Cezerî Kasım Paşa (Sâfî) Dîvânı’nda Davranış Şekilleri

Özet

Klasik edebiyat bünyesindeki şiirler içerisinde kültürel ve sosyal hayata dair pek çok unsur bulunmaktadır. Bu unsurlardan bir tanesi de edebiyatımız içerisindeki davranış şekilleridir. Toplumların etkilendiği pek çok olayda gerek şahsî gerekse kültürel düzeyde davranışların temelini teşkil eden kalıplar vardır. Osmanlı toplumunun etkilendiği birçok olay da davranışlara yansımış ve şiirler yoluyla da edebiyata etki etmiştir. Disiplinler arası çalışmaların klasik edebiyat özelinde yaygınlaşmasıyla beraber davranışlar ile ilgili yapılan araştırmalar son yıllarda önem kazanmış, klasik şiirdeki davranış kalıpları da psikolojik ve sosyal yönüyle analiz edilmeye başlanmıştır.1 Bu makalede de 15. yüzyıl şairi Sâfî’nin Dîvân’ında bulunan davranış şekilleri Ahmet Sevgi ve Hakan Sevindik’in çalışmalarından yola çıkılarak tespit edilmiş, şairin bu davranış şekillerini ele alış biçimi incelenmiştir. Çalışmada bazı davranış şekillerinin günümüzle mukayesesi yapılmış, dönemin şartları göz önünde bulundurularak davranışlar değerlendirilmiş ve bu davranışlar neticesinde de bir sonuca ulaşılmıştır.

Abstract

There are many elements of cultural and social life in the poems within the scope of classical literature. One of these elements is the behavior patterns in our literature. In many events where societies are affected, there are patterns that form the basis of behavior at both personal and cultural level. Many events that affected the Ottoman society were also reflected in the behaviors and influenced the literature through poems. With the spread of interdisciplinary studies in classical literature, studies on behavior have gained importance in recent years, and behavioral patterns in classical poetry have begun to be analyzed in terms of their psychological and social aspects. In this article, the behavior patterns found in the Divan of the 15th century poet Sâfî have been determined based on the work of Ahmet Sevgi and Hakan Sevindik, and the poet's handling of these behavior patterns has been examined. In the study, some behavior patterns were compared with today's, the behaviors were evaluated considering the conditions of the period, and a result was reached as a result of these behaviors.