KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İşletme Bilimi Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Yatırım Ortaklıklarının Finansal Performanslarının DuPont Analizi ile Değerlendirilmesi

Evaluation of Financial Performance of Investment Partnerships with DuPont Analysis

Derya Onocak, Bilgehan Çakmak Sel

Sayfa
50–78
Yayın Tarihi
2026-03-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Borsa İstanbul (BİST)’da işlem gören yatırım ortaklıklarının finansal performanslarının değerlendirilmesi amacıyla yapılan bu çalışmada, DuPont analiz tekniği kullanılmıştır. Çalışmada, BİST’te işlem gören 9 Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı (MKYO), 32 Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (GYO) ve 4 Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı (GSYO) olmak üzere toplam 45 yatırım ortaklığının 2017-2024 yıllarını kapsayan sekiz yıllık finansal performans trendi incelenmiş ve ortaklık türlerinin performans ortalamaları karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda en iyi Net Kar Marjı (NPM) performansını ortalama 2,70 ile GYO’ların, en iyi Varlık Devir Hızı (TATO) performansını ortalama 4,48 ile MKYO’ların, en iyi Aktif Karlılığı (ROA) performansını ortalama 0,14 ile GSYO’ların ve en iyi Özkaynak Karlılığı (ROE) performansını ortalama 0,15 ile GSYO’ların sergilediği bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract

In this study, conducted to evaluate the financial performance of investment trusts traded on Borsa Istanbul (BIST), the DuPont analysis technique was employed. The study examined the eight-year financial performance trend from 2017 to 2024 for a total of 45 investment trusts traded on BIST, comprising 9 Securities Investment Trusts (SITs), 32 Real Estate Investment Trusts (REITs), and 4 Venture Capital Investment Trusts (VCITs). The performance averages of these trust types were compared and evaluated. The study findings revealed that REITs exhibited the best NPM performance with an average of 2.70, SITs showed the best TATO performance with an average of 4.48, VCITs demonstrated the best ROA performance with an average of 0.14, and VCITs displayed the best ROE performance with an average of 0.15.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Onocak, D., Sel, B. Ç. (2026). Yatırım Ortaklıklarının Finansal Performanslarının DuPont Analizi ile Değerlendirilmesi. İşletme Bilimi Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1, 50–78. https://doi.org/10.22139/jobs.1755258

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

↗Yeni Sekme

PDF belgesi yükleniyor...

Kaynakça (37)

