Dergiler / Scientific Journal of Finance and Financial Law Studies / 2023 / Cilt: 3 Sayı: 2

ULUSAL YAPAY ZEKA STRATEJİLERİ'NİN EĞTİM YÖNÜ: ÇİN VE TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EDUCATIONAL ASPECT OF NATIONAL ARTIFICIAL INTELLIGENCE STRATEGIES: EXAMPLE OF CHINA AND TÜRKİYE

Sayfa
78–94
DOI
—

Özet

Günümüzde devletler yapay zeka araştırma ve geliştirme çalışmalarına ve yatırımlarına büyük önem vermektedirler. Küresel alandaki rekabetten yararlanarak dünya üzerinde hakimiyet kurmak isteyen ülkeler bu alanda yenilikleri ilk uygulayan devlet olarak üstünlük gücünü ele geçirmek amacındadırlar. Yapay zeka alanındaki küresel rekabette önemli bir yere sahip olan Çin 2017 yılında Ulusal Yapay Zeka Stratejisi’ni kamuoyuna sunması ile yapay zekaya yönelik yapılan mevcut yatırımlara resmilik kazandıran, Devlet Konseyi’nin Yapay Zeka Geliştirme Ulusal Stratejisi belgesini yayınladı. Küresel çapta yapay zeka hakimiyeti açısından oldukça büyük öneme sahip olan bu belge diğer devletleri de ulusal yapay zeka stratejisi oluşturma yönünde teşvik etti. Aynı zamanda Çin’in ülke genelinde bu alanda hızlı yaşanan bilimsel araştırma ve geliştirmeler ile eğitimin yapay zeka alanındaki yenilikler bakımından önemini vurgulayan bir nitelik de taşımaktadır. Ayrıca bu süreç, Çin’de eğitimde yapay zeka teknolojileri deney ve çalışmalarının yoğunluk kazanması, yatırım ölçeklerinin oldukça büyük oluşu, eğitimde üst seviye yapay zeka teknolojilerini geliştirmesi dünyadaki eğitimsel yapay zeka gelişimindeki güç dengelerinin yönünü değiştirmeye başladı. Şimdilerde olduğu gibi, eğitimsel yapay zekadaki gelişmelerle küresel yönden gelecekte de ne denli değiştirip dönüştüreceğinin de işaretlerini vermektedir. Dünya genelinde oldukça büyük etki yapan bu belge, pek çok ülke tarafından yapay zekanın stratejik kullanımını amaçlayan “Ulusal Yapay Zeka Stratejileri”nin hazırlanmasına neden olmuştur. Bu makalede, Çin hükümeti tarafından yayınlanan yapay zeka gelişimi için eğitim kurumlarının ulusal ve bölgesel strateji alanlarında etkin olarak yer alan Ulusal Yapay Zeka Stratejisi eğitimsel açıdan ele alınmaktadır. Hükümet politikalarına göre yapay zeka eğitimin gelişimini bir analiz yoluyla tasvir ederken, PISA sınavı sonuçları ile de bağlantı kurularak açıklanmaya çalışılmaktadır. Ayrıca Çin’deki Uluslararası Yapay Zeka Geliştirme Stratejisini eğitimsel alanda hızla uygulamalarının ve gelişmelerine yönelik yaptırımların neler olduğu onu bu yönde diğer ülkelerden ayıran özellikleri ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Ayrıca Çin’deki bu gelişimin sadece yapay zeka teknolojilerinin tasarımı değil eğitim sisteminin değişim ve dönüşümünde etkili olan nedenler ve çözümlere ilişkin yaklaşımlara yer verilmektedir. Çin başta olmak üzere, diğer birçok ülke ulusal yapay zeka stratejisi belgelerini yayınlayarak yapay zeka alanında gelişmeyi kalkınma amaçları arasında yerleştirmişlerdir. Türkiye’de küresel çapta yaşanan yapay zekadaki hızlı gelişimin dışında olmamak için yapay zeka teknolojisine yönelik 2021 yılında Ulusal Yapay Zeka Strateji’ni yayınlayarak, eğitimsel yapay zeka teknolojisini daha fazla gelişmek zorunda kalmaktadır. Bu çalışma, Ulusal Yapay Zeka Stratejileri kapsamında eğitimde yapay zekanın gelişimi üzerine genel bir çerçeve belirleyerek yapay zeka teknolojisinin genel olarak küresel düzeyde ve Çin ile Türkiye ulusal yapay zeka stratejilerinin eğitim yönünden güçlü ve zayıf yönlerini değerlendirmektedir. Ayrıca Çin’in ulusal yapay zeka stratejisi ve eylem planında yapay zekanın eğitimsel yönünü analiz ederek Türkiye’nin eğitimsel yönden yapay zekayı merkezi alan bir ekosistem oluşturması ve gelişimini sağlayabilmesinde izleyeceği stratejiye yönelik öneriler sunmayı amaçlamaktadır

Abstract

Today, states attach great importance to artificial intelligence research and development studies and investments. Countries that want to dominate the world by taking advantage of global competition aim to gain superiority by being the first state to implement innovations in this field. China, which has an essential place in the worldwide competition in artificial intelligence, presented its National Artificial Intelligence Strategy to the public in 2017 and published the State Council's National Artificial Intelligence Development Strategy document, which formalised the current investments in artificial intelligence. This document, which is of great importance for global artificial intelligence dominance, encouraged other states to create a national artificial intelligence strategy. At the same time, it also emphasises the importance of China's rapid scientific research and development in this field and the importance of education in innovations in artificial intelligence. In addition, this process, the intensification of experiments and studies on artificial intelligence technologies in education in China, the large investment scales, and the development of high-level artificial intelligence technologies in education began to change the direction of the balance of power in the development of educational artificial intelligence in the world. As it is now, it also shows how much the developments in academic artificial intelligence will change and transform globally. This document, which has had a significant impact worldwide, has led to the preparation of "National Artificial Intelligence Strategies" aimed at the strategic use of artificial intelligence by many countries. In this article, the National Artificial Intelligence Strategy, which is actively involved in educational institutions' national and regional strategy areas for developing artificial intelligence published by the Chinese government, is discussed from an academic perspective. While depicting the development of artificial intelligence education according to government policies through analysis, it is also tried to be explained by connecting with the PISA exam results. Moreover, it tries to reveal the rapid implementation of the International Artificial Intelligence Development Strategy in China in the educational field and the sanctions for its development, which distinguishes it from other countries. In addition, approaches regarding the reasons and solutions that are effective in the change and transformation of the education system, not only in the design of artificial intelligence technologies, of this development in China are included. Many other countries, especially China, have published national artificial intelligence strategy documents and placed development in artificial intelligence among their development goals. To be included in the rapid development of artificial intelligence experienced globally, Turkey has to further develop educational artificial intelligence technology after publishing the National Artificial Intelligence Strategy for artificial intelligence technology in 2021. This study determines a general framework for developing artificial intelligence in education within the scope of National Artificial Intelligence Strategies and evaluates the strengths and weaknesses of artificial intelligence technology at the global level and of China and Turkey's national artificial intelligence strategies in terms of education. In addition, by analysing the educational aspect of artificial intelligence in China's national artificial intelligence strategy and action plan, it aims to offer suggestions for the strategy that Turkey will follow in creating and developing an ecosystem centred on artificial intelligence in terms of education.

Anahtar kelimeler: Yapay Zeka (YZ), Türkiye, Çin, Eğitim, Ulusal Yapay Zeka Stratejisi, Eylem Planı, PISA.