Dergiler / Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi / 2019 / Cilt: 5 Sayı: 2
Belagatın Fasıl ve Vasıl Konusuna Türkçe Kavramsal Çerçeveden Bir Bakış: Sıralı Bağlı Cümleler
- Sayfa
- 1367–1392
- DOI
- —
Özet
Fasıl ve vasıl konusu, nahvin atıf konusuyla da ilişkili olarak cümlelerin bağlanma hususunu ele alan belagatın me‘ânî alanının önemli bir konusudur. Bu konuda, cümleler arasındaki anlam ilişkilerine dair bir takım kavramlar geliştirilmiş, cümlelerin bağlanmasıyla ilgili esaslar oluşturulmuştur. Bu konunun ele aldığı cümleler, aralarında sebep-sonuç, zıtlık, karşılaştırma vb. anlam ilişkileri bulunan cümleler değil, bu tür anlam ilişkileri dışında art arda gelen ve paragrafın oluşumuna katkı sunan cümlelerdir. Bu cümleler, bağlama dışında başka bir anlamı olmayan vav bağlacıyla veya bağlaçsız biçimde sıralanır. Bağlaçsız sıralanan cümleler arasında modern dönemde noktalama işaretleri kullanılmaktadır. Fasıl ve vasıl konusu kendi kavramları ve sistematiği içerisinde cümlelerin bağlanmasını ve bağlanma esaslarını açıklamaktadır. Ancak bu tür cümlelerin ve bunların bağlanma konusunun Türkçe dilbilgisindeki karşılığı tartışılmamıştır. Çalışmanın bir kısmında bu konunun Türkçe kavramsal karşılığı teorik olarak tartışılmakta ve sıralı bağlı cümleler olduğu tespiti yapılmaktadır. Çalışmanın diğer kısmında ise fasıl ve vasıl konusunda ele alınan cümleler Türkçe dilbilgisi perspektifinden hareketle yeni bir bakışla sunulmaktadır. Sıralı bağlı cümlelerin noktalama işaretleriyle ilişkisi olduğundan fasıl ve vasıl konusundaki cümlelerin bu işaretlerle olan ilişkisi de açıklığa kavuşturulmaktadır.
Abstract
The subject of fasl and wasl is an important part of the al-maʿāni field of Balagha, which deals with the connecting styles of sentences in relation to the reference subject of nahw. On this subject, a group of concepts and the basis for the conjunction of sentences have been formed with regard to the meaning relations between sentences. The sentences addressed by this subject are not sentences that have cause-effect, contrast, comparison etc. relations between each other, but they are sentences which come consecutively and contribute to the formation of a paragraph. These sentences are ordered with the conjunction waw which has no meaning but only functions as a conjunction, or without any conjunctions. In the modern period, punctuation marks are used between sentences that are ordered without any conjunctions. The subject of wasl and fasl explains the connection of sentences and the basis of conjunctions within its own concepts and systematic. However, the equivalents of such sentences and of the case of conjunction between these sentences in Turkish grammar have not been discussed. In a part of the study, Turkish conceptual equivalent of this subject is theoretically discussed and it is determined that they are coordinating conjunction clauses. In the other part of the study, the sentences mentioned in the fasl-wasl subject are addressed with a new perspective moving from the Turkish grammar. Since the coordinating conjunction clauses are related to punctuation marks, the relation between the sentences in the subject of fasl-wasl and these marks is elucidated.