KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İşletme Bilimi Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 2

Çevrim İçi Beyaz Eşya Satın Alımında X ve Y Kuşağı Tüketicilerinin Risk Algısı

Risk Perception of Generation X and Y Consumers in Online White Goods Purchase

Alaiddin Koşar

Sayfa
395–408
Yayın Tarihi
2026-06-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Dijitalleşmenin hızlanmasıyla çevrim içi piyasaların da hareketlendiği günümüzde tüketiciler bu durumlardan fazlasıyla yararlanmakta ve çeşitli konularda avantajlar elde etmektedirler. Çevrim içi alışverişin yaygınlaşması tüketiciler açısından avantajlar sunduğu kadar dezavantajları da gündeme getirmektedir. Bu dezavantajlardan biri de tüketicilerin çevrim içi alışverişte algıladıkları risklerdir. Bu çalışmada algılanan risk kavramı güvenlik, ürün, geri iade ve teslimat riski alt boyutları ile ele alınmıştır. X ve Y kuşağı tüketicilerinin çevrim içi ortamda beyaz eşya ürünleri satın alırken/planlarken algıladıkları risklerin farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak anket kullanılmış; örnekleme yöntemi olarak da tabakalı örnekleme tercih edilmiştir. 200 X kuşağı ve 200 Y kuşağından olmak üzere toplam 400 adet anket elde edilmiştir. Veriler, LISREL 8.8 ve IBM Statistics 25 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda çevrim içi ortamda beyaz eşya satın alırken X ve Y kuşağı tüketicilerinin güvenlik ve geri iade risk algılarının farklılaştığı ancak ürün ve teslimat risk algılarının farklılaşmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract

With the acceleration of digitalization and the growth of online markets, consumers are taking full advantage of these developments and gaining benefits in various areas. The increasing popularity of online shopping offers advantages to consumers, but it also brings about disadvantages. One of these disadvantages is the risks that consumers perceive in online shopping. In this study, the concept of perceived risk is examined through its sub-dimensions of security, product, return, and delivery risk. The study investigates whether the risks perceived by Generation X and Generation Y consumers when purchasing/planning to purchase white goods online differ. A survey was used as the data collection method, and stratified sampling was chosen as the sampling method. A total of 400 surveys were obtained, including 200 from Generation X and 200 from Generation Y. The data were analyzed using LISREL 8.8 and IBM Statistics 25 statistical software. The study concluded that while Generation X and Generation Y consumers perceive different levels of security and return risks when purchasing white goods online, their perceptions of product and delivery risks do not differ.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Koşar, A. (2026). Çevrim İçi Beyaz Eşya Satın Alımında X ve Y Kuşağı Tüketicilerinin Risk Algısı. İşletme Bilimi Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 2, 395–408. https://doi.org/10.22139/jobs.1762351

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Kaynakça (63)

