ELAZIĞ’DAKİ BAZI EL YAPIMI YOĞURTLARDA DİOKSİNLİ BİLEŞİK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

Özet

İnsan ve hayvanlarda değişik organ, doku ve sistemlerde doza bağlı olarak değişen, toksik etkiler oluşturan dioksinli bileşiklerin belirlenmesi amacıyla Elazığ’ın farklı bölgelerinden el yapımı 20 adet yoğurt numunesi toplandı. Bu örneklerde, dioksin türevlerinden TCDD, PeCDD, HxCDD, OCDD; furan türevlerinden TCDF, PeCDF, HXCDF ve poliklorlubifenillerden TCB ile HpCB bileşiklerinin düzeyleri araştırıldı. Bu bileşiklerin miktar tayini Gaz Kromotografi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) cihazı kullanılarak, Amerikan Çevre Koru-ma Ajansının (USEPA) belirlediği 8290 no’lu metoda göre yapıldı. Analizi yapılan yoğurt numunelerindeki dioksin ve benzeri bileşiklerin Toksik Eşdeğer Konsantrasyonu ortalama, 0,0151 ng TEQ/g yağ olarak tespit edildi. Bu değer kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda; ülkemizde yaşayan, 70kg ağırlığında bir insanın, analizi yapılan yoğurtlardan günlük olarak 150 gr tüketmesi durumunda kilogram başına aldığı toplam dioksin düzeyinin 1,39 pg TEQ/ kg olduğu hesaplandı. Sonuç olarak; tespit edilen dioksin ve benzeri bileşik düzeylerinin Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1-4 pg TEQ/kg olarak belirlenen Tolere edilebilir günlük alım düzeyi sınırları içinde olduğu, ancak diğer gıdalardan alınabilecek dioksin miktarları hesaba katıldığında bu oranın yoğurt kaynaklı alımlar için yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, anılan numunelerin tüketimine bağlı olarak bağışıklık sistemi baskılanması, karaciğer hasarı gibi ciddi sağlık risklerinin oluşabileceği düşünülmektedir.