Dergiler / ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2018 / Cilt: 28 Sayı: 1

Adıyaman İlinde Doğal Yayılış Gösteren Cyclotrichium niveum (Boiss.) Manden. & Scheng. Türünün Yoğunluk Durumu ve Farklı Lokalite Popülasyonlarının Uçucu Yağ Oranları Bakımından Karşılaştırılması

The Density Status of Cyclotrichium niveum (Boiss.) Manden. & Scheng. Species Showing Natural Distribution in Adiyaman Province and the Comparison of Different Locality Populations in terms of Essential Oil Contents

Sayfa
18–22
DOI
—

Özet

ÖZ: Lamiaceae familyasının bir üyesi olan Cyclotrichium niveum (Boiss.) Manden.&Scheng türü ülkemiz için endemik bir tür olup, doğal yetiştiği alanlarda yöre halkı tarafından külotu (dağ nanesi) olarak isimlendirilmekte ve çeşitli rahatsızlıklar için bitkisel çay olarak tüketilmektedir. Bu nedenle, bitkinin Adıyaman ili sınırlarında doğal yayılış alanlarını ve bolluk- yoğunluk durumunu belirlemek ve farklı lokalitelerde bulunan popülasyonlarda uçucu yağ oranlarının karşılaştırılması amacıyla böyle bir çalışma yapma ihtiyacı doğmuştur. Türün Nemrut Dağı’nın Batısı (860-963 m), Kuzey Batısı 1040-1617 m) ve Ulubaba Dağı Batı yamaçlarında (1650-1750 m) yayılış gösterdiği belirlenmiştir. Lokalitelerdeki popülasyonlarda örtüş ve sosyabilite durumu ortalama sırasıyla 2 ve 2 (22) pozisyonundadır. Popülasyonu temsil eden örneklerde bitki boyu 27-48 cm arasında değişim göstermiştir. Bunun yanında bitkilerin yayılış durumları ve yoğunluğuna göre çiçeklenme döneminde alınan örneklerde kuru herbadaki uçucu yağ oranları % 1,6-3,6 arasında olduğu tespit edilmiştir. Taksonun IUCN tehlike sınıfı “VU” dur.

Abstract

ABSTRACT: Cyclotrichium niveum (Boiss.) Manden. & Scheng species which is a member of Lamiaceae family, being an endemic species to our country, is named as külotu (dag nanesi) by locals in its natural habitats and it is consumed as a herbal tea for various health problems. For this reason, a need has arisen to make such a study in order to determine the natural distribution and status of the plant within Adiyaman province borders. It has been determined that the species has a distribution near the west (860-963 m), and North-west 1040-1617 m of Nemrut Mountain and Ulubaba Mountain (1650-1750 m). Sociability and covering status in populations are averagely on 2 and 2 (22), respectively. In samples representing the population the plant height has varied between 27- 48 cm. Besides, it has been determined that essential oil contents of dry leaf are between 1.6- 3.6 % in the samples taken during the flowering period according to the distribution status and density of the plants. Taxon's IUCN danger category is "VU".

Anahtar kelimeler: Cyclotrichium niveum, örtüş durumu, sosyabilite, uçucu yağ.