Dergiler / Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 2
TÜRK SİGORTACILIK SEKTÖRÜNDE TEKÂFÜL SİGORTACILIĞININ BETİMSEL ANALİZİ
- Sayfa
- —
- Yayın Tarihi
- 2026-06-17
Özet
İnsanlık ilk çağlardan bu yana risk paylaşımını ve sosyal dayanışmayı sağlamaya yönelik çeşitli kurumsal yapılar inşa etmiştir. Bu yapıların geldiği gelişmiş aşama günümüzde kullanılan sigorta sistemidir. Tekâfül (katılım) sigortacılığı, risk paylaşımına dayalı ve İslami finans ilkeleri doğrultusunda hayata geçirilen bir sigorta modelidir. Tekâfül sigortacılığı tıpkı geleneksel sigortacılık sistemi gibi katılımcıların ödedikleri katkı payları ile riskleri karşılamaktadır. Ancak, tekâfül sigortanın konvansiyonel sigorta türlerinden ayrılan birçok özelliği bulunmaktadır. Toplumsal dayanışmayı, yardım yaklaşımında, İslami değerler temelinde uygulanan tekâfül modeli 2009’dan beri Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin bazılarında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de de gelişim gösteren tekâfül sigortacılığının işleyişini anlamak ve Türkiye’de son yıllardaki gelişimini öğrenmektir. Bulgular tekâfül sigortacılığının tüm sigorta şirketleri tarafından tercih edilmediğini, bununla birlikte son yıllarda daha çok prim üretildiğini göstermektedir. Bu çalışma, tekâfül sigortacılığının yalnızca şeriat ilkeleriyle uyumlu olmakla kalmayıp aynı zamanda tekâfül katılımcılarının ve sektörde faaliyet gösteren şirketlerin menfaatlerini de koruduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın bulguları hem sigortacılık hem de sektördeki aktörler için önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Abstract
Since the early ages, humanity has constructed various institutional structures to ensure risk sharing and social solidarity. The advanced stage achieved by these structures is the insurance system used today. Takaful (participation) insurance is an insurance model based on risk-sharing and implemented by Islamic finance principles. Similar to the conventional insurance system, takaful insurance covers risks with the contributions paid by participants. However, it has several distinguishing features from conventional insurance types. The takaful model, which applies social solidarity and an assistance approach based on Islamic values, has been incorporated by some insurance companies operating in Turkey since 2009. This study aims to understand the functioning of takaful insurance, which has been developing in Turkey, and to examine its recent growth. The findings indicate that all insurance companies do not prefer takaful insurance; however, premium production has increased in recent years. This study demonstrates that takaful insurance is not only in compliance with Sharia principles but also safeguards the interests of both the participants and the companies operating in the sector. The findings of the study provide significant implications for both the insurance field and the stakeholders within the industry.
Bu Makaleye Atıf Yap
Kaynakça (31)
- Aksoy, M. A. (2018), Türkiye’de katılım sigortacılığı. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XXII, Y, 3-36.
- Al Nemer, H. A. (2013). “Revisiting takaful insurance: a survey on functions and dominant models”. Afro Eurasian Studies, 2(1&2), 231-253.
- Aman Shibu, A. & Kahf, M. (2022). Development of Takaful Industry in Turkey: Challenges and Prospects. Journal of Islamic Economics, DOI: 10.55237/jie.1061660, 48-66.
- Amjadi, K., Rajaei, Y., Dalmanpour, M. & Rahimzadeh, A. (2021), Comparative Study Of Productivity Of Islamic Takafel Insurance And Conventional Insurance Based On Fuzzy Hierarchical Analysis Method. Journal of Productivity Management, 15(59), 261-279.
- Asghari, M. M., & Jalali Lavaani. E. (2023). Tekâfül modeli odaklı sigorta ve sigortacılık. Sigorta Araştırma Enstitüsü, 21-364. Askari, H., Iqbal, Z. & Mirakhor, A. (2015). Introduction to Islamic economics: theory and application. Singapore,1-402.
- Aslan, H. (2015). Türkiye’de tekafül (İslami sigorta) uygulamaları: problemler ve çözüm önerileri. Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Araştırmaları Dergisi, 1(1), 93-117.
- Billah, M. M. (2019). Islamic insurance products. exploring takaful principles, instruments and structures, ISBN 978-3-030-17680-8, 1-501.
- Canbaz Karacif, F. E. (2018). Yatırımcı zararlarının tazmininde tekâfül (katılım sigortacılığı) modeli. Sermaye Piyasası Kurulu Hukuk İşleri Dairesi, 1-57.
- Comcec (2019). Improving the takaful sector in Islamic countries, Stading committe for economic and commerical cooperation of the organization of Islamic cooperation (comcec), 1-160.
- Dilek, İ. (2019). Türkiye’de tekafül (katılım sigortacılığı) ve uygulanabilirliği üzerine bir değerlendirme. Bankacılık ve Sigortacılık Araştırmaları Dergisi, 13, 44-57.
