastanesi örneği. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 9(17), 155-172.
  7. Kıraç, R. (2019). Hastane randevu sistemlerinin hastalar açısından değerlendirilmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 6(3), 189-195.
  8. Kim, R. H., Day, S. C., Small, D. S., Snider, C. K., Rareshide, C. A., & Patel, M. S. (2018). Variations in influenza vaccination by clinic appointment time and an active choice intervention in the electronic health record to increase influenza vaccination. JAMA Network Open, 1(5), 1-10. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2018.1770.
  9. Kördeve, M. K., Uzun, B., & Ünal, E. (2017). Merkezi hastane randevu sisteminin işleyişi üzerine bir alan araştırması. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 3(2), 52-61.
  10. Mulraney, M., Lee, C., Freed, G., Sawyer, M., Coghill, D., Sciberras, E., Efron, D., & Hiscock, H. (2020). How long and how much? Wait times and costs for initial private child mental health appointments. Journal of Paediatrics and Child Health, 57(4), 526-532. https://doi.org/10.1111/jpc.15253
  11. Sağlık Bakanlığı Genelgesi (2025, 22 Temmuz). 2010/73 Sayılı poliklinik hizmetlerinde öncelik sırasına ilişkin sağlık bakanlığı genelgesi. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat/ulusal-mevzuat/genelgeler/2010-73-sayili-poliklinik-hizmetlerinde-oncelik-sirasina-iliskin-saglik-bakanligi-genelgesi/
  12. T.C. Sağlık Bakanlığı (2025, 04 Mayıs). https://www.saglik.gov.tr/TR-94138/mhrs-randevularinda-sorun-yasanmamasi-icin-iki-yeni-uygulama-basladi.html
  13. T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. (2024). Türkiye sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili faktörleri araştırması. Semih Ofset.
  14. Tariku, M. K., Belete, A. H., Worede, D. T., & Misikir, S. W. (2023). On‐Time appointment keeping and associated factors among human immunodeficiency virus‐positive adult patients accessing antiretroviral therapy at health centers in east gojjam zone, northwest ethiopia, 2019. AIDS Research and Treatment, 2023(1), 1-8. https://doi.org/10.1155/2023/1416187.
  15. Türkiye İstatistik Kurumu. (2022, 02 Mayıs). Türkiye sağlık araştırması veritabanı. http://www.tuik.gov.tr/microveri/tsa_2022/english/index.html
  16. Yetim, B., & Çelik, Y. (2020). Sağlık hizmetlerine erişim: Karşılanmamış ihtiyaçlar sorunu. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(2), 423-440. https://doi.org/10.33417/tsh.630479
  17. Yıldızbaşı, E., Öztaş, D., Sanisoğlu, Y., Fırat, H., Yalçın, N., Şeker, E. D., ... & Akçay, M. (2016). Bir eğitim ve araştırma hastanesinde merkezi hekim randevu sistemini kullanan hastaların memnuniyet düzeylerinin ölçülmesi. Ankara Medical Journal, 16(3), 293-302. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/224097