ÖMER ÇORUMÎ’NİN EL-URVETÜ’L-MÜNCİYE FÎ’L-FİRKATİ’N-NÂCİYE ADLI FIRAK RİSALESİNDE 73 FIRKA RİVAYETİNE DÂİR DİLSEL ANALİZLER VE İSLAM FIRKALARININ TASNİFİ

Semantic Analysis of Seventy-three Sects Hadith and The Classifocation of Islamic Sects in Omar Corumi’s Heresiographical Epistle al-Urwa al-Munjiya fi’l-Firqa al-Najiya

Özet

İslam Mezhepleri Tarihi alanında, klasik dönem düşünce tarihimizi konu edinen birçok çalışma bulunmakla birlikte özellikle Osmanlılar dönemi, sahanın kayıp halkasını oluşturmaktadır. Fırak edebiyatının ana metinlerinin bünyesinde şekillendiği Sünnî geleneğin tahtında incelenen Eş’arî ve Mâtürîdî ekollerin fırak yazıcılığına yön verdiği Osmanlılarda, her iki geleneğe de ait eserler telif edilmiştir. Bu makale öncelikli olarak söz konusu geleneklerin tarihi seyrine kısaca temas edecek, daha sonra ana konusu olan ve 18. asrın sonlarında yaşamış bir Osmanlı müellifinin İslam fırkalarına dair risalesini ele alarak, yazarının 73 fırka rivayeti başta olmak üzere İslam fırkalarını tasnifi, tekfir, imamet, efdaliyet gibi konular hakkındaki düşüncelerini inceleyecektir.

Anahtar kelimeler: Ömer Çorumi, el-Urvetü'l-Münciye fi'l-Firkati'n-Naciye, Yazma Eser, Fırak Yazıcılığı, Maturidilik