Dergiler / Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 10 Sayı: 2
Sûre-Konu Bağlamının Dikkate Alınmasının Anlam Üzerine Etkisi: en-Neml 27/82 Örnekliğinde ‘Dâbbe’ Konusu Üzerine Bir İnceleme
- Sayfa
- 874–896
- DOI
- —
Özet
Kur’ân’ın bir âyetini anlamak için, o âyet ile ilgili bilgilerin yanında âyetin siyâk-sibâkına, bulunduğu sûrenin tamamına bakmak, âyette bahsedilen konu ile ilgili sûreleri de incelemek önemlidir. Makalenin konusu sûre-konu bağlamını dikkate alarak Neml sûresinin 82. âyetinin incelenmesidir. Çalışmada âyete anlam vermekten ziyade Kur’ân’ın bağlamında okunmasının önemini vurgulamak amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman ve içerik analizi kullanılmıştır. Buna göre sûrenin bütünlüğünde şirk eleştirisinin yanında kıyamet günü tüm yapılanların ortaya çıkarılacağı vurgulanmaktadır. Kıyametle ilgili olan sûrelerde de kıyamet anı insanlara yapıp etiklerini “organların, meleklerin ve kitapların söylemesi” gibi farklı şekillerde tasvir edilmiştir. en-Neml 27/82 ise kıyametten önce adaletsizliğin, kötülüğün ilerlediği bir zamanda çıkacak varlık olarak anlaşılmıştır. Sonraki dönemlerde rivâyetlerin yorumlanmasıyla; zamanın bilinmeyen, zarar veren çeşitli durumları “dâbbe” şeklinde anlaşılabilmiştir. Kur’ân’da on sekiz yerde geçen kelime, özellikle bu âyette “dâbbe” anlatılarına konu olmuştur. Sonuç olarak kıyamet öncesinin değil kıyamet anının vurgulandığı âyet “yeryüzünden bir canlının/dâbbenin çıkıp insanlara yaptıklarını haber vermesi” şeklinde anlaşılabilir.
Abstract
This article examines the 82nd verse of surah al-Naml by taking into consideration the surah-subject integrity. This verse has been correlated with a being that will emerge at a time before doomsday when injustice and evil will advance. Later various unknown or damaging situations of time could be understood as “dabbah”. This concept, which is mentioned in eighteen places in the Qur'an, has only been the subject of the narrations of "dabbah" in the 82nd verse of the chapter of al-Naml. Qualitative research and document analysis methods were used in the study. In the Surah, it is emphasized that the criticism of polytheism and all the actions of man will be revealed on the Day of Judgment. In many suras related to doomsday, it is in question that the morals of the people at that moment are explained in different ways, such as "organs, angels and books speaking". This verse can be understood as follows; at the moment of the apocalypse, a creature/dabbah will come out of the earth and will explain to people what they have done.