Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 36 - Sayı: 2
Aklın Yolu İki: Natüralizm ya da Konvansiyonalizm: Platon'dan Rousseau'ya dilin kökeni ve işlevi üzerine bir soruşturma
- Sayfa
- 221–243
- DOI
- —
Özet
Dilin oluşumu ya da kökeni, zihinleri meşgul eden temel sorulardan birisidir. Dilin kökenine dair soruşturmaların tarihi çok eskiye uzansa da sistematik olarak ilk kez Antik Yunan'da ele alınmıştır. Günümüz felsefesini şekillendirmeyi sürdüren Platon, Kratylos ve kısmen de Sofist diyaloğunda bu konuyu ele alarak göstergelerin oluşum ilkesini/mantığını bulmaya çalışmış ve dönemin dil yaklaşımlarına da kısmen ışık tutmuştur. Bu çaba Platon'dan günümüze devam etmiştir. Aydınlanma Dönemi düşünürleri bu konu üzerine ciddi biçimde eğilmiş ve konuyla ilgili başlıca eserler verenler dahi olmuştur. Descartes, Hobbes, Locke, Leibniz, Rousseau gibi düşünürler dilin kökeni ve işlevini ele almıştır. Böylece dil ve gösterge gibi kavramlar felsefe yazınının temel konularından birisine dönüşmüştür. Dil felsefesi alanında genel ve hatta zorunlu olarak iki yaklaşım belirginleşmiştir: Natüralizm ve konvansiyonalizm. Bu çalışma, felsefe tarihinde öneme sahip filozofların dil teorilerini ortaya koymayı ve böylece dilin önemine yeniden dikkat çekmeyi amaçlamaktadır. Çalışmamızın amacı, gündelik yaşamda üretilen ve bilimsel düzlemde keşfedilmeye çalışılan anlamların neredeyse tümünün eklemli dille ve göstergeleriyle üretildiği düşüncesinden hareketle eklemli dilin önemine dikkat çekmek ve toplumun temel kurucu mekanizmalarından birisi olan bu aracın kökenine ve işlevine ilişkin felsefi yaklaşımları ortaya koyabilmektir. Çalışmamız öncelikle Platon'un Kratylos ve Sofist diyaloglarındaki dil düşüncesini ayrıntılarıyla irdelemiş ve Aydınlanma Dönemi düşünürlerinden Descartes, Hobbes, Locke, Leibniz ve Rousseau'nun dil anlayışını ele alarak eklemli dille ilgili genel felsefi bir bakış açısı oluşturmaya çalışmıştır.
Abstract
One of the main questions in social sciences is the origin and formation of language. Although the history of the inquiries about the origin of language dates back to ancient times, it was first and systematically examined in Ancient Greece. One of the architects of today's philosophical thinking Plato’s endeavour to discover the formation and the logic of the signs/names through his own dialogues in Cratylos and partly in Sophist elucidated the language debates to some extent. The attempt to discover the secrets of language has continued from the time of Plato until the Age of Enlightenment. The thinkers of the Enlightenment vigorously worked on this issue and some of them contributed to the subject with major works. Thinkers such as Descartes, Hobbes, Locke, Leibniz, Rousseau studied the origins and functions of language. Thus, concepts such as language and signs have become one of the basic subjects of philosophical writings. In the field of language philosophy, two approaches have increasingly emerged as general and even obligatory: Naturalism and conventionalism. This study aims to reveal the language theories of historically renowned philosophers and thus to redraw attention to the importance of language. The goal of the study is to draw attention to the importance of articulated language by considering the fact that all meanings generated in daily life, and tried to discover in the field of science are produced by articulated language and its signs. And also the study aims to raise awareness on the medium of language which is one of the basic establishing mechanisms of communication systems and even society by revealing philosophical debates. In the study we initially examine Plato's linguistic views in his dialogues Cratylos and Sophist at full length, and later try to form a general philosophical perspective on articulated language by reflecting on certain Enlightenment philosophers such as Descartes, Hobbes, Locke, Leibniz and Rousseau.