Dergiler / Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 1
Türkiye’de E-İhracat, Fırsatlar ve Sorunlar: Otomotiv Yedek Parça Sektörünün İncelenmesi
- Sayfa
- 233–258
- Yayın Tarihi
- 2026-05-14
Özet
E-ihracat, küresel ticaretin hızla büyüyen bir parçası olarak firmalara sınır ötesi pazarlara erişim, yeni müşteriler kazanma ve satışları artırma imkânı sunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’nin otomotiv yedek parça sektöründe faaliyet gösteren ihracatçı firmaların e-ihracata giriş sürecinde karşılaştıkları zorlukları belirlemek ve bu zorluklara yönelik çözüm önerileri geliştirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, otomotiv yedek parça ihracatçısı firmalar ile derinlemesine mülakatlar yapılmış ve veriler Maxqda2024 yazılımı ile analiz edilmiştir. Bulgular, firmaların en çok bilgi eksikliği, lojistik zorluklar, ödeme sistemlerindeki problemler ve ekip yetersizliği gibi engellerle karşılaştığını ortaya koymuştur. Özellikle lojistik sorunlar, hem e-ihracat yapan hem de henüz deneyimlememiş firmalar için en büyük zorluk olarak öne çıkmaktadır. Katılımcılar, bu sorunların çözümü için lojistik altyapının geliştirilmesi, devlet teşviklerinin artırılması, yerli e-ihracat platformlarının kurulması ve eğitimlerin yaygınlaştırılması gerektiğini belirtmişlerdir. Ayrıca, firmaların e-ihracatın geleceğine yönelik olumlu beklentilere sahip oldukları ve bu alana yatırım yapmayı planladıkları gözlemlenmiştir. Çalışmanın bulguları, Türkiye’nin e-ihracat potansiyelini artırmak için stratejik adımlar atılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu kapsamda, lojistik ve bilgi altyapısının güçlendirilmesi, eğitimlerin artırılması ve yerli dijital platformların desteklenmesi, firmaların uluslararası pazarlarda rekabetçi olabilmeleri için kritik öneme sahiptir.
Abstract
E-export, as a rapidly growing segment of global trade, offers companies the opportunity to access cross-border markets, acquire new customers, and increase sales. This study aims to identify the challenges faced by exporters in Turkey’s automotive spare parts sector during their entry into e-export and to develop solutions to these challenges. In-depth interviews were conducted with automotive spare parts exporters, and the data were analyzed using Maxqda2024 software. The findings revealed that companies most frequently encounter barriers such as lack of knowledge, logistical difficulties, payment system issues, and insufficient staffing. Logistical problems, in particular, emerged as the greatest challenge for both companies engaged in e-export and those that have not yet ventured into it. Participants highlighted the need for strengthening logistics infrastructure, increasing government incentives, establishing local e-export platforms, and expanding training programs as key solutions to these problems. Moreover, the companies expressed positive expectations regarding the future of e-export and indicated their plans to invest in this area. The study's findings emphasize the necessity of strategic steps to enhance Turkey’s e-export potential. Strengthening logistics and information infrastructure, expanding training, and supporting local digital platforms are critical for companies to remain competitive in international markets.
Bu Makaleye Atıf Yap
Kaynakça (39)
- Acar, G. (2021). Global ticarette dijital dönüşüm: E-İhracat. Dijital Gelecek Dijital Dönüşüm-2, 71-90.
- Amazon. (2023). Amazon Türkiye SME E-Commerce Outlook 2023.
- Cassia, F., & Magno, F. (2022). Cross-border e-commerce as a foreign market entry mode among SMEs: the relationship between export capabilities and performance. Review of International Business and Strategy, 32(2), 267-283. doi:https://doi.org/10.1108/RIBS-02-2021-0027
- Chen, W.-H., Chin Lin, Y., Bag, A., & Chen, C.-L. (2023). Influence Factors of Small and Medium-Sized Enterprises and Micro-Enterprises in the Cross-Border E-Commerce Platforms. J. Theor. Appl. Electron. Commer. Res., 416–440. doi:https://doi.org/10.3390/jtaer18010022
- Chevalier, S. (2024). Global retail e-commerce sales 2014-2027. Statista. https://www.statista.com/statistics/379046/worldwide-retail-e-commerce-sales/ adresinden alındı
- Creswell, J. W. (2017). Araştırma Deseni. Ankara: Eğiten Kitap.
- Demir, G. (2023). Yeni Küresel Trend E-ihracat. Ekonomik Forum, TOBB.
- Derindağ, Ö. F. (2022). Rise of Cross-Border E-Commerce: A Systematic Literature Review. ICCSOR, 352-372.
- Eduardsen, J., Marinova, S., & Leonidou, L. C. (2023). Organizational Influences and Performance Impact of Cross Border E Commerce Barriers: The Moderating Role of Home Country Digital Infrastructure and Foreign Market Internet Penetration. Management International Review, 63:433–467. doi:https://doi.org/10.1007/s11575-023-00500- w(2019). E-ihracat Ortak Akıl Çalıştayı. TİM. https://tim.org.tr/files/downloads/Strateji_Raporlari/E-ihracat_ortak_akil_cal%C4%B1%C5%9Ftay_raporu.pdf adresinden alındı
- Heidegger, M. (1996). Being and Time. (J. Stambaugh, Çev.) . New York : New York State University of New York Press.
- Hinson, R. &. (2006). E‐business and small Ghanaian exporters: Preliminary micro firm explorations in the light of a digital divide. Online İnformation Review, 30(2),, 116-138.