  1. Ahdika, A. (2017). Improvement of quality, interest, critical, and analytical thinking ability of students through the application of research-based learning (RBL) in introduction to stochastic processes subject. International Electronic Journal of Mathematics Education, 12(2), 167-191. https://doi.org/10.29333/iejme/608
  2. Akçacı, T. ve Kurt, F. B. (2020). Online süpermarket alışverişinde tüketici güven faktörü. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 414-433. https://izlik.org/JA46CE47XX
  3. Ariff, M. S. M., Sylvester, M., Zakuan, N., Ismail, K. ve Ali, K. M. (2014). Consumer perceived risk, attitude and online shopping behaviour: Empirical evidence from Malaysia. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 58(1), 1-10. https://doi.org/10.1088/1757-899X/58/1/012007
  4. Bangkit, J. L., Tumbuan, W. J. ve Tielung, M. V. (2022). Analysis of perceived risk and perceived benefit influencing online shopping behavior in Manado. Jurnal EMBA: Jurnal Riset Ekonomi, Manajemen, Bisnis dan Akuntansi, 10(1), 570-578.
  5. Bangun, C. S. ve Handra, T. (2021). How theory of planned behavior and perceived risk affect online shopping behavior. Aptisi Transactions on Management (ATM), 5(2), 169-179. https://doi.org/10.33050/atm.v5i2.1594
  6. Bhatnagar, A., Misra, S. ve Rao, H. R. (2000). On risk, convenience, and internet shopping behavior. Communications of the ACM, 43(11), 98-105. https://doi.org/10.1145/353360.353371
  7. Bhatti, A., Rehman, S. U., Kamal, A. Z. ve Akram, H. (2020). Factors effecting online shopping behaviour with trust as moderation. Jurnal Pengurusan, 60, 109-122. https://doi.org/10.17576/pengurusan-2020-60-09
  8. Bilgen, İ. ve Saraç, Ö. S. (2015, May). Prediction of return in online shopping [Konferans bildirisi]. 23rd Signal Processing and Communications Applications Conference, Malatya.
  9. Bilgiler, H. A. S. (2019). Y kuşağının internetten alışverişe yönelik tutumları: Nicel bir araştırma. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 487-512. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.483224
  10. Cevher, M. F. (2024). Tüketicilerin online alışveriş platformlarından satın alma niyetlerine yönelik nitel bir araştırma. Fiscaoeconomia, 8(2), 666-694. https://doi.org/10.25295/fsecon.1441690
  11. Chan, C. K. Y. ve Lee, K. K. (2023). The AI generation gap: Are Gen Z students more interested in adopting generative AI such as ChatGPT in teaching and learning than their Gen X and millennial generation teachers? Smart Learning Environments, 10(1), 60. https://doi.org/10.1186/s40561-023-00269-3
  12. Claudia, I. (2012). Perceived risk when buying online: Evidence from a semi-structured interview. Studia Universitatis Vasile Goldiş, Arad-Seria Ştiinţe Economice, 22(2), 63-73.
  13. Costanza, D. P., Rudolph, C. W. ve Zacher, H. (2023). Are generations a useful concept? Acta Psychologica, 241, 104059. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2023.104059
  14. Cox, D. F. (Ed.). (1967). Risk taking and information handling in consumer behavior. Harvard University Press.
  15. Cunningham, S. M. (1967). The major dimensions of perceived risk. İçinde D. F. Cox (Ed.), Risk taking and information handling in consumer behavior (ss. 82–108). Harvard University Press.
  16. Çil, B. (2021). İnternet alışverişlerinde algılanan risk: Karaman ilinde kuşaklar üzerinde bir araştırma. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi].
  17. Çil, B. ve Çevik, O. (2022). Kuşakların internet alışverişlerinde algıladıkları riskler üzerine bir araştırma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 24(42), 462-487.
  18. Dhanapal, S., Vashu, D. ve Subramaniam, T. (2015). Perceptions on the challenges of online purchasing: A study from “baby boomers”, generation “X” and generation “Y” point of views. Contaduría y Administración, 60, 107-132. https://doi.org/10.1016/j.cya.2015.08.003
  19. Doğrul, Ü. (2012). Elektronik alışveriş davranışında faydacı ve hedonik güdülerin etkisi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1), 321-331.
  20. Dursun, İ., Köksal, C. G., Kabadayı, E. T. ve Akçöltekin, N. (2020). X ve Y kuşaklarının çevrim içi alışveriş eğilimleri: Z kuşağıyla etkileşimin ılımlaştırıcı rolü. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(4), 1377-1405.
  21. Dwivedi, S. (2023). Identification of facing satisfaction issue while shopping through electronic platforms in gen-X and Y. Journal of Technology Management & Innovation, 18(3), 78-89. https://dx.doi.org/10.4067/S0718-27242023000300078
