KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2025 / Cilt: 25 Sayı: 3

Kitlesel Bireyselleştirme Stratejisinin Dijital Pazarlamada Sahte Kişiselleşme Bağlamında Analizi: Kendin Tasarla Web Site Örnekleri

Analysis of Mass Individualization Strategy in the Context of Pseudo Personalization in Digital Marketing: Design Your Own Website Example

Asiye Kemiksiz

Sayfa
129–158
Yayın Tarihi
2025-09-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Kitlesel üretim süreci internetin getirdiği imkânlarla tüm nesnelere bir aynılık getirmekte ve bu süreçte farklılık arayan bireyler için “kişiselleşmiş ürün” mesajlarıyla tüketici çekilmeye çalışılmaktadır. Bu noktadan hareketle “kendin tasarla” veya “kişiye özel” gibi söylemlerle tüketiciye hitap eden web site içeriklerinin sahte bir bireyselleşme olduğunu göstermek amacıyla hemen hemen tüm ürün kategorilerini kapsayan 46 kendin tasarla web sitesi içerik analizi tekniğiyle incelenmiştir. İnceleme kapsamında; sitenin ürün kategorileri, tanıtım bilgileri, tüketiciye yönelik mesajları ve ürün tasarım aşamasında yer alan bilgiler üzerinden tematik kodlamalar oluşturulmuştur. Böylelikle kendin tasarla web sitelerinin ürün kategorileri kapsamının çok geniş olduğu, ürünlerin tasarım aşamasında benzer; renk, desen, boyut, taslak, paketleme seçenekleriyle oluşturulduğu görülmektedir. Birlikte yapalım, fikrini anlat mesajlarıyla iş birliğiyle tasarıma; benzersiz, eşsiz, farklı ürün ifadeleriyle kişiselleştirmeye; uzman, liderlik, teknolojik sözleriyle işletmenin kurumsal üstünlüğüne; hayallerin, stiliniz, tarzınız mesajlarıyla ürünlerin birey için ideal seçenek olduğuna yönelik içeriklerle tüketicilerin çekilmeye çalışıldığı belirlenmiştir. Web sitelerinde; benzersiz, eşsiz, size özel, farklı, stil, tarz vb. ifadeleri kullanılarak ürünlerin alternatifleri arasından tüketicilere seçim şansı sunulduğu, “bireysel ya da kişiye özel” ifadeleriyle kültür endüstrisinin çıktısı olan nesleler üzerinden Adorno ve Baudrillard’ın ifade ettiği gibi sahte bir kişiselleşme oluşturulmaya çalışıldığı görülmektedir.

Abstract

The process of mass production, enabled by the opportunities brought by the internet, imposes uniformity on all objects. In this process, consumers seeking uniqueness are attracted with messages like individualized products. Starting from this point, this study analyzes forty-six design-your-own websites, spanning almost all product categories, to demonstrate that such slogans as design it yourself or customized represent a form of fake individualization. The analysis involves thematic coding based on product categories, promotional information, consumer-oriented messages, and design stage details provided by the websites. The findings reveal that these websites have an extensive range of product categories. However, during the design stage, products are typically created with similar options in terms of color, pattern, size, template, and packaging. Through messages like let's design together and share your ideas, the websites appeal to collaborative design; with phrases like unique, one-of-a-kind, and different products, they promote personalization; and with words like expert, leadership, and technological, they emphasize corporate superiority. Additionally, messages such as your dreams, your style, and your fashion aim to present products as ideal options for individuals. On websites; unique, unique, special, different, style, style, etc. to create a “pseudo individualization” through the printouts of the cultural industry with the expressions of individual or personal expressions, where consumers have a chance to choose from the alternatives of the products by using their expressionsIt is seen that it has been working.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kemiksiz, A. (2025). Kitlesel Bireyselleştirme Stratejisinin Dijital Pazarlamada Sahte Kişiselleşme Bağlamında Analizi: Kendin Tasarla Web Site Örnekleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 3, 129–158. https://doi.org/10.18037/ausbd.1590921

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

↗Yeni Sekme

PDF belgesi yükleniyor...

