Dergiler / Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2011 / Cilt: 1 - Sayı: 2

AHMET HAMDİ TANPINAR’IN “HUZUR” ROMANINDA ÜÇGEN ARZU

Triangular Desire Model in Ahmet Hamdi Tanpınar’s “Huzur” Novel

Sayfa
77–102
DOI
—

Özet

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Huzur" romanı, Rene Girard’ın üçgen arzu modeli bağlamında romansal hakikate destek çıkan bir yapıttır. Roman kişilerinin nesneye yönelmiş arzuları, Girard’ın “romantik yalan" olarak eleştirdiği şekilde, kendiliğinden değildir/ uyanmaz. Romanda arzunun öykünmeci doğası gereği bütün öznelerin karşısına mutlaka rakip ya da yüce birey rolünde bir dolayımlayıcı çıkar.Bu çalışmada edebî yapının kurgusuna ilişkin bir çözümleme yöntemi olan üçgen arzu modeli tanıtılarak, söz konusu yöntemle Huzur romanının kurgusal serüveninin bir parçası olan bir nevi karakter analizi gerçekleştirilmiştir. Böylelikle söz konusu eserin kurgusal bloklar/ öğeler arasındaki uyum ve tutarlılığını belgelemeye/ onaylamaya yönelik önemli bir adım atıldığı söylenebilir.

Abstract

Ahmet Hamdi Tanpınar’s “Huzur" novel is a work that supports novelist truth in terms of Rene Girard’s triangular desire model. The desire of novel’s characters to subject isn ’t spontaneously as Rene Girard critize it as “romantic lie". Because of the copyist nature of desire in novel, there is certainly a mediator as in the role of rival or supreme individual in front of all subjects. In this study, by introducing the model of triangular desire concerning the fiction of literary structure, sort of character analysis that is a part of Huzur novel’s fıctional adventure, was made. Thus, an important progress was made intented to approve the consistency between fıctional elements of mentioned novel.

Anahtar kelimeler: Ahmet Hamdi Tanpınar, Rene Girard, “Huzur" romanı, İstanbul, üçgen arzu, yüce birey, metafizik gereksinim, benlik