KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi / 2007 / Cilt: 12 Sayı: 12

Yaşlılarda Beslenme Sağlığını Etkileyen Faktörler: Balıkesir İli Göçmen Konutları Beldesi Örneği

Factors Affecting Nutrition Health of the Elderly: The Sample of “Göçmen Konutları Beldesi in Balıkesir”

Suzan Sönmez, Prof.Dr. Ayla Bayık Temel, Arş.Gör. Bilgin Kıray Vural

Sayfa
33–46
Yayın Tarihi
2007-03-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Amaç Araştırma, yaşlılarda beslenme risk düzeyini ve beslenmeyi etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem Tanımlayıcı araştırma, 01 Aralık 2005 – 01 Nisan 2006 tarihleri arasında yürütülmüş olup, araştırmanın evrenini Balıkesir Göçmen Konutları beldesinde yaşayan 60 yaş ve üstü 167 yaşlı birey oluşturmuştur. Olasılıksız örneklem yöntemi ile seçilen, gönüllü 65 kadın ve 65 erkek araştırma kapsamına alınmıştır. Veriler bir araştırmacı tarafından ev ziyaretleri yapılarak yüz yüze görüşme yolu ile toplanmış, yaşlıların boy ve kilo ölçümleri yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak; yaşlıların sosyo-demografik özelliklerini, genel sağlık durumunu, beslenme ve sağlık alışkanlıklarını, sosyal destek durumunu belirlemeye yönelik 48 soruluk anket formu kullanılmıştır. Ayrıca beslenme risk düzeyinin belirlenmesinde “Beslenme Sağlığını Belirle” kontrol listesinden yararlanılmıştır. Bu listeye göre toplam puanı 0-2 arasında olanlar iyi, 3-5 arasında olanlar orta derecede riskli, 6 ve üzeri olanlar yüksek derecede beslenme riski olan yaşlılar olarak değerlendirilmişlerdir. Bulgular ve Sonuç Yaşlıların %29.2’si 60-64 yaş grubundadır, %36.2’si okuryazardır, %66.2’si evlidir ve %22.3’ü yalnız yaşamaktadır. Yaşlıların sağlık sorunları nedeniyle %33.8’inin diyet uyguladığı, %40.0’ının öğün saatlerini önemsemediği, %25.4’ünün bazen yemek yaptığı belirlenmiştir. “Beslenme Sağlığını Belirle” kontrol listesine göre yaşlıların beslenme risk düzeyi açısından %19.5’ünün iyi, %40.7’sinin orta, %39.8’inin yüksek risk taşıdığı saptanmıştır. Erkeklerin kadınlara, ileri yaştaki yaşlıların genç yaşlılara, dulların evli olanlara, çocuğu olmayanların çocuk sahibi olanlara, gelir durumu kötü olanların iyi olanlara, hiç dişi olmayanların dişi olanlara veya protez kullananlara ve her gün düzenli ilaç kullananların, aralıklı ilaç kullananlara veya hiç ilaç kullanmayanlara göre beslenme risk düzeyinin daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Abstract

Purpose: The purpose of this research is to analyse nutritional risk level and the factors affecting nutrition of the elderly. Methods: The descriptive research was carried out between 01 December 2005 and 1 April 2006. The population of the study was consisted of 167 elderly at and over the age of 60 who lived in Immigrant Settlement area of, Balıkesir province. The sample of the research was consisted of 130 volunteered elderly (65 women, 65 men) who were selected with nonprobability sampling technique. The data were collected through face-to-face interview by a researcher during home visits and height and weight of the elderly were measured. A questionnaire form, was used in order to collect data on socio-demographic characteristics, general health status, eating and health habits, social support status. In addition “Determine Your Nutritional Health” checklist was used as data collection instrument to evaluate. According to this list, the ones whose total score is between 0 and 2, between 3 and 5, and is 6 and above are considered to be good, at medium level of risk and at high level of nutritional risk, respectively. Findings And Results According to the study results, 29.2% of the elderly were in 60 - 64 age group, 36.2% were literate, 66.2% were married and 22.3% were living alone. It was found out that 33.8% were on a diet due to health reasons, 40.0% pastover the meal times of meals, 25.4% cooked meals sometimes. According to “Determine Your Nutritional Health-Checklist”, nutritional level of 19.5% of the elderly was good, 40.7% were at medium level and 39.8% were at high level of nutritional risk. It was found out that nutritional risk was higher in men than women, in the ones at older ages than the ones at younger ages, in widowed ones than the married ones, in ones without children than the ones with children, in ones with a bad level of income than the ones with a good level of income, in the ones with no teeth than the ones with teeth or with dental prothesis and in the ones taking their medicine regularly everday than the ones who take medicine with intervals or the ones who do not take any medicines. It was found out that sex, age, marital status, having children, income, teeth health and medicine taking were the factors affecting the level of the elderly people.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sönmez, S., Temel, P. A. B., Vural, A. B. K. (2007). Yaşlılarda Beslenme Sağlığını Etkileyen Faktörler: Balıkesir İli Göçmen Konutları Beldesi Örneği. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 12, 33–46. https://doi.org/10.21560/spcd.99517