Kaynakça (92)

  1. Adorno, T. W. (2003). Kültür endüstrisini yeniden düşünürken. (B. O. Doğan, Çev.). Cogito, 36, 76- 84. Erişim adresi: https://zaferyalcinpinar. com/kulturendustrisiyeniden adorno.pdf
  2. Adorno, T.W. (2007). Kültür endüstrisi kültür yönetimi. (N. Ülner, M. Tüzel ve E. Gen, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  3. Akarsu, H. (2021). Dijital içerik pazarlamasında kullanılan araçlar. E. Gülmez (Ed.). Dijital İçerik Pazarlaması içinde (s. 37-61). Eskişehir: Açıköğretim Üniversitesi Yayını.
  4. Akıner, D. (2015). Online mass customization: A study on consumers’ preferences the representation of online mass customizable products (Yüksek lisans tezi). Middle East Technical University. Erişim adresi: https://etd.lib.metu.edu.tr/ upload/12618890/ index.pdf
  5. Aktionslicht.de. (2024, 11 Ekim). Albüm, defter, kart. Erişim adresi: https://www.aktionslicht.de/
  6. Altan, S. (2019). L’Oréal, yapay zeka ve artırılmış gerçeklik sayesinde güzelliği online'a taşıyor. Pazarlamasyon. https://www.pazarlamasyon.com/loreal-yapay-zeka-ve-artirilmis-gerceklik-sayesinde-guzelligi-onlinea-tasiyor
  7. Armstrong, G., Kotler, P., Trifts, V. ve Buchwitz, L.A. (2015). Marketing an introduction. (6. Edition). Canada: Pearson Education.
  8. Artaic.com. (2024, 9 Ekim). Mozaik. Erişim adresi: https://artaic.com/
  9. Baker, M.J. ve Hart, S. J. (Ed.). (2008). The marketing book. (6. Edition). Elsevier.
  10. Batı, U. (2018). Marka yönetimi. (2. Baskı). İstanbul: Alfa Basım.
  11. Baudrillard, J. (2008). Tüketim toplumu. (H. Deliceçaylı ve F. Keskin, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  12. Baudrillard, J. (2011). Nesneler sistemi. (O. Adanır ve A. Karamollaoğlu, Çev.). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
  13. Bennett, A. (2020). Kültür ve gündelik hayat. (N. Tokdoğan, B. Şenel ve U. Y. Kara, Çev.). Ankara: Phoenix Yayınevi.
  14. Canarslan, N. Ö. (2017). Online kitlesel bireyselleştirmede ürün değeri ve akış deneyimininödeme isteği ile satın alma olasılığına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTez
  15. Carpetcenter.de. (2024, 10 Ekim). Halı. Erişim adresi: https://www.carpetcenter.de/
  16. Caseable. (2024, 20 Eylül). Telefon, e-kitap okuyucu kılıfı. Erişim adresi: https://caseable.de/?lang=en
  17. Chemstation.com (2024, 8 Eylül). Deterjan, sabun. Erişim adresi: https://chemstation.com/
  18. Coletti, P. ve Aichner, T. (2011). Mass customization an exploration of european characteristics. London: Springer Briefs in Business.
  19. Create-a-matress.com. (2024, 8 Eylül). Yatak. Erişim adresi: https://www.create-a-mattress.com/
  20. Customink.com. (2024, 11 Eylül). Saat. Erişim adresi: https://www.customink.com/
  21. Customizedgirl.com.(2024, 3 Ekim). Kıyafet, çanta. Erişim adresi: https://www.customizedgirl.com/?srsltid=AfmBOoqoPed0U_jfuwO8F0W0AmiKYLQ6PUtEiCkBrP_zC0ZyzziiJ94cMerkezi/tezDetay.jsp?id=Ka25cc0GVVwbrFwXVz6Img&no=tYATXnRho_7juAT1RTK_fg
  22. Çiçeksepeti. com. (2024, 8 Eylül). Termos, çakmak, dini hediye, küllük. Erişim adresi: https://www.ciceksepeti.com/hediye?utm_source=google&utm_medium=cpc&utm_campaign=1482405243&gad_source=1&gclid=CjwKCAjwmaO4BhAhEiwA5p4YLzTCnLJ5HQCMIFaOG7Ys0H12J6uAvCu2CiZtA6VuuEGkYr_7Tjz9KxoCKikQAvD_BE