  22. Ercan, F., Köşker, H. ve Albuz, N. (2020). Çevrimiçi seyahat rezervasyonuna yönelik algılanan riskin kullanma eğilimi üzerine etkisi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 15(59), 624-641. https://doi.org/10.19168/jyasar.652997
  23. Ersoy, E. (2017). Tüketicilerin değişen alışveriş alışkanlıkları (Online alışveriş). İletişim Çalışmaları Dergisi, 3(1), 87-129.
  24. Fornell, C. ve Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
  25. Hair, J. F., Anderson, R. E., Tatham, R. L. ve Black, W. C. (1995). Multivariate data analysis with readings. Prentice Hall.
  26. Handoyo, S. (2024). Purchasing in the digital age: A meta-analytical perspective on trust, risk, security, and e-WOM in e-commerce. Heliyon, 10(8), e29714. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e29714
  27. Herrero, A. ve San Martín, H. (2012). Effects of the risk sources and user involvement on e-commerce adoption: Application to tourist services. Journal of Risk Research, 15(7), 841-855. https://doi.org/10.1080/13669877.2012.666758
  28. Hipólito, F., Dias, Á. ve Pereira, L. (2025). Influence of consumer trust, return policy, and risk perception on satisfaction with the online shopping experience. Systems, 13(3), 158-175. https://doi.org/10.3390/systems13030158
  29. İlhan, M. ve Çetin, B. (2014). LISREL ve AMOS programları kullanılarak gerçekleştirilen yapısal eşitlik modeli (yem) analizlerine ilişkin sonuçların karşılaştırılması. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 5(2), 26-42. https://doi.org/10.21031/epod.31126
  30. Javadi, M. H. M., Dolatabadi, H. R., Nourbakhsh, M., Poursaeedi, A. ve Asadollahi, A. R. (2012). An analysis of factors affecting on online shopping behavior of consumers. International Journal of Marketing Studies, 4(5), 81-98. https://doi.org/10.5539/ijms.v4n5p81
  31. Karaoğlan, S. ve Durukan, T. (2020). Dijital pazarlama çağında çevrimiçi alışverişin fayda ve risk algısı. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1072-1082. https://doi.org/10.20491/isarder.2020.896
  32. Kayalıdereden, D. ve Şen, A. (2021). Online satın alma kararı ile siber risk algısı arasındaki ilişkinin kuşaklar aracılığında incelenmesi üzerine bir araştırma. Turkish Studies-Economics, Finance, Politics, 16(4), 1333-1359. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.52447
  33. Koçarslan, H. ve Kılınç, H. (2019). Dijital pazarlamada tüketici algısı, internette alışveriş üzerine bir araştırma. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 17, 1263-1273. https://doi.org/10.31590/ejosat.659295
  34. Lee, M. C. (2009). Factors influencing the adoption of internet banking: An integration of TAM and TPB with perceived risk and perceived benefit. Electronic Commerce Research and Applications, 8(3), 130-141. https://doi.org/10.1016/j.elerap.2008.11.006
  35. Lim, Y. J., Osman, A., Salahuddin, S. N., Romle, A. R. ve Abdullah, S. (2016). Factors influencing online shopping behavior: The mediating role of purchase intention. Procedia Economics and Finance, 35, 401-410.
  36. Liu, H., Shaalan, A. ve Jayawardhena, C. (2022). The impact of electronic word-of-mouth (eWOM) on consumer behaviours. In The SAGE handbook of digital marketing (ss. 136-158). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781529782509.n9
  37. Makhitha, K. M. ve Ngobeni, K. (2021). The influence of demographic factors on perceived risks affecting attitude towards online shopping. South African Journal of Information Management, 23(1), 1-9. https://doi.org/10.4102/sajim.v23i1.1283
  38. Masoud, E. Y. (2013). The effect of perceived risk on online shopping in Jordan. European Journal of Business and Management, 5(6), 76-87.
  39. Misiani, M. P., Muathe, S. M. ve Thuo, J. K. (2014). Effect of perceived attributes, perceived risk and perceived value on usage of online retailing services. Journal of Management Research, 6(2), 140-161. https://doi.org/10.5296/jmr.v6i2.5224
  40. Mulia, D. (2019). The differences in risk perception between millennials and baby boomers in online transactions. Jurnal Manajemen, 23(3), 375-392. https://doi.org/10.24912/jm.v23i3.570
  41. Orel, F. D., Arık, A. ve Arslan, İ. D. (2022). Covid-19 Pandemisi sürecinde sağlık çalışanlarının çevrim içi alışverişte risk algısı ve yeniden satın alma niyetine etkisi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 61-71.
