Kaderî Olmakla İtham Edilen Hadis Râvîleri

Özet

Kaderî diye itham edilen birçok muhaddisin muteber hadis kitaplarında rivâyetleri bulunmakla birlikte usûl kaynaklarında bid‘at ehli olmaları hasebiyle, Kaderî görüşlere sahip râvîlerin belli ?şartlarla mecrûh sayılacağı da teorik olarak ifade edilir. Bu çerçevede makalemizde Kütüb-i sitte ?râvîlerinden öncelikle nispet edildikleri ilim merkezlerine göre ne kadarının Kaderî olmakla itham ?edildiği tespit edilmiş ve tespit edilen râvîler arasında “hâfız”, “imâm”, “muhaddis” unvanlarıyla ?temâyüz etmiş âlimlerin hadis rivâyetindeki etkinlikleri ve itham edildikleri husus bağlamında ?biyografileri incelenmiştir. Sonuç itibariyle Kaderiyye’den olmanın veya Kaderî görüşlere temâyü-?lün cerh sebebi sayılıp sayılmadığının uygulamadaki boyut ve problemlerine dikkat çekilmiştir.?

Abstract

Even though the reports of many hadith narrators who were accused of being qadaris (fatalists) can be found in reliable hadith books, theoretically it has still been stated in the sources of hadith methodology that such fatalist narrators were regarded as rejected (majruh) for being innovators in religion (ahl bid‘ah). In this context, first we have found out the amount of qadari narrators in the six most reliable hadith books (kutub al-sittah) based on the center of knowledge to which they were associated; and then we have examined effectiveness of some of these narrators who were distinguished with the titles of “hafiz,” “imam,” “muhaddith” in reporting the ha-?diths. We have also examined the matters they were accused under the light of their biographies. In conclusion in this paper it is pointed out the practical dimensions and problems of whether being a qadari or having qadari inclinations can/should be regarded as a reason for rejection (jarh).