Pay Piyasası Getirilerini Etkileyen Makroekonomik Faktörler: Avrasya Ülkeleri Borsa Endeksleri Üzerine Bir Analiz

Macroeconomic Factors Affecting Stock Market Returns: An Analysis on the Stock Exchange Indices of the Eurasian Countries

Özet

Pay senetleri önemli yatırım araçlarıdır. Aynı zamanda ülke ekonomileri için bir gösterge olarak kabul edilirler. Pay senedi getirileri ile makroekonomik değişkenler arasındaki dinamik ilişki, bu konuya yeni yaklaşımlar getirecek çalışmalar için oldukça uygundur. Ayrıca bu çalışma kapsamında incelenen Avrasya ülkeleri birçok ekonomik potansiyele sahiptir. Bu unsurlar çalışmanın literatüre katkısı için önemli noktalardır. Bu çalışmanın amacı, seçilmiş Avrasya ülkelerinin (Rusya, Türkiye, Kazakistan, Ukrayna) borsa endeks getirileri ile seçilmiş makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkileri analiz etmektir. Bu kapsamda, Thomson Reuters veri tabanından Rusya, Türkiye, Kazakistan ve Ukrayna için borsa endeks verileri ve makroekonomik veriler elde edilmiştir. Analizde 2009-2021 dönemini kapsayan çeyreklik veriler kullanılmıştır. Ülkelerin borsa endeksleri ile GSYİH büyüme oranı, enflasyon, döviz kuru, ithalat, ihracat ve faiz oranı gibi seçilmiş makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiler belirlenen dönem içerisinde analiz edilmektedir. Bu analiz için panel regresyon modeli kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları, borsa endeks getirileri ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkilerin farklı yön ve boyutlarda olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda piyasaların değeri ve hacminin yanı sıra bu piyasaları etkileyen temel faktörlerin belirlenmesi de Avrasya ülkelerini yakından ilgilendirmektedir.

Abstract

Stocks are important investment tools. They are also considered as an indicator for the country's economies. The dynamic relationship between stock returns and macroeconomic variables is quite suitable for studies that will bring new approaches to this subject. In addition, the countries examined within the scope of this study have much economic potential. These factors are important points for the contribution of the study to the literature. The aim of this study is to analyze the relationships between the stock market index returns of selected Eurasian countries (Russia, Turkey, Kazakhstan, Ukraine) and selected macroeconomic variables. In this context, stock market index data and macroeconomic data for Russia, Turkey, Kazakhstan and Ukraine were obtained from Thomson Reuters database. The analysis covers the period 2009: Q3-2021: Q1. The relationships between the stock market indices of the countries and the selected macroeconomic variables such as GDP growth rate, inflation, exchange rate, import, export, and interest rate are analyzed within the specified period. Panel regression model was used for this analysis. The results of the study show that the relationships between stock market index returns and macroeconomic variables are in different directions and dimensions. In this context, as well as the value and volume of the markets, the determination of the main factors affecting these markets is closely related to the Eurasian countries.