Knidos’tan Bir Grup Pişmiş Toprak Boğa Figürini

Özet

Knidos buluntusu boğa figürinleri pişmiş topraktan yapılmış olup MÖ 8. yüzyıl ile MÖ 6. yüzyıl başlarına tarihlendirilmiştir. Knidos örneklerinin büyük çoğunluğu elle şekillendirilmiş olmasına karşın kalıp ve çark yapımı örnekler de görülür. Knidos’un birçok farklı noktasında gün yüzüne çıkartılan boğa figürinleri büyük oranda karışık ve güvenilir olmayan kontekstlerden gelmiştir. Knidos buluntuları hiç şüphesiz Knidos teritoryumu içerisinde yer alan Emecik Apollon Kutsal Alanı buluntusu pişmiş toprak boğa figürinleri neredeyse aynı stil özellikleri gösterir. Kil özellikleri yanı sıra Emecik buluntusu örnekler göz önüne alındığında Knidos örneklerinin yerel üretim olduğu anlaşılmaktadır. Batı Anadolu ve Ege’deki diğer yerleşim yerlerinde olduğu gibi Knidos örnekleri de adak eşyası olarak kullanılmıştır. Pişmiş toprak boğa figürinleri birçok farklı bölgede bulunan kutsal alanlarda çok sayıda farklı tanrı ve tanrıçaya adanmıştır. Kesin bir kanıt olmamasına karşın Knidos örnekleri büyük olasılıkla kentin baş tanrısı Apollon ile ilişkilendirilmelidir. Geometrik ve Arkaik dönemlere ait bu buluntu grubu Knidos’un tarihsel süreci için oldukça önemlidir. G. Bean ve M. Cook’un 1950’li yıllarda Datça’da gerçekleştirdikleri araştırmalar sonucu Knidos’un Klasik Dönem öncesi buluntularının azlığından dolayı Eski Knidos – Yeni Knidos hipotezini ortaya atmışlardır. Knidos’ta uzun yıllardır devam eden kazı çalışmalarının ikna edici Klasik Dönem öncesi buluntulara sahip olmaması ya da bu buluntuların yayınlanmaması, Bean ve Cook’un hipotezinin bilim çevrelerince genel olarak kabul edilmesiyle sonuçlanmıştır. Bu çalışmada Knidos’un önemli Klasik Dönem öncesi buluntu gruplarından biri olan pişmiş toprak boğa figürinleri stil özellikleri bakımından incelenmiş, Knidos ve Knidos teritoryumu açısından önemi irdelenmiştir.

Abstract

The bull figurines from Knidos are made of terracotta and dated to the 8th century BC and early 6th century BC. Although the majority of the Knidian examples were shaped by hand, there are also moulded and wheel-made examples. The bull figurines unearthed at many different parts in Knidos are largely from mixed and unreliable contexts. The finds from Knidos undoubtedly show almost the same stylistic characteristics as the terracotta bull figurines from Emecik Apollon Sanctuary, which is located in the Knidian territory. Considering the clay characteristics as well as the examples from Emecik, it is understood that the Knidian examples were locally produced. As in other Western Anatolia and Aegean settlements, the Knidian examples were also used as votive objects. Terracotta bull figurines were dedicated to many different gods and goddesses in sanctuaries in many different regions. Although there is no conclusive evidence, the Knidian examples should probably be associated with Apollo, the city’s chief god. This group of finds from the Geometric and Archaic periods is very important for the historical process of Knidos. G. Bean and M. Cook’s research in Datça in the 1950s led to the hypothesis of Old Knidos - New Knidos due to the scarcity of finds from Knidos before the Classical Period. The lack of convincing pre-Classical finds or publication of these finds during the long years of excavations at Knidos resulted in the general acceptance of Bean and Cook’s hypothesis by the scientific community. This study analyzes the terracotta bull figurines, one of the most important pre-Classical finds from Knidos, in terms of their stylistic characteristics and significance for Knidos and examines the Knidos territory.

Anahtar kelimeler: Knidos, pişmiş toprak figürinler, boğa, Arkaik Dönem., kutsal alan