  23. Damao.de. (2024, 3 Ekim). Mobilya. Erişim adresi: http://www.damao.de/index.php
  24. DeinDesign.de. (2024, 9 Eylül). Telefon kılıfı, takvim. Erişim adresi: https://www.deindesign.de/de/?srsltid=AfmBOoruQEyThcd4egcCJTr0iYmVBK20lfiUpeulmnjGxGOp2NicQGmQ
  25. DeinRegal.de. (2024, 9 Eylül). Mobilya. Erişim adresi: https://www.planungswelten.de/f/deinregal-gmbh/
  26. Designatea.com. (2024, 10 Eylül). Çay. Erişim adresi: https://designatea.com/
  27. DomainMarket.com. (2024, 12 Eylül). Website. Erişim adresi: https://www.domainmarket.com/
  28. Dreiguerteltiere.de.com. (2024, 14 Eylül). Kemer, tasma. Erişim adresi: https://dreiguerteltiere.com/products/dein- individueller-stoffguertel-zweifarbig
  29. Dulux.co.uk. (2024, 11 Eylül). Boya. Erişim adresi: https://www.dulux.co.uk/
  30. Echtleinwand.at. (2024, 13 Ekim). Fotoğraf, poster, tablo. Erişim adresi: https://www.echtleinwand.at/?gad_source=1&gclid=CjwKCAjwmaO4BhAhEiwA5p4YL0u9UrkqPds17EOvHOX2TJm99yBqfP9ap5QoUQs6lFVrTR25P5BtxoCkTcQAvD_BwE
  31. Efendioğlu, İ.H. (2023). Yapay zekâ pazarlaması: İnternetten yapılan alışverişlerde yapay zekânın satın alma niyetine etkisi. Turkish Studies - Economy, 18(1), s. 133-153. doi.org/10.7827/TurkishStudies.66785
  32. Ekşi, O. ve Çam, B.C. (2024). Dijital pazarlamada yapay zekâ. D. Acadağ ve S.S. Korkmaz (Ed.). Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Multidisipliner Çalışmalar içinde (s. 155-168). Çanakkale: Paradigma Akademi.
  33. El Assad, N., Dachry, A., Fouraiji, H., Dachry, W., ve Messaoudi, N. (2025). Smart manufacturing paradigms in the context of industry 4.0: Bibliometric analysis. In E3S Web of Conferences, 601, 00035. doi.org/10.1051/e3sconf/202560100035
  34. Elementbars.com. (2024, 2 Ekim). Gıda barları. Erişim adresi: http://www.elementbars.com/
  35. Fraenkel, J. R. ve Wallen, N.E. (2008). How to design and evaluate research in education. (8. Edition). New York: McGraw-Hill.
  36. Gandhi, A., Magar, C. ve Roberts, R. (2014). How technology can drive the next wave of mass customization. McKinsey & Company.
  37. Golfballs.com. (2024, 4 Ekim). Golf malzemeleri. Erişim adresi: https://www.golfballs.com/
  38. Gumusistan.com. (2024, 5 Ekim). Takı. Erişim adresi: https://www.gumusistan.com/?gad_source=1&gclid=CjwKCAjwmaO4BhAhEiwA5p4YL2z9ByeZDVyD5T5fnYUHX06FNhYwjFAf0tt0RLXZHWHIXmJBftlBoCLAgQAvD_BwE
  39. Güdek, B. (2023). Endüstriyel dönüşüm ve endüstri 5.0. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16 (4), s. 1129–1142. doı: 10.25287/ohuiibf.1331731
  40. Gülmez, E. (2021). Dijital içerik pazarlaması açısından web sitesi ve bloglar. E. Gülmez (Ed.). Dijital İçerik Pazarlaması içinde (s. 179-206). Eskişehir: Açıköğretim Üniversitesi Yayını.
  41. Huyssen, A. (1986). After the great divide: modernism, mass culture, postmodernism. Indiana University Press.
  42. İdbeer.de. (2024, 6 Eylül). Bira. Erişim adresi: https://www.idbeer.de/
  43. Jonessoda.com. (2024, 8 Eylül). Soda. Erişim adresi: https://www.jonessoda.com/?srsltid= AfmBOoo216paVL9HQ6AGZSCUMMrr_i6w-g-CJ412spwIcueP8QmpJhSN
