KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sosyal Güvence / 2026 / Sayı: 29

Kidfluencer'lar Ve Çocuk İşçiliği: İş Ve Sosyal Güvenlik Hukuku Perspektifinden Nitel Bir Araştırma

Kidfluencers And Child Labor: A Qualitative Research From The Perspective Of Labor And Social Security Law

Ceyhun Serçemeli

Sayfa
2172–2196
Yayın Tarihi
2026-01-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

İnternet ve sosyal medya platformları, günümüzde kullanıcı sayısı ve kullanım süresi açısından büyük bir gelişim süreci içerisinde bulunmaktadır. Dünyada ve ülkemizde sosyal medya platformlarına ayrılan zaman bağımlılık seviyesine kadar ulaşabilmektedir. Söz konusu kullanım iktisadi, hukuki ve sosyolojik pek çok açıdan toplumsal hayatı doğrudan etkilemektedir. Sosyal medya platformlarının gelişim süreci yeni kavramların hayatımıza girmesine neden olmaktadır. Kidfluencer ve influencer gibi kavramlar da bunlar arasında yer almaktadır. İzleyicilerini etkileyerek çeşitli ürün ve hizmetlerin tanıtımını yapan ve bu ürün ve hizmetlerin satın alınma kararı üzerinde etkili olan çocuklar olarak nitelendirilebilecek kidfluencerlar, hukuki açıdan çeşitli araştırmaların konusunu oluşturmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı kidfluencerların iş ve sosyal güvenlik hukuku perspektifinden incelenmesidir. Araştırma kapsamında öncelikle kidfluencer kavramı iş hukuku ve sosyal güvenlik hukuku açısından incelenmiştir. Ardından nitel araştırma yöntemiyle ülkemizde abone sayısı açısından popüler kidfluencer olarak nitelendirilen youtube kanalları incelenerek iş ve sosyal güvenlik hukuku bağlamında değerlendirilmiştir. Söz konusu kanal içeriklerinin çocuk işçiliği olarak nitelendirilebilecek yönlerine dikkat çekilmiştir. Kidfluencer faaliyetleri yoğun emek harcanan hukuki korumanın ise yetersiz kaldığı yeni bir alan olarak önemli riskler barındırmaktadır. Çalışma süreleri, gelirin korunması ve sosyal güvenlik hakları başta olmak üzere konuya ilişkin düzenlemeler yapılmalıdır. Ayrıca ebeveynlere ve çocuklara yönelik farkındalık çalışmaları artırılmalıdır.

Abstract

Internet and social media platforms are in a process of great development in terms of the number of users and the duration of use. The time allocated to social media platforms in the world and in our country can reach the level of addiction. This usage directly affects social life in many economic, legal and sociological aspects. The development process of social media platforms causes new concepts to enter our lives. Concepts such as kidfluencer and influencer are among them. Kidfluencers, which can be characterized as children who promote various products and services by influencing their audiences and influence the decision to purchase these products and services, are the subject of various legal studies. The purpose of this study is to analyze kidfluencers from the perspective of labor and social security law. Within the scope of the research, firstly, the concept of kidfluencer is analyzed in terms of labor law and social security law. Then, using a qualitative research method, YouTube channels considered popular kidfluencers in Türkiye based on subscriber numbers were analyzed and evaluated within the context of labor and social security law. Attention was drawn to aspects of the content of these channels that could be classified as child labor. Kidfluencer activities, as a new field requiring significant effort but lacking adequate legal protection, carry significant risks. Regulations should be made regarding this issue, particularly concerning working hours, income protection, and social security rights. Furthermore, awareness campaigns targeting parents and children should be increased.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Serçemeli, C. (2026). Kidfluencer'lar Ve Çocuk İşçiliği: İş Ve Sosyal Güvenlik Hukuku Perspektifinden Nitel Bir Araştırma. Sosyal Güvence, Sayı: 29, 2172–2196. https://doi.org/10.21441/sosyalguvence.1692301

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Kaynakça (69)

