KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İşletme Bilimi Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Karbon Emisyonlarının Muhasebeleştirilmesi ve Finansal Raporlamaya Yansımaları

Accounting for Carbon Emissions and Its Reflection in Financial Reporting

Özen Akçakanat, Emine Gamze Can

Sayfa
1–22
Yayın Tarihi
2026-03-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Küresel ısınmanın temel sebeplerinden biri olarak gösterilen fosil yakıtların bilinçsizce kullanılması günümüzün en büyük sorunlarındandır. Fosil yakıtların kullanımı sonucu ortaya çıkan karbon salınımı ekosistemde geriye dönüşü mümkün olmayan zararlara neden olmaktadır. Meydana gelen ve gelebilecek olan zararların önlenmesi için alınacak önlemlerin ve yapılması gereken yeniliklerin ise maliyetleri oldukça yüksektir. Bu maliyetlerin işletmeler tarafından sağlıklı bir şekilde yönetilebilmesi için muhasebeciler tarafından var olan muhasebe sistemi içinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu durum, yeni bir muhasebe uzmanlığı gerektiren karbon muhasebesinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ulusal ve uluslararası düzeyde yapılan çevre kirliliğini önleme anlaşmaları ve çalışmaları neticesinde Uluslararası Muhasebe Standartlarında işletmelerin karbon ticareti, karbon vergisi gibi konuları kaydetmesi ve raporlaması üzerinde durulmuştur. Buradan hareketle bu çalışmada karbon emisyonlarının muhasebeleştirilmesinde kullanılan muhasebe yaklaşımlarının finansal raporlama üzerindeki etkisi örneklerle açıklanmıştır.

Abstract

The unconscious use of fossil fuels, which is shown to be one of the main cause of global warming, is one of the biggest problems of today. Carbon emissions resulting from the use of fossil fuels cause irreversible damage to the ecosystem. The costs of the measures to be taken and the innovations that need to be made to prevent the damages that have occurred or may occur are quite high. In order for these costs to be managed properly by businesses, they must be evaluated by accountants within the existing accounting system. This situation has led to the emergence of carbon accounting, which requires a new accounting expertise. As a result of environmental pollution prevention agreements and studies at national and international levels, businesses have focused on recording and reporting issues such as carbon trading and carbon tax in the light of International Accounting Standards. Based on this, in this study, the impact of accounting approaches used in accounting for carbon emissions on financial statements is explained with examples.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akçakanat, Ö., Can, E. G. (2026). Karbon Emisyonlarının Muhasebeleştirilmesi ve Finansal Raporlamaya Yansımaları. İşletme Bilimi Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1, 1–22. https://doi.org/10.22139/jobs.1671074

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Kaynakça (50)

