Dergiler / Sakarya University Journal of Science / 2018 / Cilt: 22 Sayı: 6

Kurak Koşullar Altındaki Ekmeklik Buğday da (Triticum aestivum L.) Tohum Verimi Üzerinde Mineral Etkilerinin Farklı İstatistiksel Metodlar ile Belirlenmesi

Determination of the Effects of Mineral on Seed Yield by Different Statistic Methods in Bread Wheat (Triticum aestivum L.) under Drought Conditions

Sayfa
1711–1719
DOI
—

Özet

Bu çalışma minerallerin (N, P, K, Ca, Mg, S, Fe, Mn, Zn ve Cu) ürün bileşenleri üzerindeki etkilerini farklı istatistiksel metodlar aracılığı ile belirlemek ve bunların gelecekte yapılacak ıslah programları üzerindeki etkinliğini anlamak amacı ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde 2014-15 sezonunda ekim mevsiminde yürütülmüştür. Islah programlarının başarısı temelde bu programlarda kullanılan parametlerelerin etkinliğine bağlıdır ve parametrelerin etkinliğinin ortaya çıkarılmasında istatistiksel programlar güvenle kullanılabilir. Korelasyon, cluster, temel bileşen ve koşullu biçimlendirme analizlerinin sonuçları, etkinlik sınırları içinde (en düşük doz ile toksisite seviyesi arasında) minerallerin bütünleştirici etkilerinin belirlendiğini ortaya koymuştur. Bunun anlamı şudur ki temelde genotipler arasındaki mineral davranışları benzerdir. MEPG (N, P, K, Ca, S ve Zn) olarak isimlendirilen bazı mineraller çoğunlukla büyüme üzerinde etkiliyken MECA (Mg, Fe, Mn ve Cu) olarak isimlendirilen diğerleri çoğunlukla fotosentez üzerinde etkilidir. MEGA da 0,767 birimlik ve MECA da 0,481 birimlik artış tane veriminde de 1 birimlik artışla sonuçlanmaktadır. Harmankaya, Sultan, Müfitbey ve Tosunbey, yüksek performanslı ve stabil ekmeklik buğday genotipleri olarak bulunmuştur. Genotiplerdeki mineral değişimlerini belirlemek, onların ürün üzerindeki etkileri kadar ürün bileşenleri üzerindeki etkilerini belirlemek açısından da önemlidir. Elde edilen veriler gelecekte gerçekleştirilecek ıslah çalışmalarının daha başarılı olmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract

The purpose of this study is to determine the effect of minerals (N, P, K, Ca, Mg, S, Fe, Mn, Zn and Cu) on yield components by different statistical methods and this will help to understand efficiency of them in breeding programs. This study was carried out in the location of Eskişehir Osmangazi University, Faculty of Agriculture, in 2014-15 arid cropping seasons. Success mainly depends on power of effectiveness parameters used and statistical methods could be safely used to reveal effectiveness of parameters in the breeding programs. Results of correlation, cluster, principal component and conditional formatting analyses revealed that with in the efficiency limits (between the lowest dose and toxicity level) integrative effects of minerals were determined. This means that behavior of minerals among genotypes are mainly similar. some minerals called MEPG (N, P, K, Ca, S and Zn) are mostly effective in growth, others called MECA (Mg, Fe, Mn and Cu) are mostly effective in photosynthesis, and 0,767 unit increase MEGA and 0,481 unit in MECA increases result in 1 unit increase in the grain yield. Harmankaya, Sultan, Müfitbey and Tosunbey were found as higher performance and stabile bread wheat genotypes. To determine the changes of the minerals in the genotypes, are important for definig their effect on yield as well as the yield components. Obtained data will make contributions to the success of breeding programs that will be done in the future.

Anahtar kelimeler: Ekmeklik buğday, genotip, mineral, ürün bileşenleri, istatistiksel analiz metodları