“Işıktan kaçıp bile isteye sürgün ederler kendilerini”: William Shakespeare’in Bir Yaz Gecesi Rüyası’nda Mekânda, Sahnede ve Metatiyatroda Sürgün

“They willfully themselves exile from light”: Exile in Space, Stage and Metatheatre in William Shakespeare’s A Midsummer Night’s Dream

Özet

Sürgün, William Shakespeare’in Bir Yaz Gecesi Rüyası adlı oyununun bütününde karşımıza çıkar. Dönüşen karakterler şekil değiştirdiklerinde insan dünyasından sürgün edilirler. Diğerleri ise büyülü dünyalara girmek için kendi ülkelerini ve dünyalarını terk etmek zorunda kalırlar. Kişilikler ve duygular büyü sayesinde değişir. Atina ile orman arasındaki ikilemi ve teatral dönüşümleri incelemek sürgünün coğrafi, duygusal ve mekânsal olduğunu gösterir. Sürgün aynı zamanda göçebe bir boyuta sahiptir. Oyundaki metatiyatronun incelenmesi, sürgün boyutunun varlığını desteklemektedir. Son olarak, Nathaniel C. Leonard ve Robert Weimann’ın platea, locus, meta-platea ve meta-locus gibi temel kavramlarının Bir Yaz Gecesi Rüyası’na uygulanması, Dramatik Katmanlama Spektrumu’nun sürgün tezahürlerini barındırdığı sonucuna ulaşmamızı sağlar. Bu araştırma, semantik incelemeleri tiyatro göstergebilimi ile birleştirmektedir. Sürgün meselesini hem edebiyat hem de tiyatro çalışmalarının merceğinden ele almak, oyunun ayrıntılarını ve karmaşıklıklarını anlamak için daha geniş perspektifler sunmaktadır.

Abstract

Exile runs throughout William Shakespeare’s A Midsummer Night’s Dream. Transformed characters are exiled from the human world when they change shapes. Others are forced to leave their countries and worlds to enter magical ones. Personalities and feelings shift because of magic. Examining the dichotomy between Athens and the forest and the theatrical transformations shows that exile is geographical, emotional and spatial. Exile is also endowed with a transmigrant dimension. The study of metatheatre in the play corroborates the presence of an exilic dimension. Finally, the application of Nathaniel C. Leonard’s and Robert Weimann’s fundamental notions of platea, locus, meta-platea, and meta-locus in A Midsummer Night’s Dream enables us to reach the finding that the Spectrum of Dramatic Layering hosts exilic manifestations. The research merges semantic investigations with the semiotics of theatre. Dealing with the matter of exile both from the lenses of literary and theatrical studies offers broader perspectives to understand the play’s nuances and complexities.

Anahtar kelimeler: Metatiyatro, Sürgün, Dönüşüm, Bir Yaz Gecesi Rüyası, Shakespeare, Mise En Abyme, Dramatik Katmanlama Spektrumu