  1. ACCA. (2009). The carbon jigsaw [Rapor]. https://www.accaglobal.com/content/dam/acca/global/PDF-technical/climate-change/tech-af-cjb.pdf
  2. Akcanlı, F. (2010). Çevre muhasebesi açısından kâğıt ambalajı geri dönüştürülen ürünlerin muhasebeleştirilmesi ve fayda-maliyet analizi ANKAŞ Atık Kâğıt İmalat San. ve Tic. A. Ş.'de uygulama [Doktora tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi].
  3. Altınbay, A. ve Golagan, M. (2016). Küresel ısınma sorununa muhasebecilerin bakışı: Karbon muhasebesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(7), 2106-2219. https://dergipark.org.tr/tr/pub/itobiad/article/260253
  4. Arı, İ. (2010). İklim değişikliği ile mücadelede emisyon ticareti ve Türkiye uygulaması [Uzmanlık tezi, Devlet Planlama Teşkilatı]. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Iklim-Degisikligi-ile-Mucadelede-Emisyon-Ticareti-ve-Turkiye-Uygulamasi-Izzet-Ari.pdf
  5. Ayaz, H. (2017). Analysis of carbon emission accounting practices of leading carbon emitting European Union companies. Athens Journal of Business & Economics, 3(4), 463-486. https://doi.org/10.30958/ajbe.3.4.5
  6. Beer, P. ve Friend, F. (2006). Environmental accounting: A management tool for enhancing corporate environmental and economic performance. Ecological Economics, 58, 548-560. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2005.07.026
  7. Burritt, R. L., Schaltegger, S. ve Zvezdov, D. (2010). Carbon management accounting: Practice in leading German companies [Rapor No. 2]. Centre for Sustainability Management. http://fox.leuphana.de/portal/files/586635/Schaltegger_Burrit_Zvezdov_Carbon_Management_Accounting.pdf
  8. CDSB. (2020). Accounting for climate integrating climate-related matters into financial reporting [Rapor].https://www.cdsb.net/sites/default/files/cdsb_climateaccountingguidance_s_110121.pdf
  9. Cook, A. (2009). Emission rights: From costless activity to market operations. Accounting, Organizations and Society, 34(3-4), 456-468. https://doi.org/10.1016/j.aos.2007.12.001
  10. CPA Canada. (2017). Accounting for cap and trade transactions under IFRS [Rapor]. https://www.iasplus.com/en-ca/dbriefs/cpa-canada/copy_of_webcasts/accounting-for-cap-and-trade-transactions-under-ifrs
  11. Çağlar, Ü., Meçik, O. N., Carkanat, Ş., Karataş, G. ve Onan, M. T. (2008, 8 Mayıs). Küresel ısınmanın ekonomik, politik ve sosyal etkileri: Eskişehir kent merkezinde bir araştırma [Bildiri sunumu]. XI. Uluslararası İktisat Öğrencileri Kongresi, İzmir, Türkiye.
  12. Çankaya, F. ve Şeker, Y. (2013). Karbon sertifikalarının Türkiye Muhasebe Standartlarına göre muhasebeleştirilmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 15(4), 105-134.
  13. Çelikkol, H. ve Özkan, N. (2015). Karbon piyasaları ve Türkiye perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 203-221.
  14. Çetintaş, H. ve Türköz, K. (2017). İklim değişikliği ile mücadelede karbon piyasalarının rolü. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(37), 147-167. https://doi.org/10.31795/baunsobed.645182
  15. Duman, H., Özpeynirci, R., Yücenurşen, M. ve Bağci, H. (2012). Karbon muhasebesi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 12(24), 105-120.
  16. Dutt, G. ve Gaioli, F. (2007). Coping with climate change. Economic and Political Weekly, 42(42), 4239-4250.
  17. Ernst, Y. (2009). Accounting for emission reductions and other incentive schemes. EYGM Limited.
  18. Ertürk, M., Oktay, Z., Coşkun, C., Keçebaş, A., Çay, Y. ve Daşdemir, A. (2019). Konut ısıtma ve enerji ve emisyon değişiminin küresel ısınma bağlamında Düzce ili özelinde incelenmesi. Politeknik Dergisi, 22(1), 197-202. https://doi.org/10.2339/politeknik.432029
  19. Fidanci, N. ve Yükçü, S. (2018). Karbon maliyetlerinin yönetiminde sürdürülebilirlik felsefesi yaklaşımı: Lisanssız elektrik üretimi örneği. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20, 230-247.
  20. GHG Protocol. (2025). Greenhouse gas protocol [Rapor]. https://ghgprotocol.org/sites/default/files/standards_supporting/FAQ.pdf
  21. Giesekam, J., Norman, J., Garvey, A. ve Betts-Davies, S. (2021). Science-based targets: On target? Sustainability, 13(4), 1657. https://doi.org/10.3390/su13041657
  22. Gürbüz, C., Karataş Aracı, Ö. N. ve Bekci, İ. (2019). Dünya’da ve Türkiye’de karbon ticareti ve karbon muhasebesi uygulamaları üzerine bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(28), 424-438. https://doi.org/10.20875/makusobed.568835
  23. Gürer, A. ve Sakız, G. (2018). Yetişkinlerin küresel ısınma ile ilgili bilgi düzeyleri ve geri dönüşüm farkındalıkları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(2), 1364-1391. https://doi.org/10.15869/itobiad.376392
