NİYET KAVRAMI VE DİN EĞİTİMİ AÇISINDAN ANLAM KATMANLARI

Özet

Din eğitiminin beslendiği geleneğin kavramlarını kendi bakış açısıyla yeniden anlamlandırması onun gelenekle var olan bağını güçlendirmenin yanı sıra bilimleşme sürecinde kendi ne’liğine yanıt/yanıtlar bulmasına katkıda bulunur. Ülkemizde din eğitiminin beslendiği gelenek olan İslam düşüncesinin önemli kavramlarından biri niyettir. Niyet kavramı İslam düşünce geleneğinde niyet hadisi olarak meşhur olan hadis bağlamında farklı boyutları ile çalışmalara konu edilmiştir. Bu çalışmada niyet kavramının anlamlarını genelde eğitim özelde ise din eğitimi açısından yeniden gündeme getirdik. Bunun için niyetin anlamlarını ve gelenekte yapılan tanımlarını din eğitiminin bakış açısıyla yeniden değerlendirdik. İslam düşüncesinde sözlük anlamlarından yola çıkılarak niyetin yönelmek ve gaye anlamlarına geldiği görülmektedir. Niyet anlam ağında bulunan iradenin bir alt kavramı olarak gelecekteki eylemlere ilişkin olduğunda azim, eylemlerle birlikte olduğunda kasıt anlamlarına gelmektedir. Gelenekte yapılan tanımlardan hareketle niyetin bilinçli kişinin bir veya birden fazla gaye ile eyleme yönelerek eylemden doğan sonuçların sorumluluğunu üstlenmesi olarak tanımlanmasını önerdik. Sonuç olarak böyle bir tanımda eğitim ve din eğitimi açısından niyetin; niyet eden kişi ile ilişkili olarak bilinçlilik ve sorumluluk, niyet edilenle ilişkili olarak ise amaç ve yönelim anlam katmanlarına sahip olacağı söylenebilir.

Abstract

Re-meaninging the concepts of the tradition of religious education from its own point of view contributes to the strengthening of its connection with tradition as well as finding answers / answers to its own identity in the process of science. Intention is one of the important concepts of Islamic thought which is the tradition that religious education is fed in our country. The concept of intent has been the subject of studies with different dimensions in the context of hadith which is famous as the hadith of intent in Islamic thought tradition. In this study, we have brought the meaning of intent concept back to the agenda in terms of education in general and religious education in particular. For this purpose, we re-evaluated the meanings of intentions and definitions of tradition from the perspective of religious education. In Islamic thought, it is seen that intention is meant to be oriented and aim based on dictionary meanings. As a sub-concept of the will in the network of intent, it means perseverance when it comes to future actions, and intent when it is with actions. Based on the definitions made in tradition, we propose that the intention is defined as the conscious person taking responsibility for the results of the action by turning to action with one or more goals. Consequently, in such a definition, your intention in terms of education and religious education; It can be said that it will have layers of consciousness and responsibility in relation to the intending person and purpose and direction in relation to the intended person.

Anahtar kelimeler: Eğitim, Din Eğitimi, Niyet, Niyet Eğitimi, Bilinç, Amaç, Yönelim, Sorumluluk