Sismik Yansıma ve Gravite Verilerinden Saros Körfezinin Temel Yapısının İncelenmesi

Investigation of Basement Structure from Seismic Reflection and Gravity Data of the Saros Gulf, Turkey

Özet

Batı Anadolu kıyıları boyunca kuzeyden güneye doğru yer alan ve batıya doğru "V" şeklinde bir geometriye sahip Saros körfezinin tektonik özellikleri, sismik yansıma ve MTA tarafından bouguer gravite verileri kullanılarak incelenmiştir. Saros körfezi, Kuzey Anadolu Fayı (KAF)’nın kuzey kolu üzerinde yer almaktadır. Kullanılan sismik yansıma verileri Saros körfezlerini en iyi temsil edecek şekilde TPAO tarafından 1985 ve 1988 yıllarında ölçülen profillerden seçilerek, yeniden güncel bilgiler ışığında yorumlanmıştır. Yapılan bu çalışma ile Saros körfezinin batimetrik, stratigrafik ve yapısal açıdan farklı özelliklere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Saros körfezinin KAF’nın doğrultu atımlı segmentlerinin kontrolünde gelişen ve Pliyosen’de şekillenmeye başlayan grabenlerden oluştuğu görülmektedir. Sismik yansıma sonuçlarına göre Pliyo-Kuvaterner çökellerinin kalınlığı körfezin tabanında yaklaşık 150 m. civarındadır. Gravite verilerinin Euler dekonvolüsyonu ile değerlendirilmesi sonucunda elde edilen derinlik değerlerinin de sismik sonuçlarla uyumlu olduğu görülmektedir. Bu amaçla, alınan gravite verilerine 3 boyutlu Euler dekonvolüsyon tekniği uygulanmış ve temele kadar olan basen derinliği yaklaşık 510 m olarak hesaplanmıştır. Buna göre, Saros baseni geniş ve derin bir yapıya sahip olup, oluşum mekanizmasını incelediğimizde, ana fayın güney kenarda ve doğrultu atımlı (KAF’nın kuzey kolu), ikincil faylanmanın ise kuzey kenarda ve normal faylardan oluştuğu anlaşılmaktadır. Saros körfezini etkileyebilecek en önemli özelliğin, Girit ve Kıbrıs yayının doğu kenarı tarafından oluşturulan, KKB-GGD doğrultulu ikincil bir gerilme yönünün muhtemelen bu geometrik benzerliğin oluşmasında etkin olabileceği düşünülmektedir.

Abstract

Saros Gulf lies along the north and south blocks of North Anatolian Fault (NAF) respectively. Seismic reflection data is interpreted in the light of current information. As a result of these studies, the Saros Gulf bathymetric, stratigraphical and structural features those were different from the angle. According to the results of seismic reflection Plio-Quaternary sedimentary thickness of the Saros Gulf in the base of approximately 40-250 m. is around. For this purpose, Euler 3D deconvolution technique to the gravity data was applied. Basin depth of up to basic geological approximately 510 m is calculated. Evaluation data as a result of gravity with Euler deconvolution depth values obtained are seen to be compatible with the seismic results. Accordingly, the Saros has a broad in the beam and a deep structure. When we examine the formation mechanism of the Saros Gulf, the main fault line in the south of the border with slip (northern branch of NAF), the secondary fault and normal fault from the north side is understood to occur.