  44. Kaft.com. (2024, 6 Eylül). Şort, pantolon, ceket, şapka. Erişim adresi: https://www.kaft.com/?device=c&acid=45&gad_source=1&gclid=CjwKCAjwmaO4BhAhEiwA5p4YL73JbeUaSobk4u63F65cE_3VSZUhOZjSmKCxPcYrizX_QJStXJ3xRoCgDwQAvD_BwE
  45. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi kavramlar- ilkeler- teknikler. (23. Basım). Ankara: Nobel Akademi.
  46. Kılıç, R. (2023). Sanayi devrimlerinin serüveni: endüstri 1.0’dan endüstri 5.0’a. Takvim-i Vekayi, 11(2), s. 276-291.
  47. Kiraz, S. (2015). Kitle, kültür, bunalım ve yabancılaşma. Mavi Atlas, 5, s. 126-147. doi.org/10.18795/ma.70822
  48. Koçyiğit, M. (2017). Dijital halkla ilişkiler ve online kurumsal itibar yönetimi. Konya: Eğitim Yayınevi.
  49. Kotler, P., Kartajaya, H. Ve Setiawan, I. (2021). Marketing 5.0 technology for humanity. Canada: Wiley Publishers.
  50. Kumar, V., Rajan, B.,Venkatesan, R. ve Lecinski, J. (2019). Understanding the role of artifcial ıntelligence in personalized engagement marketing. California Management Review, 61 (4), s. 1-21. doi.org/10.1177/0008125619859
  51. Kumar, V., Ramachandran D. ve Kumar, B. (2021). Influence of new-age technologies on marketing: A Research Agenda. Journal of Business Research, 125, s. 864-877. doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.01.007
  52. Kuyucu, M. (2016). Theodor W. Adorno’nun perspektifinden popüler Türk müziğinde standartlaşma sorunsalı. TRT Akademi Eğlence Endüstrisi Sayısı, 1 (1), s. 188-208.
  53. Materialise.com. (2024, 6 Eylül). 3D baskı. Erişim adresi: https://www.materialise.com/en
  54. McKenna, R. (1991). Marketing is everything. Harvard Business Review, 69 (1), s. 65-79. Erişim adresi: https://www.scribd. com/document/482371026/Marketing-is-Everything
  55. Mini.com. (2024, 12 Eylül). Araba. Erişim adresi: https://www.mini.com/en_MS/home.html adresinden12/10/2024
  56. Mucuk, İ. (2007). Pazarlama ilkeleri ve örnek olaylar. (16. Basım). İstanbul: Türkmen Kitabevi.
  57. Mymat.de. (2024, 12 Eylül). Paspas. Erişim adresi: https://www.mymat.de/
  58. Mymms.com. (2024, 17 Eylül). Çiçek, çikolata. Erişim adresi: https://www.mms.com/en-us
  59. Mymuesli.com. (2024, 17 Eylül). Müsli. Erişim adresi: https://www.mymuesli.com/
  60. Neuman, W.L. (2014). Toplumsal araştırma yöntemleri nitel ve nicel yaklaşımlar 2. (S. Özge, Çev.). Ankara: Yayınodası Yayıncılık.
  61. Nike.com. (2024, 11 Eylül). Ayakkabı. Erişim adresi: https://www.nike.com/tr/
  62. Odabaşı, Y. (2009). Postmodern pazarlama tüketim ve tüketici. (3. Basım). İstanbul: MediaCat Kitapları.
  63. Optimalprint.de. (2024, 12 Eylül). Kart, albüm, telefon kılıfı, kupa. Erişim adresi: https://www.optimalprint.de/
  64. Öğülmüş, S. (1991). İçerik analizi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 24(1), s. 213-228.
  65. Paris-miki.co.jp. (2024, 13 Eylül). Gözlük. Erişim adresi: https://www.paris-miki.co.jp/english
  66. Paygo. (2024, 12 Ekim). Post cihazı, yazar kasa. Erişim adresi: https://www.paygoteknoloji.com.tr/
  67. PersonalNovel.com. (2024, 30 Ekim). Kitap. Erişim adresi: https://personalnovel.de/
  68. Piksieben.de.com. (2024, 13 Eylül). Oyun. Erişim adresi: httpps://www.spiele-gestalten.de
  69. Plusbrief.individuell.de. (2024, 13 Ekim). Zarf, pul, kartvizit. Erişim adresi: https://www.deutschepost.de/de/b/briefmarken/briefmarkeindividuell/plusbriefindividuell.html
