Domates (Solanum lycopersicum L.)’te Fungisit Stresine Karşı Kitosanın Etkisi

Effect of chitosan against to fungicide stress in tomato (Solanum lycopersicum L.)

Özet

Domates içerdiği besin değerleri, kullanım miktarı ve çeşidi bakımından insanlar için önemli bir besin ögesidir. Domates yetiştiriciliğinde verim kayıplarına neden olan önemli faktörlerden birisi mantar hastalıklarıdır. Bu hastalıklarla mücadelede en hızlı ve etkili çözüm olarak fungisitler kullanılmaktadır. Ancak fungisitlerin kullanımı sonucu oluşan stres ve olası toksik riskler besin zincirini etkilemektedir. Çalışmamızda fungisitin olumsuz etkileri ve buna karşı kitosanın bitki yetiştiriciliğinde stresi azaltmak için kullanımı incelendi. % 80 Mancozeb aktif madde içeren fungisitin domateste oluşturduğu stresin düzeyi, kitosanın etkileri SOD, CAT ve MDA ekspresyonlarındaki değişimleri tek hücre jel elektroforezi ve DNA üzerindeki hasarı değerlendirildi. Çalışma sonucunda uygulanan fungisitin domates fidelerinde strese, SOD, CAT ve MDA enzim değerlerinde değişime neden olduğu tespit edildi. Fungisitin comet assay analizinde DNA ipliklerinde kırılma sonucu oluşan kuyruk uzunluğu ve kuyruk DNA % değerinde artışa neden olduğu belirlendi. Uygulanan kitosanın enzim değerlerinde ve DNA hasarına karşı bazı dozlarda (100 ppm ve 150 ppm) olumlu etkisinin olduğu gözlendi. Kitosan bitkilerde stres etkenlerine karşı savunma mekanizmasını desteklemek için kullanılabilir.

Abstract

Tomato is an important nutrient for humans in terms of its nutritional values, amount of use and variety. One of the important factors causing yield losses in tomato cultivation is fungal diseases. Fungicides are used as the fastest and most effective solution to combat these diseases. However, the stress and possible toxic risks resulting from the use of fungicides affect the food chain. In our study, the negative effects of fungicide and the use of chitosan to reduce stress in plant breeding were investigated. The level of stress caused by the fungicide containing 80% Mancozeb active substance on tomato, the effects of chitosan, changes in SOD, CAT and MDA expressions, single cell gel electrophoresis and damage on DNA were evaluated. As a result of the study, it was determined that the applied fungicide caused stress and changes in SOD, CAT and MDA enzyme values in tomato seedlings. In the comet assay analysis of the fungicide, it was determined that the tail length and tail DNA % value increased as a result of breakage in the DNA strands. It was observed that the applied chitosan had a positive effect on enzyme values and DNA damage at some doses (100 ppm and 150 ppm). Chitosan can be used to support the defense mechanism against stress factors in plants.