  1. Alanka, D. (2024). Nitel Bir Araştırma Yöntemi Olarak İçerik Analizi: Teorik Bir Çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
  2. Atalay, G. E. (2019). Sosyal Medya ve Çocuk:“Babishko Family Fun TV” İsimli Youtube Kanalının Eleştirel Bir Analizi. Erciyes İletişim Dergisi, (1), 179-202.
  3. Atatanır, H. (2023). Çocuk Yoksulluğu ile Mücadelede Sosyal Güvenlik. Çocuk ve Medeniyet, 8(14), 177-188.
  4. Avşar, Z., & Öğütoğulları, E. (2012). Çocuk İşçiliği ve Çocuk İşçiliği Mücadele Stratejileri. Sosyal Güvenlik Dergisi, 2(1), 9-40.
  5. Baloğlu, E., & Budak, E. (2025). Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencing: Instagram Üzerine Bir Araştırma. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(36).
  6. Barışık, S., Ege, T. & Şimşek, T. (2016). Türkiye’de Çocuk İşçiliği ve Ekonomik Etkileri. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 17(2), 161-179.
  7. Barrein, A. (2022). Das Recht auf Home-Office (pp. 1-468). Duncker Und Humblot.
  8. Baruönü, Ö. (2021). Algısal Homofili ve Marka-Fenomen Uyumu Perspektifinden Sosyal Medya Fenomenlerinin Marka Tutumuna Etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 257-266.
  9. Bayuk, M. N., & Aslan, M. (2024). Influencer Marketing (Hatırlı Pazarlama). The Journal of Academic Social Science, 75(75), 173-185.
  10. Berk, E. (2024). Sosyal Medya ve Yabancılaşma Hallerine Eric Pickersgill ve Martin Parr Fotoğraflarıyla Bakmak. Sanat ve Tasarım Dergisi, 14(1), 86-103.
  11. Bilgili, Ö. (2018). Çocuk İşçiliğinin Denetimi. Sosyal Güvenlik Dergisi, 8(2), 195-214.
  12. Boşdurmaz, S. (2022). “18 yaşından küçükler sigortalı olabilir mi?”, https://vergialgi.com/18-yasindan-kucuk-ki-si-ler-si-gortali-olabi-li-r, (E.T. 30.04.2025).
  13. Callens, H. (2020). Kidfluencer Marketing in the Video Game Industry. Interactive Entertainment Law Review, 3(1), 44-54.
  14. Canöz, K., Gülmez, Ö., & Eroğlu, G. (2020). Pazarlamanın Yükselen Yıldızı Influencer Marketing: Influencer Takipçilerinin Satın Alma Davranışını Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(1), 73-91.
  15. Cataldo, I., Lieu, A. A., Carollo, A., Bornstein, M. H., Gabrieli, G., Lee, A., & Esposito, G. (2022). From the Cradle to the Web: The Growth of “Sharenting”—A Scientometric Perspective. Human Behavior and Emerging Technologies, 2022(1), 5607422.
  16. Cuthbertson, A. (2020). “Kid influencers' classed as child labour under new French law”, Independent Lifestyle.
  17. Çetintürk, N. (2024). Nano, Mikro, Mid-Tier, Makro, Mega: Dijital Pazarlamada Influencer Türü ile İş Birliği Reklamlarının Verimliliği Arasındaki İlişki. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (41), 76-103.
  18. Ergeç, M., & Aykan, E. (2025). Anlık Mesajlaşma Uygulamaları ve Kullanımından Kaynaklanan İş Kesintisinin Çalışanların İş Performansı Üzerindeki Etkisi: Havacılık Alanında Bir Uygulama. Journal of Aviation Research, 7(1), 69-82.
  19. Ergül, E., & Adıgüzel, Y. (2024). Konvansiyonelden Dijitale Medya Süzgeçlerinin Dönüşümü. İçtimaiyat, 8(2), 589-607.
  20. Ergün, Y. (2022). Sosyal Medya İçerik Üreticilerinin Vergilendirilmesi, Malî Hukuk Dergisi, 18(206), 391-406.
  21. Eyel, C. Ş., & Şen, B. (2020). Influencer Pazarlama ve Tüketicilerin Influencer’lara Yönelik Tutumlarının Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi. Atlas Sosyal Bilimler Dergisi, 1(5), 7-29.
  22. Fatmawati, F., & Lewoleba, K. K. (2024). Kidfluencer: Child Exploitation In Digital Space In Terms Of Child Protection Law. Journal of Law, Politic and Humanities, 4(4), 955-965.
