Toplumsal Değişme Olgusu Çerçevesinde Modernleşme Kuramlarına Yöneltilen Eleştiriler

Özet

Modernleşme, evrensel bir sosyal ve medeniyet projesidir. O,Aydınlanma düşüncesinin teorik ve pratik yansımalarıdır. Modernleşmenin dört temel süreci vardır: Bireyselleştirme, Akılcılaştırma, Farklılaştırma (hem işlevsel hem de yapısal) ve Doğanın Araçsal Ehlileştirilmesi. Modernleşmenin dört temel sürecinden her birisinin, üzerinde sıkça sosyal analizler yapılan paradoksları vardır. Bu açıdan modernleşme süreci, akılcılaştırma, farklılaştırma, bireyselleştirme, araçsal ehlileştirme süreçleri olarak tanımlanabilir. Modernleşmenin bizzat kendisi ve ilkeleri, günümüz dünyasında sosyal, ekonomik, dini, siyasal ve etnik alanlarda ciddi problemler meydana getirmektedir. Tüm bu problemlere karşı, kutsal ile aklın yeniden barıştırılması; insanın doğa ile yakınlaştırılması; diyalogun merkeze alınması; insan – doğa – toplum ilişkilerinin, kutsalın rahatlatıcı, yatıştırıcı ve huzur verici anlam bütünlüğü içerisinde yeniden kurulması gerekmektedir. Aksi halde, insanlığın dünya cennetini yeniden kurması mümkün olmayacaktır. Anahtar Kelimeler: Modernleşme, Aydınlanma, Bireyselleştirme, İnsan ve toplum