  42. Özcan, A. ve Fırat, E. H. (2024). Giyilebilir teknoloji kullanımına dair; Fırat Üniversitesi çalışanlarının akıllı saat alırken ya da kullanırken risk algılarının ölçülmesi. Uluslararası İletişim ve Sanat Dergisi, 5(11), 18-44. http://dx.doi.org/10.29228/iletisimvesanat.74433
  43. Pal, V. ve Kumari, P. (2023). Consumer buying behaviour towards online shopping. Journal of Business Management and Information Systems, 10(1), 4-9.
  44. Quintus, M., Mayr, K., Hofer, K. M. ve Chiu, Y. T. (2024). Managing consumer trust in e-commerce: Evidence from advanced versus emerging markets. International Journal of Retail & Distribution Management, 52(10/11), 1038-1056. https://doi.org/10.1108/IJRDM-10-2023-0609
  45. Roselius, T. (1971). Consumer rankings of risk reduction methods. Journal of Marketing, 35(1), 56–61. https://doi.org/10.2307/1250565
  46. Sarıoğlu, C. İ. (2023). Beyaz eşya sektöründe satış sonrası hizmet kalitesinin müşteri sadakati üzerindeki etkisinin aracı değişkenlerle ölçülmesi: Müşteri memnuniyeti ve müşteriyi elde tutma. Business & Management Studies: An International Journal, 11(2), 679-695. https://doi.org/10.15295/bmij.v11i2.2248
  47. Sarıtaş, A. ve Tilki, B. (2017). Sosyal medya analizi: Türkiye beyaz eşya sektöründe bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(1), 75-84. https://izlik.org/JA66BA27PK
  48. Shaban, A., Saraeva, A., Rose, S. ve Clark, M. (2024). The invisible hand of touch: Testing a tactile sensation‐choice satisfaction model in online shopping. Journal of Sensory Studies, 39(1), 1-16. https://doi.org/10.1111/joss.12897
  49. Sharma, K. (2024). Understanding consumer buying behavior in online shopping: Exploring transformative trends in digital marketing platforms through innovation and adoption for sustainability. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.4835997
  50. Sinha, P. ve Singh, S. (2014). Determinants of consumers’ perceived risk in online shopping: A study. Indian Journal of Marketing, 44(1), 22-32. https://doi.org/10.17010/ijom/2014/v44/i1/80468
  51. Svatošová, V. ve Dvorský, J. (2025). Modelling of online shopping behavior in the Czech online environment. PloS one, 20(1), 1-28. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0308725
  52. Şahin, A. İ., Öztürk, İ. ve Dirik, G. (2024). Çevrim içi alışveriş bağımlılığı: Sistematik bir derleme. Bağımlılık Dergisi, 25(3), 320-335. https://doi.org/10.51982/bagimli.1390015
  53. Şeker, A. (2020). Çevrim içi alışveriş yapan tüketici davranışlarına yönelik çevrim içi bir araştırma. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 8(2), 11-27. https://izlik.org/JA53ZA45UN
  54. Şişman, O. (2022). Sosyal medya reklamlarının çevrim içi satın alma davranışı üzerindeki rolü: Kuşaklar üzerine bir inceleme. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 5(1), 115-133. https://izlik.org/JA53EE72CG
  55. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson Education Inc.
  56. Tanrıkulu, E. ve Bakır, N. O. (2021). Tüketicilerin çevrim içi alışverişteki faydacı ve hedonik alışveriş değerinin algılanan fayda ve risk üzerindeki etkisi: Trendyol ve Zara tüketicileri üzerine bir araştırma. Öneri Dergisi, 16(56), 634-667. https://doi.org/10.14783/maruoneri.812174
  57. T.C. Ticaret Bakanlığı. (2025, 6 Mayıs). Türkiye’de e-ticaretin görünümü raporu yayınlandı. https://ticaret.gov.tr/duyurular/turkiyede-e-ticaretin-gorunumu-raporu-yayinlandi-06-05-2025
  58. Temel, E. (2024). Siparişiniz kargoya verilmiştir: Online alışverişte tüketicilerin kargo deneyimleri. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 59-83. https://izlik.org/JA73YH87DB
  59. Tham, K. W., Dastane, O., Johari, Z. ve Ismail, N. B. (2019). Perceived risk factors affecting consumers’ online shopping behaviour. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 6(4), 249-260.
  60. Tran, V. D. (2020). The relationship among product risk, perceived satisfaction and purchase intentions for online shopping. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(6), 221-231.
  61. Uğur, U. ve Biçer, D. F. (2024). Online alışverişte etkileyici unsurlar, algılanan fayda ve algılanan risk boyutları arasındaki ilişki. Kesit Akademi, 9(37), 53-70. https://doi.org/10.29228/kesit.72993
  62. Wang, C. C., Chen, C. A. ve Jiang, J. C. (2009). The impact of knowledge and trust on e-consumers’ online shopping activities: An empirical study. Journal of Computers, 4(1), 11-18.
  63. Zendehdel, M., Paim, L. H. ve Osman, S. B. (2015). Students’ online purchasing behavior in Malaysia: Understanding online shopping attitude. Cogent Business & Management, 2(1), 1078428. https://doi.org/10.1080/23311975.2015.1078428