  23. Fishbein, R. (2022). Growing up Viral:" Kidfluencers" as the New Face of Child Labor and the Need for Protective Legislation in the United Kingdom. Geo. Wash. Int'l L. Rev., 54, 127.
  24. Gercekbilim, (2025), “En Çok Abonesi Olan Türk Youtube Kanalları Listesi”, https://www.gercekbilim.com/en-cok-abonesi-olan-turk-youtube-kanallari-listesi-2024/, (E.T. 01.05.2025).
  25. Gözen, Ö., & Şaldırdak, G. A. (2023). Çocuk İşçiliğinin Yeni Yüzü: Kidfluence. Çocuk ve Medeniyet, 8(14), 113-135.
  26. Gözütok, Özkan (2018). Dikkat Bu Reklamda Bu Sette Çocuk Var. Mavi Dergisi, 1, 11.
  27. Grin, (2021). “Kid İnfluencers”, https://grin.co/blog/kid-influencers/. (E.T. 30.04.2025).
  28. Güzel, A., Okur, A. R., & Caniklioğlu, N. (2016). Sosyal Güvenlik Hukuku, 16. Bası, Beta Yayınevi, İstanbul.
  29. Han, J., & Balabanis, G. (2024). Meta‐analysis of Social Media Influencer Impact: Key Antecedents And Theoretical Foundations. Psychology & Marketing, 41(2), 394-426.
  30. Hayes, A. (2019). “Kid Influencers: How Kids Are Becoming Famous on Instagram”, https://influencermatchmaker.co.uk/news/kid-influencers-how-kids-are-becoming-famous-instagram, (E.T. 29.04.2025).
  31. Hizmetçi, S. N. (2023). Çocukluğun Yeni Medya Üzerinden Sosyolojik Olarak İncelenmesi, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
  32. Hürriyet, (2018). “Fenomen Vergisi”, https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/fenomen-vergisi-40802195, (E.T. 30.04.2025).
  33. ILO, (2025). “ilo-conventions-child-labour”, https://www.ilo.org/international-programme-elimination-child-labour-ipec/what-child-labour/ilo-conventions-child-labour, (E.T. 30.04.2025).
  34. Jin, S. V., Muqaddam, A., & Ryu, E. (2019). Instafamous and Social Media Influencer Marketing. Marketing Intelligence & Planning, 37(5), 567-579.
  35. Kamacı, İ., A. (2021). Sosyal Medya ve Şöhret Kültürü: Çocuk YouTuberlar Üzerine Etnografik Bir İnceleme, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
  36. Karataş, S., & Aydoğan, Ş. (2024). Sosyal Medyada İhlal “Sharenting” Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 9(1), 134-157.
  37. Kaya, S., & Şahin, M. K. (2024). YouTube Üzerinden Yetişkinlerin Çocuklara Sunduğu Toplumsal Cinsiyet:‘’Cicili Bicili Kız’’ Kanalı Örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 193-215.
  38. Kılınç, F., & Kırık, A. M. (2024). Youtube’un Çocukların Davranış Değişimlerine Etkisi Anketi: Türkçeye Uyarlama, Güvenilirlik Ve Geçerlilik Çalışması. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, (22), 15-40.
  39. Krippendorff, K. (2019). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology. USA: Sage Publications.
  40. Küçükali, A., & Serçemeli, C. (2020). Sosyolojik ve Hukuki Boyutlarıyla Sosyal Medyadaki Çocuk İşçiliği: Instagram Örneği. Journal of International Social Research, 13(75).
  41. Laude, C. (2024). Famıly Vlogging and Child Harm: A need for Nationwide Protectıon. Jurimetrics: The Journal of Law, Science & Technology, 64(3).
  42. Lordoğlu, K. (2017). Türkı̇ye’de Çocuk İşçı̇lı̇ğı̇ne İlı̇şkı̇n Değerlendı̇rme ve Saptamalar. TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 16(62), 18-28.
  43. Maxwell, J. A. (2008). Designing a qualitative study (Vol. 2, No. 7, pp. 214-253). The SAGE handbook of applied social research methods.
  44. Miller, Allison J. (2025). The Business of Childhood: Ensuring Ethical Practices Within the Influencer Playground Through a Federal "Kidfluencer" Labor Law. California Western Law Review: Vol. 61: Iss. 2, Article 3.
  45. Nazik, G., Şahiner, E., & Boz, İ. (2023). Sosyal Medya Fenomeni Hemşireler Tarafından Üretilen İçeriklerin e-Profesyonelliğe Etkisi Üzerine Bir Derleme. Akdeniz Hemşirelik Dergisi, 2(1), 19-24.
