Dergiler / Çevre Şehir ve İklim Dergisi / 2023 / Cilt: 2 Sayı: 4
AFETE HAZIRLIK KAPSAMINDA İSTANBUL’DA KENTSEL DÖNÜŞÜM UYGULAMALARI
- Sayfa
- 196–219
- DOI
- —
Özet
Dünyanın en önemli ticaret ve hizmet merkezlerinden biri ve ülkemizin ihracat lokomotifi olan İstanbul coğrafi konumu sebebiyle ciddi bir deprem riski ile karşı karşıyadır. Yaşanan büyük afetler sonrasında, yasal ve yönetsel anlamda birçok düzenleme ve değişiklik yapılmış olsa da beklenen İstanbul depreminin olası zararlarını önleme/azaltma noktasında tek başına yeterli olmamıştır. Afetlere hazırlık sürecinde etkili bir uygulama aracı olarak kullanılması amaçlanan kentsel dönüşüm faaliyetlerinden yıpranmış ve çöküntü haline gelmiş kent bölgelerinin ihyası beklenmektedir. Fakat afet riskini göz ardı eden yaklaşımlar, hak sahiplerinin beklentileri, hak sahibi-yüklenici arasındaki uzlaşmazlıklar, uzayan hukuksal süreçler gibi sebepler kentsel dönüşüm sürecinin hızlı ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesini engel olmaktadır. Ülkemizde yaşanan büyük afetler, yasal mevzuatın bu yönüyle yeniden ele alınmasında etkili olmuş, karşılaşılan eksiklikler ve ihtiyaçlara yönelik olarak konu birçok yeni Kanun ve Yönetmelikle düzenlenmiştir. Bu durum kentsel dönüşüm olgusunun birçok kanunda yer almasına sebep olmuş, ilk kez 2012 yılında yürürlüğe giren 6306 sayılı Kanun ile afete müdahale aracı olarak kentsel dönüşüm olgusu başlı başına ele alınmıştır. 6306 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle İstanbul'da hem alan hem parsel bazında kentsel dönüşüm uygulamaları gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada depreme karşı güvenli, sağlam ve yaşanabilir çevrelerin oluşturulması için gerçekleştirilen kentsel dönüşüm örneklerinden bir kısmı açıklanarak süreçte yaşanan zorluklara değinilmiştir.
Abstract
Istanbul, one of the most important trade and service centers of the world and the export locomotive of our country, faces a serious earthquake risk due to its geographical location. Although many regulations and changes have been made legally and administratively after the major disasters, they alone have not been sufficient to prevent/reduce the possible damages of the expected Istanbul earthquake. It is expected that urban areas that have become worn out and collapsed will be improved with urban transformation activities, which are intended to be used as an effective implementation tool in the disaster preparedness process. However, the approaches that ignore the disaster risk, the expectations of the beneficiaries, the conflicts between the beneficiary and the contractor, and the prolonged legal processes prevent the rapid and healthy implementation of the urban transformation process. The massive disasters experienced in our country have been effective in reconsidering the legal legislation in this aspect, and the issue has been regulated by many new Laws and Codes in order to address the shortcomings and needs encountered. This situation has caused the phenomenon of urban transformation to be included in many laws, and for the first time with the Law No. 6306, which entered into force in 2012, the phenomenon of urban transformation has been taken into account on its own as a disaster response tool. As of the date of entry into force of the Law No. 6306, urban transformation practices are being implemented in Istanbul on both an area and parcel basis. In this study, some of the examples of urban transformation carried out to create safe, stable and livable environments against earthquakes were explained and the difficulties experienced in the process were mentioned.