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Kaynakça (34)

  1. Arlı M, Şanlıer N, Demirel H.(2003).Yaşlılarda Stres ve Beslenme İlişkisi, II.Ulusal Yaşlılık Kongresi, Denizli, 81-91.
  2. Atilla S, Egemen A. (1991). Yaşlıların Ev Koşullarında Beslenme Durumları, Beslenme ve Diyet Dergisi, 20: 70-78.
  3. Bayık A. (2005). Yaşlılıkta Beslenme, Yaşlı Hasta Bakım Kursu Ders Kitabı, İzmir, 29.
  4. Baysal A. (2003). ‘‘Yaşlılıkta Beslenme’’, II.Ulusal Yaşlılık Kongresi Kitabı,Denizli, 1-9.
  5. Beck AM, Ovesen L, Osler M. (1999). The “Mini Nu- tritional Assement” (MNA) and The “Determine Nutri- tional Health” Checklist (NSI Checklist) as Predictors of Morbidity and Mortality in an Elderly Danish Pop- ulation, British Journal of Nutrition, 81, 31-36. Erişim tarihi: 07.09.2006.
  6. Bobroff L. (2006). Determine Your Nutritional Health, http://edis.ifas.ufl.edu/HE944Erişim tarihi:07.09.2006.
  7. Boyacıoğlu S. (2005). Beslenme, Sağlıklı Yaşlanma, Öncü Basımevi, Ankara.175-178.
  8. Charney C. (2005). Nutrition Screening and Assess- ment in Older Adults, Today’s Dietitian, vol 7;5, 10- 14. Erişim tarihi:07.09.2006.
  9. Clarke MP. (1993). Nutrition Screening Determine Your Risk, Cooperative Extension Service Kansas State University http://www.oznet.ksu.edu/library/ fntrz/gt332.pdf Erişim tarihi: 07.09.2006.
  10. Çekal N. (2003). Huzurevlerinde Kalan Yaşlıların Beslenme Servisi Örgütünden Memnuniyet Düzey- leri. II.Ulusal Yaşlılık Kongresi, Denizli, 209-216.
  11. Dramalı A, Özbayır T. (1992). Toplumda Yaşlı Birey- lerin Sağlık ve Beslenme Durumları ve Bu Konuda Bil- gilerinin Saptanması, Uluslararası Hemşireler Birliği Sempozyum, Ankara, 238-241.
  12. Ekici B, Özdemir S. (2003). Yaşlı Bireylerin Sağlık ve Evde Bakım Durumlarının Değerlendirilmesi, Hemşirelik Forumu, Temmuz-Ağustos, 27-36.
  13. Esen A.(2006).Yaşlılık ve Beslenme, Ed: Çiçek Fadıloğlu, İleri Geriatri Hemşireliği, Meta Basım, 63- 76.
  14. Eşer İ. (1998). Yaşlıların Beslenme Durumu ve Bu Du- rumu Etkileyen Etmenlerin İncelenmesi, İ.Ü.Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 4:4, 45-52,
  15. Fadıloğlu Ç. (2006). Yaşlılığın Toplumsal Boyutu, Ed: Çiçek Fadıloğlu,İleri Geriatri Hemşireliği, Meta Basım, 19-34.
  16. Gözüm S. (2002). Birinci Basamak Sağlık Hizmet- lerinde Yaşlı Bakımı, I.Ulusal Geriatri Kongresi, An- talya, 103-105.
  17. Groot LCPGM, Beck AM, Schroll M, Staveren WA. (1998). Evaluating the DETERMİNE Your Nutritional Health Checklist and the Mini Nutritional Assessment as Tools to Identify Nutritional Problems in Elderly Europeans. European Journal of Clinical Nutrition, vol 52; 12, 877-883. Erişim tarihi:07.09.2006.
