Dergiler / Din ve İnsan Dergisi / 2023 / Cilt: 3 Sayı: 5

Dinî Eğilim Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları

THE DEVELOPMENT OF RELIGIOUS TENDENCY SCALE: VALIDITY AND RELIABILITY STUDIES

Sayfa
1–16
DOI
—

Özet

Kamusal alanda özellikle deizm, agnostizm ve pagan inançlarının yaygınlaşmaya başladığına olan inanç, din eğiliminin modern bir araç ile ölçülmesini gerektirmiş ve toplumsal zeminde bu araştırmanın gerçekleştirilmesinin önemini belirginleştirmiştir. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin dini eğilim düzeylerini belirlemeye yarayan bir ölçek geliştirilmesidir. Bu kapsamda Muş Alparslan Üniversitesinde öğrenim gören 1404 öğrenci, çalışma grubunu oluşturmaktadır. Ölçeğin faktörlerini belirleyebilmek için Açımlayıcı Faktör analizi kullanılmıştır. Faktörlere ayrılan ölçeğin güvenilirliğini belirleyebilmek amacıyla, öncelikle ölçekler için önemli bir iç tutarlılık yaklaşımı olan Cronbach’s Alfa katsayısı formülü kullanılmıştır. Cronbach’s Alfa katsayısı sonuçları Bileşik Güvenilirlik katsayısı ile doğrulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği, iki aşamalı hiyerarşik doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Bu çalışmalara ek olarak her bir alt ölçeğin açıklanan ortalama varyansı hesaplanarak modelin birleşim ve ayrışım geçerliği de belirlenmiştir. Sonuç olarak Dini Eğilim Ölçeğinin, üniversite öğrencilerinin dini eğilimlerini ölçebilecek nitelikte geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu görülmüştür. Ayrıca ölçek yalnızca din bilimleri alanında değil farklı bilim dallarına katkı sağlayacak bir esnekliğe sahiptir.

Abstract

In the public sphere, the belief that deism, agnostism and pagan beliefs began to spread in the public sphere necessitated the measurement of religion with a modern tool and made it important to realize this research. The aim of this study is to develop a scale for determining the religious tendency levels of university students. In this context, 1404 students studying at Muş Alparslan University form the study group. Explicit Factor analysis was used to determine the factors of the scale. In order to determine the reliability of the scale separated by the factors, the Cronbach’s Alpha coefficient formula, which is an important internal consistency approach for scales, was used first. The Cronbach’s Alpha coefficient results were confirmed by the Composite Reliability coefficient. The construct validity of the scale was tested by two-step hierarchical confirmatory factor analysis. In addition to these studies, the mean variance of each subscale is calculated and the validity of the combination and decomposition of the model is also determined. As a result, it was seen that the Religious Tendency Scale was a valid and reliable scale that could measure the religious tendencies of university students. In addition, the scale has the flexibility to contribute not only to the religious sciences but also to different disciplines.

Anahtar kelimeler: Din, Dini Eğilim, Dini Eğilim Ölçeği, Ölçek Geliştirme