  24. Haupt, M. ve Ismer, R. (2011). Emissions trading schemes under IFRS - towards a “true and fair view” [Rapor]. Climate Policy Initiative. https://climatepolicyinitiative.org/wp-content/uploads/2011/12/Emissions-Trading-Schemes-under-IFRS.pdf
  25. IAS Plus. (2005). IFRIC 3-emission rights [Rapor]. https://www.iasplus.com/en/standards/ifric/ifric3
  26. Karakaya, E. ve Özçağ, M. (2004, 11-15 Mayıs). Sürdürülebilir kalkınma ve iklim değişikliği: Uygulanabilecek iktisadi araçların analizi [Bildiri sunumu]. I. Maliye Konferansı: Geçiş Ekonomilerinde Mali Politikalar, Kırgızistan.
  27. Kasperzak, R., Kureljusic, M., Reisch, L. ve Thies, S. (2023). Accounting for carbon emissions—Current state of sustainability reporting practice under the GHG protocol. Sustainability, 15(2), 994. https://doi.org/10.3390/su15020994
  28. Kılınçarslan, T. B., Arsoy, A. P. ve Selimoğlu, S. K. (2022). Türkiye Muhasebe Standartları kapsamında karbon emisyonlarının muhasebeleştirilmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 22(67), 73-97. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1084753
  29. KPMG. (2025). Corporate sustainability reporting directive [Rapor]. https://kpmg.com/nl/en/home/topics/environmental-social-governance/corporate-sustainability-reporting-directive.html
  30. Kumaş, K., Akyüz, A. Ö., Zaman, M. ve Güngör, A. (2019). Sürdürülebilir bir çevre için karbon ayak izi tespiti: MAKÜ Bucak Sağlık Yüksekokulu örneği. El-Cezeri, 6(1), 108-117. https://doi.org/10.31202/ecjse.459478
  31. Külünk, İ. (2018). Türkiye’de ekonomik büyüme ve karbon salınımı ilişkisi: Engle-Granger eşbütünleşme analizi (1960-2013). Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(1), 193-205. https://doi.org/10.11611/yead.384784
  32. Lefevere, J. (2005). The EU greenhouse gas emission allowance trading scheme. F. Yamin (Ed.), Climate change and carbon markets: A handbook of emissions reduction mechanisms (ss. 81-85). Earthscan.
  33. Lovett, J. (2005). 1997 Kyoto protocol. Journal of African Law, 49(1), 94-96. https://www.jstor.org/stable/27607935
  34. Molfetas, M. (2024, 28 Mayıs). What is the CDP? Sustain Life.
  35. Narin, M. (2013, 17-18 Eylül). Kyoto protokolü esneklik mekanizması: Emisyon ticareti [Bildiri sunumu]. International Conference on Eurasian Economies, St. Petersburg.
  36. Neale, J. (2009). Küresel ısınmayı durduralım, dünyayı değiştirelim (D. Tarkan, Çev.). Yordam Kitap.
  37. Özbirecikli, M. (2002). Çevre muhasebesi. Naturel Kitapevi.
  38. Özel, M. ve Kılıç, S. (2006). Küresel bir sorun olarak iklim değişikliği ve iklim politikaları. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (34), 137-169.
  39. Poterba, J. M. (1991). Tax policy to combat global warming: On designing a carbon tax [Rapor No. 3649]. National Bureau of Economic Research. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=480207
  40. Romic, V. (2010). Development of emission rights and their accounting [Yüksek lisans tezi, University of Ljubljana]. http://www.cek.ef.uni-lj.si/magister/romic4160.pdf
  41. Selçuk, S. F. (2023). Uluslararası iklim değişikliği anlaşmaları ve Türkiye’nin tutumu. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(1), 9-19.
  42. Shen, H. ve Huang, N. (2022). Accounting for carbon emissions trading schemes. Carol A. Adams (Ed.), Handbook of accounting and sustainability (ss. 365-380). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781800373518.00030
  43. Syam, M. A., Djaddang, S., Adam, A., Merawati, E. E. ve Roziq, M. (2024). Carbon accounting: Its implications on accounting practices and corporate sustainability reports. International Journal of Economics and Financial Issues, 14(4), 178-187. https://doi.org/10.32479/ijefi.16333
  44. TCFD. (2017). Recommendations of the task force on climate-related financial disclosures [Rapor]. https://assets.bbhub.io/company/sites/60/2021/10/FINAL-2017-TCFD-Report.pdf
  45. Tunahan, H. (2010). Küresel iklim değişikliğini azaltmanın bir yolu olarak karbon finansmanı. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 46, 199-215.
  46. Türkeş, M. (2004). Küresel iklim değişikliği ve olası sonuçları. Hava Kuvvetleri Dergisi, (348), 70-77.
  47. UNEP. (2002). An emerging market for the environment: A guide to emissions trading [Rapor]. http://www.margaree.ca/reports/AGuidetoEmissionsTrading.pdf
  48. Uyar, S. ve Cengiz, E. (2011). Karbon (sera gazı) muhasebesi. Mali Çözüm Dergisi, 21(105), 47-68.
  49. Wiedmann, T. ve Minx, J. (2008). A definition of ‘carbon footprint’ [Rapor No. 07-01]. ISA Research & Consulting. https://wiki.epfl.ch/hdstudio/documents/articles/a%20definition%20of%20carbon%20footprint.pdf
  50. Wittman, H. K. ve Caron, C. (2009). Carbon offsets and inequality: Social costs and co-benefits in Guatemala and Sri Lanka. Society and Natural Resources, 22(8), 710-726. https://doi.org/10.1080/08941920802046858