  18. Güzey A. (1992). Yaşlılık ve Beslenme, Türk Hemşireler Dergisi, 42;2, 11-12.
  19. Khorshid L. (1992). Sağlıklı Yaşlanma İlkeleri, Sağlıklı Yaşlanma, Uluslararası Hemşireler Birliği Sem- pozyum Kitabı, Ankara, 334-337.
  20. Khorshid, L. (1996). Yaşlıların Beslenmesi ve Hemşirelerin Sorumlulukları, E.Ü.H.Y.O.Dergisi, 12;3, 141-146.
  21. Koçar H. (2002). Yaşlı Dünyada, yaşlılık ve Geriatrik Tıp, I.Ulusal Geriatri Kongresi, Antalya, 3-6.
  22. Kuczmarski MF, Cooney T. (2006). Validation of the Determine Your Nutritional Health Checklist, Erişim tarihi: 07.09.2006. http://nutritionandaging.fiu.nedu/ Center_Initiatives/Rural_America/Kuczmarski_..
  23. Küçükerdönmez Ö, Köksal E, Rakıcıoğlu N, Pekcan G. (2002). Altmışbeş Yaş ve Üzeri Bireylerde Beslenme Durumunun Değerlendirilmesine Yönelik Bir Çalışma, I.Ulusal Geriatri Kongresi, Antalya, 177.
  24. Nutrition Screening: Determine Your Nutrirional Health Checklisthttp//www.geriatricsreviewsyllabus. org /content/agscontent/grs6nutr.htm… Erişim tarihi: 07.09.2006
  25. Nutritonal Status Assessment Form, Erişim tarihi:07.09.2006http//classes.kumc.edu/som/amed 900/ExposureSkills/nutritonal_status_assessment.h...
  26. Öztop H, Telsiz M. (2001). Yaşlı Ana-Babaların Yetişkin Çocukları İle İlişkileri, Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi,1(1), 57-62.
  27. Parlar S. (2006). Yaşlılarda Görülen İnkontinans, Ed: Çiçek Fadıloğlu, İleri Geriatri Hemşireliği, Meta Basım, 117-128.
  28. Rakıcıoğlu N. (2002). Yaşlılık ve Beslenme, I.Ulusal Geriatri Kongresi, Antalya, 117-121.
  29. Şanlıer N, Arlı M. (1998). Yaşlılıkta Beslenme, Sürekli Tıp Eğitimi, 7;12.
  30. Şanlıer N, Tokyürek Ş, Arpacı F. (2003). Yaşlıların Gelir Yönetiminde Karşılaştıkları Sorunların İncelenmesi, II.Ulusal Yaşlılık Kongresi, Denizli, 383-390.
  31. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması TNSA-2003. (2004). Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etüdleri En- stitüsü, Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü, Ankara,18.
  32. Tosun N, Akbayrak N. (2002). Çeşitli Rahatsızlıklarda Geriatri Polikliniğine Başvuran Yaşlı Hastaların İlaç Kullanım Özellikleri ve Bilgi Düzeylerinin İncelenmesi, Hemşirelik Forum Dergisi, cilt 5;6, 40-45.
  33. Yabancı N. (2005). Yaşlılık ve Beslenme, III Ulusal Yaşlılık Kongresi, İzmir,163-175.
  34. Yılmazer İ, Gürdağ M. (1982). Yaşlılık ve Yaşlılıkta Beslenme, Beslenme ve Diyet Dergisi, cilt 11, 17-29.