  70. Rickshawbags.com. (2024, 30 Eylül). Çanta. Erişim adresi: https://www.rickshawbags.com/
  71. Ritzer, G. (2011). Toplumun McDonaldlaştırma çağdaş toplum yaşamının değişen karakteri üzerine bir inceleme. (Ş. S. Kaya, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  72. Ryan, D. (2014). Understanding digital marketing. (3. Edition). United Kingdom: Kogan Page.
  73. Savaş, H. ve Bardakçı, A. (2006). Kitlesel bireyselleştirme uygulamaları için web tasarımı. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 507-521. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/susbed/issue/61781/923675
  74. Shirtinator.de. (2024, 30 Eylül). Tişört, çanta. Erişim adresi: https://www.shirtinator.de/
  75. Spreadshirt.de. (2024, 10 Ekim). Tişört. Erişim adresi: https://www.spreadshirt.de/
  76. Stoff-schmie.de. (2024, 28 Eylül). Kumaş. Erişim adresi: https://www.stoff-schmie.de/
  77. Swimcapz.com. (2024, 12 Eylül). Yüzme bonesi, mayo. Erişim adresi: https://swimcapz.com/SwimCapz_Inc/shop/home
  78. Şeker, P. (2025). Türkiye’de dijital pazarlama stratejilerinde yapay zekânın etkisi ve geleceği. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), s. 447-462. doı: 10.25287/ohuiibf.1571107
  79. Tesbihçi.com. (2024, 15 Eylül). Tesbih. Erişim adresi: https://www.tesbihci.com.tr/tesbihini-kendin-tasarla
  80. Tsenga, M.M., Wangb, Y. ve Jiaoc, R.J. (2017). Mass customization. Handbook of Production Engineering.
  81. Usbbellek.com. (2024, 10 Eylül). Flash disk. Erişim adresi: https://www.usbbellek.com.tr/tasarim-usb- bellekler
  82. Vans.com. (2024, 12 Eylül). Ayakkabı, spor giyim. Erişim adresi: https://www.vans.com/en-us?_sr=1
  83. Witkin, R. W. (2003). Adorno on popular culture. London: Routledge.
  84. Wopp.shop. (2024, 13 Eylül). Çerçeve, duvar saati, kupa. Erişim adresi: https://wopp.shop/
  85. Yaylagül, L. (2006). Kitle iletişim kuramları egemen ve eleştirel yaklaşımlar. Ankara: Dipnot Yayınları.
  86. Yıldıran, M. (2016). Üç boyutlu yazıcılarla moda ürünlerinde kitlesel kişiselleştirme. Akdeniz Sanat Dergisi, 9 (19), 29-47. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ akdenizsanat/issue/27666/291642
  87. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (8. Basım). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  88. Yıldız, S. ve Alan, M. A. (2025). Endüstri 6.0 döneminde pazarlamaya genel bir bakış: Pazarlama 6.0. International Anatolia Academic Online Journal, 11(2), s. 220-237.
  89. Yoursurprise.de (2024, 12 Eylül). Hediye. Erişim adresi: https://yousurprise.de/
  90. Yüksel, B. (1999). İşletme-müşteri ilişkilerini kişisel boyuta indirgemede kitlesel kişiselleştirme (mass costomization) stratejisinin rolü. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 207-224. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ dpusbe/issue/4745/65116
  91. Zazzle.com. (2024, 13 Ekim). Düğün, elektronik, dekor. Erişim adresi: https://www.zazzle.com/
  92. Zipkin, P. (2001). (2024, 16 Eylül). The limits of mass customization. Mit Sloan Management Review. Erişim adresi: https://sloanreview.mit.edu/article/the-limits-of-mass- customization/adresinden