- Ersoy, B. Meral, H. (2024). Türkiye’de katılım sigortacılığı: geleneksel sigortacılıkla karşılaştırmalı bir analiz. İzmir İktisat Dergisi, E-ISSN: 1308-8505, 39(1), Doi: 10.24988/ije.1318992, 180-199.
- Güçlü, F. Kılıç, M. (2018). Katılım sigortacılığı (tekafül) sistemi ve Türkiye’deki durumu. II. Uluslararası Ekonomi, Finans ve Ekonometri Sempozyumu (ISEFE), 301-309.
- Ikromovich, N. Dhiraj, N. A. (2019). Conceptual understanding and significance of takaful (Islamic insurance): history, concept, models and products a conceptual understanding and significance of takaful. İnternational Journal for Innovation Education And Research, DOI: 10.31686/ijier. 7(4), 280-298.
- Katılım Esaslı Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Sektör Raporu. (2023). Türkiye Sigorta Birliği, 2-18.
- Katılım Esaslı Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Sektör Raporu. (2022). Türkiye Sigorta Birliği, 2-18.
- Katılım Esaslı Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Sektör Raporu. (2021). Türkiye Sigorta Birliği, 1-19.
- Kwon, W. J. (2007). Islamic principle and takaful insurance: Re-evaluation. Journal of Insurance Regulation, 26(1), 54–81. Laçinbala, Y. & Ünsal, H. (2019), Katılım sigortacılığında (tekafülde) pencere sisteminin değerlendirilmesi. Sosyoekonomi Dergisi, DOI: 10.17233/sosyoekonomi.2019.04.10, ISSN: 1305-5577, 181-202.
- Marifa Akademy, (2014). “Islamic banking & fınance: principles and practices”, 3-242.
- Mohd Hussin, M. Y., Ab Rahman, A., Wan Ahmad, W. M., Ratnasari, R. T. & Ismail, Z. (2024). Takaful as an Islamic Alternative to Conventional Insurance: A Thematic and Bibliometric Review, DOI: https://doi.org/10.61707/9hb39r85, 2619 – 2636.
- Mohd, O. Jawaad, A. & Rusni, H. (2023). Introduction of takaful (islamic ınsurance) as a potential business model in Indian market. Global review of Islamic economics and business, Published by Faculty of İslamic Economics and Business, State İslamic University Sunan Kalijaga Yogyakarta, 11(2), 39-49.
- Öner, M. H. (2021). Türkiye’de katılım sigortacılığı ve gelişimi. İktisadi ve İdari Birimler Fakültesi Dergisi, DOI: 10.18070/Erciyesiibd.799317, 35-58. Özçelik, M. (2022). Katılım sigorta (tekâfül) şirketleri tarafından tekâfül işlemlerinin muhasebeleştirilmesi. Tarsus Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(2), DOI: 10.56400/tarsusiibfdergisi.1187921, 190-200. Özdemir, O. & Demirdöğen. Y. (2018). Katılım (tekâfül) sigortacılığı sektörünün gelişimi ve mali açıdan değerlendirilmesi: Türkiye örneği. Ankara: Gazi Kitapevi. Katılım Finans: teorik ve ampirik çalışmalar içinde, 421-446.
- Özüdoğru, H. (2018). Katılım sigortacılığı ve Türkiye’deki durumu. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, 53(1), 1-16.
- Samar, M. (2021). Türkiye’de katılım sigortacılığı (tekâfül) literatürü. İlahiyat Akademi Dergisi, 13, 97-122.
- Sigorta Sektörel Bakış Raporu. (2024), Türkiye KPMG, 3-30.
- Sözen, M. Meral, H. (2024). Türk katılım sigorta sektöründe müşteri memnuniyetini ve sadakatini etkileyen faktörler. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 19(62), ISSN 2147-5377, 146-165.
- Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49–74.
- Swartz, N. Coetzer, P. (2010). Takaful: An Islamic insurance instrument. Journal of Development and Agricultural Economics, 2(10), 333-339.
- Türkiye Katılım Sigortacılığı Sektör Raporu. (2019). Türkiye Sigorta Birliği, 2-14.
- Yıldırım, İ. (2014). Tekâfül (İslami) sigortacılık sisteminin dünyadaki gelişimi ve Türkiye’de uygulanabilirliği. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(2), ISSN: 1309 -8039, 49-58.
- Yıldız, M. (2023). Katılım sigortacılığında Türkiye’yi bekleyen fırsatlar. 21. Yüzyılda Türk sigorta sektörüne 21 tavsiye. Ankara: Nobel Bilimsel Eserler, 199-210.
- Zainuddin, S. & Noh, I. N. M. (2013). An overview of the emergence of takaful: an Islamic type of insurance policy. International Journal of Business and Economics Research, 2(5), 112-115. DOI: 10.11648/j.ijber.20130205.13.