  46. Nottingham, E. (2019, Jul). “We need to Protect Children who appear on Social Media: ‘Generation Tagged’ and the YouTube Kidfluencer”. https://www.winchester.ac.uk/news-and-events/press-centre/media-articles/we-need-to-protect-children-who-appear-on-social-media-generation-tagged-and-the-youtube-kidfluencer.php, (E.T. 30.04.2025).
  47. Reardon, J. (2022). New Kidfluencers on the Block: The Need to Update California's Coogan Law to Ensure Adequate Protection for Child Influencers. Case W. Res. L. Rev., 73, 165.
  48. Sagaftra, (2025). “Coogan Law”, https://www.sagaftra.org/membership-benefits/young-performers/coogan-law, (E.T. 30.04.2025).
  49. Saragoza, A. (2020). The Kids Are Alright? The Need For Kidfluencer Protections. American University Journal of Gender, Social Policy & the Law, 28(4), 575-602.
  50. Sarıbay, B., & Durgun, G. (2020). Dokunmatik Toplumların Fobileri: Netlessfobi, Nomofobi ve Fomo Kavramları Üzerine Bir İçerik Analizi Çalışması. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 15, 280-294.
  51. Serçemeli, C. (2020). Ebeveynlerin Sosyal Medyadaki “Over-Sharentıng” Davranışlarının Hukuki Açıdan Değerlendirilmesı. Turan-Sam, 12(48), 229-237.
  52. SGK, (2025). “18 Yaşın Altında Geçen Hizmetler”, https://www.sgk.gov.tr/Content/Post/17db987c-4119-4eb1-b1e5-e8c0010eceef/18-Yasin-Altinda-Gecen-Hizmetler-2022-08-18-11-30-43, (E.T. 30.04.2025).
  53. Shomai, S., Unwin, P., & Sealey, C. (2024). Kidfluencers' Lived Experiences Of Influencer Culture: A Time For Regulation?. International Journal of Sociology and Social Policy, 44(11/12), 1109-1122.
  54. Socialblade, (2025), socialblade.com, (E.T. 01.05.2025).
  55. Temir, G., & Aslan, E. Ş. (2023). Marka Söyleminin Gücü: Influencer Odaklı Bir Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 575-594.
  56. Tosun, E. (2024). Çocuklara Yönelik Youtube Videolarının Çocuğun Cinsel İstismarı Açısından Değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(2), 733-763.
  57. Tosun, E., & Deniz, Ş. (2023). Youtube’da Çocuğun Tüketim Odaklı Sömürüsü: Kidfluencerlar Üzerine Bir Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 595-618.
  58. Tosuntaş, Ş. B., & Griffiths, M. D. (2024). Sharenting: A Systematic Review of the Empirical Literature. Journal of Family Theory & Review, 16(3), 525-562.
  59. Tunçomağ, K. (1982). Çalışma Hayatında Çocuk ve Gençler. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (31), 69-84.
  60. UNICEF, (2025). https://www.unicef.org/documents/world-summit-children, (E.T. 01.05.2025).
  61. Ünlü, T. T., & Keskin, E. K. (2023). “Bu Hesapta Çocuk Var!” Türk Televizyon Dizilerindeki Çocuk Oyuncuların Instagram Hesaplarının Kidfluencer Kavramı Bağlamında İncelenmesi. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 8(2), 275-300.
  62. We Are Social, (2025), https://wearesocial.com/uk/blog/2025/02/digital-2025/, (E.T. 29.04.2025).
  63. Weiwei, J., & Yongyue, B. (2021). Influencer Marketing From The Perspective Of Internet Celebrity Economy: A Literature Review and Prospects. Foreign Economics & Management, 43(01), 23-43.
  64. Yıldız, S., & Kılkış, İ. (2010). Psikolojik Taciz Olgusuna 4857 Sayili İş Kanunu Açisindan Bir Bakiş. Çalışma İlişkileri Dergisi, 1(1), 71-93.
  65. Youtube A, (2025, https://www.youtube.com/@beterbocuk, E.T. 01.05.2025.
  66. Youtube B, (2025), https://www.youtube.com/@korayzeynep/, E.T. 01.05.2025.
  67. Youtube C, (2025), https://www.youtube.com/@OyuncakAvi-oyku, E.T. 01.05.2025.
  68. Youtube D, (2025), https://www.youtube.com/@oyuncakoynuyorumtv, E.T. 01.05.2025.
  69. Youtube E, (2025), https://www.youtube.com/@PrensesLinaTv, E.T. 01.05.2025.