Dergiler / Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2020 / Sayı: 48

AFGANİSTAN TÜRKMENLERİNİN ERSARI AĞZINDA ESKİCİL KELİMELER

Sayfa
13–26
DOI
—

Özet

Türkmenlerin Afganistan’a yerleşmesi büyük gruplar halinde Selçuklular ve daha sonra da yine büyük kitleler halinde Ekim Devrimi’nden sonra olmuştur. Ersarı Türkmenleri savaş, açlık, kuraklık vb. sebeplerle ata toprakları olan Türkmenistan’dan ayrılarak yine atalarının toprakları olan eski adıyla Güney Türkistan olan Afganistan’ın kuzeyine göç etmişlerdir. Göç ettikleri coğrafyanın eski bir Türk yurdu olması, bölgede asırlardan beri Türkçe konuşulması, özellikle Çağatay Türkçesinin yazı dili olması Türkmenlerin dillerini koruma konusunda işlerini kolaylaştırdı. Bölgede Farsça’nın egemen dil olmasına rağmen Türkmenler dillerini korumayı başarabilmiştir. Afganistan Türkmenlerini en büyük boyunu oluşturan Ersarı ağzında arkaik yani eskicil kelimelerin korunması dikkat çekicidir. Ersarı ağzında yaşayan bu eskicil kelimelerin bir kısmı ses değişimine uğramış, bir kısmı ise herhangi bir ses değişimine uğramadan olduğu gibi korunmuştur. •

Anahtar kelimeler: Sözcükbilim,eskicil kelimeler, Ersarı ağzı, Türkmen Türkçesi, Afganistan