Dergiler / Kafkasya Çalışmaları / 2023 / Cilt: 8 Sayı: 14

Applicative Constructions in Abzakh - a West Circassian Dialect [Batı Çerkesçesinin Abzah Lehçesinde Aplikatif Yapılar]

Applicative Constructions in Abzakh - a West Circassian Dialect [Batı Çerkesçesinin Abzah Lehçesinde Aplikatif Yapılar]

Sayfa
83–108
DOI
—

Özet

Bu makalede Antalya’nın Yeleme köyünde konuşulan Abzah lehçesindeki aplikatif yapılar incelenmektedir. Abzah, Kuzeybatı Kafkas dil ailesine dahil olan Çerkesçenin batı lehçelerinden biridir. Bu makale, Abzah lehçesinde bulunan ve Kafkasya’da konuşulan yazı ve edebiyat dilinde de tespit edilen aplikatif yapıların yapısal ve sözdizimsel özelliklerine odaklanmaktadır. Analiz göstermektedir ki Abzah lehçesi on üçü lokatif olmak üzere toplamda on yedi applikatif eke sahiptir. Abzakh lehçesindeki aplikatif yapilar direkt olmayan aplikatif yapılardır. Yine Abzah lehçesi, dönüşlü ve işteş yapılardan yan cümleciklere kadar birçok yapıda aplikatif eklerini kullanır. Yazı ve edebiyat dili olarak kabul edilen Batı Çerkesçesi ile karşılaştırıldığında yapısal ve sözdizimsel açıdan benzer özellikler gösterir.

Abstract

This paper analyses the applicative constructions in Abzakh dialect spoken in the Yeleme village in Antalya, Turkey. Abzakh is a dialect of West Circassian which belongs to the Northwest Caucasian language family (NWC). The present paper focuses on the morphosyntactic properties of the applicative constructions in Abzakh, which are also attested in the standardized West Circassian spoken in the Caucasus. The analysis shows that Abzakh has seventeen applicative markers, thirteen of which are locative applicatives. The applicative constructions in Abzakh are non-direct applicative constructions in that they do not promote an adjunct argument to a direct object position but to an indirect object position. Abzakh makes a wide use of applicative markers, i.e. in reciprocal & reflexive constructions, in relativisation and in factive complementation. Thus, compared to the applicative constructions in standard West Circassian, Abzakh spoken in the Yeleme village stays conservative in terms of morphosyntactic and semantic properties.

Anahtar kelimeler: Aplikatif yapilar, Abzakh lehçesi, Bati Çerkesçesi, Adigece, direkt olmayan aplikatif yapılar