OSMANLI MİLLET SİSTEMİNİN DÖNÜŞÜMÜ

Özet

Türk-İslam yönetim geleneğinin ve İslam zimmi hukukunun belirleyiciliğinde şekillenen Osmanlı millet sistemi, ortaçağ yönetim geleneklerine uygun olarak din/mezhep ayrışması temelinde işleyen bir toplum-sal/siyasal yapılanmadır. Bu sistemde İslamın hakimiyeti esas alınarak gayrimüslimler, din/mezhep kriteriyle oluşturulan hiyerarşik yapılanma çerçevesinde cemaatsel bağlarla devletle ilişkilendirilmişlerdi. Batı Avrupa merkezli büyük devrimsel değişimlerin Osmanlı toplumunu etkilemesi millet sistemini işlev-sizleştirdi. Milletler şeklindeki toplumsal örüntülerin geçerliğini yitirmesi karşısında Osmanlıcılık ve İslamcılık yeni toplumsal bütünleşme programları olarak belirginlik kazandı. Bu çalışmada millet sistemi, çözülme süreci ve dinamikleri ile çözüm arayışları analiz edilecektir.