- Husserl, E. (1969). Ideas (Çev.W.R.Boyce Gibson). London:: Fifth Impression.
- Irmak, E. (2023). Uluslararası Ticarette Dijitalleşme: E-Ticaret kapsamında E-ihracat. TJSS, 180-200. doi:10.30520/tjsosci.1357354
- Kıral, B. (2021). Nitel Araştırmada Fenomenoloji Deseni: Türleri ve Araştırma Süreci. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 92-103.
- Lıu, T. (2021). Cross-Border Internet of Things E-Commerce Warehouse Control System Based on TRIZ Theory.
- Hindawi, 1-10. doi:https://doi.org/10.1155/2021/2656508
- Mmorse, J. M. (2000). Determining sample size. ,. Qualitative Health Research, 10(1), 3-5. doi: https://doi.org/10.1177/104973200129118183
- Mou, J. C. (2019). Bibliometric and visualized analysis of research on major e-commerce journals using Citespace. Journal of Electronic Commerce Research, 20, 219–237.
- OECD. (2019). Electronic Commerce: Trends and Challenges. https://www.oecd.org adresinden alındı (2020). Otomotiv Sektörü Raporu. Ankara: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. https://www.sanayi.gov.tr/assets/pdf/plan-program/OtomotivSektorRaporu2020.pdf adresinden alındı
- PricewaterhouseCoopers-Amazon. (2023, 05). Türkiye’deki KOBİ’lerin E-Ticaret Görünümü. https://m.media-amazon.com/: https://m.media-amazon.com/images/G/41/Marketing/turkiyedeki-kobilerin-e-ticaret-gorunumu.pdf?initialSessionID=258-3894559-9552257&ld=NSGoogle&ldStackingCodes=NSGoogle adresinden alındı
- Safari, A., & Saleh, A. S. (2020). Key Determinants of SMEs’ Export Performance: a Resource-based View and Contingency Theory. Journal of Business & Industrial Marketing, 35(4), 635–654. doi:10.1108/JBIM-11-2018-0324
- Satıcı, N. (2019). E-ihracatta Lojistik Uygulama ve Modelleri (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Bahçeşehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Strzebicki, D. (2017). Development Factors for Cross-Border E-commerve in the World and in Poland. Acta Sci. Pol. Oeconomia, 161–168.
- Tekindal, M., & Arsu, Ş. U. (2020). Nitel Araştırma Yöntemi Olarak Fenomenolojik Yaklaşımın kapsamı ve Sürecine Yönelik Bir Derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi.
- TicaretBakanlığı. (2023). Dış Ticaret İstatistik Tabloları. www.ticaret.gov.tr: https://ticaret.gov.tr/istatistikler/bakanlik-istatistikleri/dis-ticaret-istatistikleri/ekim-ayi-dis-ticaret-istatistik-tablolari adresinden alındı
- TicaretBakanlığı. (2023). Otomotiv Sektör Raporu. Makine, Otomotiv, Elektrik-Elektronik Ürünleri Daire Başkanlığı, İhracat Genel Müdürlüğü. https://ticaret.gov.tr/data/5b87000813b8761450e18d7b/OTOMOT%C4%B0V%20SEKT%C3%96R%20RAPORU.pdf adresinden alındı
- TicaretBakanlığı. (2024). E-İhracat Nedir. eticaret.gov.tr: https://www.eticaret.gov.tr/cevrimiciegitim/e-ihracat-nedir-76 adresinden alındı
- TicaretBakanlığı. (2024). Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu . https://ticaret.gov.tr/duyurular/turkiyede-e-ticaretin-gorunumu-raporu-yayimlandi adresinden alındı
- Trade Map. (2023). https://www.trademap.org/ adresinden alındı
- TÜBİTAK. (2023). Otomotiv Yan Sanayii Parça Sektörü. https://www.tubitak.gov.tr/tubitak_content_files/vizyon2023/mm/Ek6a.pdf adresinden alındı
- TÜBİTAK. (2023). Parça Sektörü (Otomotiv Yan Sanayii) 2023 Vizyonu. https://tubitak.gov.tr/tubitak_content_files/vizyon2023/mm/Ek6a.pdf adresinden alındı
- TÜİK. (2023). Fasıllara Göre İhracat, 2013-2023 (Genel Ticaret Sistemi). https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=dis-ticaret-104&dil=1 adresinden alındı
- TürkiyeEkonomiPolitikalarıAraştırmaVakfı. (2014). TEPAV,Türkiye'de E-ihracat Fırsatlar ve Sorunlar.
- TürkiyeİhracatçılarMeclisi. (2019). E-İhracat Ortak Akıl Çalıştayı Raporu. https://tim.org.tr/files/downloads/Strateji_Raporlari/E-ihracat_ortak_akil_cal%C4%B1%C5%9Ftay_raporu.pdf adresinden alındı
- UNCTAD. (2023). Digital Economy Report 2023: Cross-border E-commerce. https://unctad.org/system/files/official-document/dtlecdeinf2024d1_en.pdf adresinden alındı
- Wallace, R. A. (2004). Çağdaş Sosyoloji Kuramları. İzmir: Punto Yayınları.
- Weina, A., Jianzheng, Y., & Lin, W. (2016). Revelation of Cross-border Logistics Performance for the Manufacturing Industry Development. International Journal of Mobile Communications (IJMC), 14(6), 593–609. doi:10.1504/IJMC.2016.079302
- Yalçın, H. (2022). Bir Araştırma Deseni Olarak Fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 213-232.
- Yıldırım, A. v. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. 246.