Radon Ölçümünde Kullanılan Lr-115 Tip-II Detektörlerinin Kalibrasyonu

Özet

Katıhal nükleer iz film dedektörleri uzun yıllardan beri farklı ortamlardaki radon aktivite konsantrasyonunölçümünde sıklıkla tercih edilmektedir. Ölçüm tekniği radon ve bazı kısa yarı ömürlü (218Po ve 214Po) ürünlerininyaydıkları alfa parçacıklarının dedektör üzerinde bıraktığı izlerin tespitine dayanmaktadır. Ayrıca 220Rn (toron) gibibazı radon izotopları da alfa parçacığı yaymaktadır ve bu alfalar da dedektör üzerinde iz oluşturabilir. Dedektörüzerinde oluşan izlerin sayısı radon aktivite konsantrasyonu ile orantılıdır. Yapılan ölçümlerde radon ve ürünlerinindedektör üzerinde oluşturduğu izlerin aktivite biriminde ifade edilebilmesi için dedektörlerin kalibrasyonugerekmektedir. Bu çalışmada Sakarya Üniversitesi Fizik Bölümünde çevresel örneklerde radon aktivitekonsantrasyonu ölçümlerinde kullanılan LR-115 Tip-II katıhal nükleer iz dedektörlerinin kalibrasyon işlemigerçekleştirilmiştir. Kullanılan dedektörler için kalibrasyon faktörü 0,0514 izcm-2Bq-1m3gün-1 olarak hesaplanmıştır.

Abstract

Solid state nuclear track detectors are often preferred for measurements of radon activity concentration in differentenvironment for many years. Measurement technique is based on the detection of the alpha tracks on the detectoremitted by radon and some of its short-lived progeny (218Po ve 214Po). Besides, other radon isotopes, such as 220Rn(thoron) emit alpha particles that may be formed tracks on detectors. Radon activity concentration is proportional tothe number of the tracks on the detector. In the measurements, it is required to express the tracks on the detectorformed by radon and its products in terms of activity unit. In this study, LR-115 Type-II solid state nuclear track etchdetectors used in Physics Department of Sakarya University for the measurements of radon activity concentration inenvironmental samples have been calibrated. The calibration factor for the detectors is calculated to be 0.0514trackcm-2Bq-1m3d-1.