  1. Açıkgöz, T. ve Kılıç, G. (2021). Teknoloji firmalarının finansal performansının ve piyasa değerinin Dupont Analizi ile incelenmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (90), 209-226.
  2. Akdoğan N. ve Tenker, N. (2010). Finansal tablolar ve mali analiz teknikleri. (13. bs.). Gazi Kitabevi.
  3. Akyüz, K. C., Yıldırım, İ. ve Akyüz, İ. (2020). Birleşik oran analizi (Dupont) yöntemi ile kâğıt ve kâğıt ürünleri sanayi sektöründe performans ölçümü. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22(1), 164-169.
  4. Bağcı, H. ve Kılıçaslan, S. (2020). BİST’e kayıtlı girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının finansal performansının CRITIC ve ORESTE yöntemleriyle analizi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30(1), 223-240. https://doi.org/10.18069/firatsbed.641427
  5. Bhagyalakshmi, K. ve Saraswathi, S. (2019). A study on financial performance evaluation using DuPont analysis in select automobile companies. International Journal of Management, Technology and Engineering, 9(1), 354-362.
  6. Botika, M. (2012). The use of DuPont analysis in abnormal returns evaluation: Empirical study of Romanian market. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 62, 1179-1183. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.202
  7. Brigham, E. F. ve Ehrhardt, M. C. (2022). Financial management: Theory & practice (17th ed.). Cengage Learning.
  8. Chang, K. J., Chichernea, D. C. ve Hassabelnaby, H. R. (2014). On the DuPont analysis in the health care industry. Journal of Accounting and Public Policy, 33(1), 83-103. https://doi.org/10.1016/j.jaccpubpol.2013.10.002
  9. Damodaran, A. (2020). Investment valuation: Tools and techniques for determining the value of any asset (3rd ed.). John Wiley & Sons.
  10. Dehning, B. ve Stratopoulos, T. (2002). DuPont analysis of an IT-enabled competitive advantage. International Journal of Accounting Information Systems, 3(3), 165-176. https://doi.org/10.1016/S1467-0895(02)00032-5
  11. Erdoğan, Y. C. (2023). Otomotiv sektöründe Dupont yöntemiyle finansal performans değerlendirmesi: BIST örneği. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 582-608. https://doi.org/10.17336/igusbd.1119060
  12. Erol, C. (1999). İşletmelerde Finansal Yönetim, İmge Kitabevi.
  13. Ertan, F. N. (2013). 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nda kolektif yatırım kuruluşları ve özellikle değişken sermayeli yatırım ortaklığı. Journal of Istanbul University Law Faculty, 71(2), 131-143.
  14. Ertürk, M. (2024). Konaklama sektörü finansal performansının diğer hizmet alt sektörleri ile karşılaştırılması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 16(4), 2791-2809. https://doi.org/10.20491/isarder.2024.1947
  15. Fakhrhosseini, F. ve Kaviani, M. (2023). Predicting operational profitability using Dupont analysis: Insurance companies listed in the Tehran stock market. Budget and Finance Strategic Research, 4(1), 111-134.
  16. Gücenme, Ü. (2003). Mali tablolar analizi ve enflasyon muhasebesi. Marmara Kitabevi.
  17. Gümüş, T. U. ve Çıbık, E. (2018). Borsa’da işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklığı işletmelerinin birleşik oran analizi (Dupont) yöntemiyle performansının ölçülmesi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 2178-2194. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.421602
  18. Gümüş, T. U. ve Yıldırım, F. (2022). DuPont analysis performances of food beverage and tobacco businesses return of periodic return. Journal of Current Researches on Business and Economics, 12(1), 19-30. https://www.jocrebe.com/eng/dupont-analysis-performances-of-food-beverage-and-tobacco-businesses-return-of-periodic-return_5
  19. GYODER (Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği). (2024). GYODER Gösterge: Veriden bilgiye gayrimenkul (Sayı 38). https://www.gyoder.org.tr/yayinlar/gyoder-gosterge
  20. Jin, Y. (2017). DuPont analysis, earnings persistence, and return on equity: Evidence from mandatory IFRS adoption in Canada. Accounting Perspectives, 16(3), 205-235. https://doi.org/10.1111/1911-3838.12142
  21. Karadeniz, E., Koşan, L., Günay, F. ve Dalak, S. (2019). Otel işletmelerinde kârlılığı etkileyen değişkenlerin DuPont analiz tekniğiyle ölçülmesi: Avrupa borsalarında ekonometrik bir analiz. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (81), 21-36. https://doi.org/10.25095/mufad.510452
  22. Kim, H. S. (2016). A study of financial performance using dupont analysis in food distribution market. Culinary Science and Hospitality Research, 22(6), 52-60.
  23. Koşan, L. ve Karadeniz, E. (2013). Türk imalat sektöründe küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerin finansal performansının Dupont analiz tekniğiyle incelenmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 45-62.
  24. Lafdal, S. (2016). Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının web sitelerindeki yatırımcı ilişkileri içeriklerinin analiz edilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=t1pMdJN9MInvuRP6CqvdJQ&no=FGdPyFENOorm_AEALnmVRA
  25. Nissim, D. ve Penman, S. H. (2001). Ratio analysis and equity valuation: From research to practice. Review of Accounting Studies, 6(1), 109–154.
  26. Penman, S. H. (2021). Financial statement analysis and security valuation. (5th ed.). McGraw-Hill Education.
  27. Shahnia, C. ve Endri, E. (2020). Dupont Analysis for the financial performance of trading, service & investment companies in Indonesia. International Journal of Innovative Science and Research Technology, 5(4), 193-211.
  28. Soliman, M. T. (2008). The use of DuPont analysis by market participants. The Accounting Review, 83(3), 823–853. https://doi.org/10.2308/accr.2008.83.3.823
  29. SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) (2015). Menkul kıymet yatırım ortaklıklarına ilişkin esaslar tebliğ (III-48.5). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 29368).
  30. SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) (2013). Girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına ilişkin esaslar tebliği (III-48.3). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 28790).
  31. SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) (2024). Aylık İstatistik Bülteni. https://spk.gov.tr/istatistikler/aylik-istatistik-bultenleri/2024-yili-istatistik-bultenleri
  32. SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) (2025). Girişim sermayesi yatırım ortaklıkları tanıtım rehberi. https://spk.gov.tr/kurumlar/yatirim-ortakliklari
  33. Tkach, O., Saienko, V., Vader, T., Morhulets, O. ve Bielikova, N. (2024). Responsible management in administrative management: Innovative approaches and forecasts. Amazonia Investiga, 13(83), 126-141. https://doi.org/10.34069/AI/2024.83.11.10
  34. Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (2025). Ocak raporu. https://tspb.org.tr/wp-content/uploads/2025/02/Turkish_Capital_Markets-202501-TR.pdf
  35. Uyar, M. (2009). Türk hukukunda gayrimenkul yatırım ortaklıkları [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=MGjsPKkgpFYGeCLGVinCuQ&no=Ug4vOUxWdIGDWitVJXeMBA
  36. Yan, Y. ve Chen, Y. (2022). An analysis of the causes of the bankruptcy of Transaero Airlines based on the DuPont analysis comparative analysis with Aeroflot and Ural Airlines. Financial Engineering and Risk Management, 5(5), 47-52. https://doi.org/10.23977/ferm.2022.050507
  37. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (2012). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 28513).