Dergiler / OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 11 Sayı: 18
Ölüm Mekânından Hayata Bakış: Siirt Kent Mezarlıkları Üzerinden Sınıf, İktidar ve Toplumsal Cinsiyeti Anlamak
- Sayfa
- 2908–2964
- DOI
- —
Özet
Mekân kavramı zihinsel olanla kültürel olanı, toplumsal ile tarihsel olanı birbirine bağlar. Mekânlar incelenirken kültür ve aynı kültürün tarihinin de incelenmesi bir zorunluluk haline gelir. Mutlak olarak var olan mekânın üzerine inşa edilen kurgular ve örüntülerle mekân toplumsallaşır. İnsan bedeninin kendisinden inşa ettiklerine kadar tüm bu süreci kapsar. Nekropolitan alanlar kültürün bir parçasıdır ve mutlak mekân üzerine inşa edilen toplumsal mekânlardır. Modernleşme öncesinde nekropolitan alanlar kentlerle iç içeyken modernleşme ile beraber kentlerden soyutlanmışlardır. Ayrıca kişilerin ölüm biçimleri, nedenleri, ölüm ve ritüelleri de şekil değiştirmiştir. Hatırlatma ve unutma unsurları sürekli olarak yeniden inşa edilmiş ve parçalanmıştır. Şüphesiz ki bu parçalanma ve inşa etme süreci iktidardan bağımsız değildir. Ölümün herkese eşit bir şekilde geldiği sürekli olarak ifade edilse de aslında insanlar nasıl yaşıyorlarsa öyle de ölüyorlar. Yaşam üzerindeki sınıf, statü, soy, toplumsal cinsiyet vb. kavramlar ne ifade ediyorsa ölüme giden süreç, ölümün kendisi ve nekropolitan alanlar da benzer şeyleri ifade etmektedir. Bu çalışmada nekropolitan alanlardaki sınıf, statü, toplumsal cinsiyet, iktidar kavramları sorgulanmış, nasıl parçalandıkları ve yeniden üretildikleri çözümlenmiştir. Sınıf, iktidar ve toplumsal cinsiyet okumalarını genişletmek amacı ile mezar görevlisi ve mezar kazıcısı olmak üzere beş kişi, mezarlıklar müdürlüğünde çalışan bir kişi ve bir gazeteci ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşme metinleri çözümlenerek betimsel analiz yapılmıştır. Mekânın tarihsel olması ve iktidar kurma araçları tarafından organize edilmesi bağlamında Başbakanlık Osmanlı Arşivinden ve diğer Osmanlıca kaynaklardan, Siirt ile ilgili mezarlıkları içeren belgeler çözümlenmiştir.
Abstract
The space connects the mental and the cultural, the social and the historical. While the space is being examined, the examination of culture and history becomes a necessity. The space of fiction and pattern built on the absolute space is socialized. This process that it covers the human body and all things that are produced. Negropolis areas are a part of the culture and social spaces. While before The Pre Modernization, the negropolitan areas were intertwined with the cities, isolated from the cities together with modernization. In addition, the forms of death, causes, death and associated rituals have changed shape. Reminder and forgetting elements are constantly rebuilt and fragmented. Undoubtedly, this fragmentation and construction process is not independent of power. Everyone is constantly told that death is equal. However, people die as they live. The concepts of class, status, race and gender represent a lot of things about life. The same concepts are similar for death. The concepts of class, status, gender and power in the neglected areas have been examined. These concepts are dismantled how reproduced and resolved through negropolitan areas. In order to better understand the process, four people (including the grave officer and grave digger) have been interviewed with a person working in the cemetery directorate. In addition, in-depth interviews have made with a journalist who has been broadcasting continuously in Siirt for 55 years. Interview texts have analyzed and discoursed. Ottoman documents have been examined due to the historical and power-building areas of the space.