Dergiler / Osmanlı Bilimi Araştırmaları / 2023 / Cilt: 24 - Sayı: 1
Gazette des Hôpitaux Civils et Militaires de l'Empire Ottoman / Ceride-i Emâkinü’s-Sıhha [1887-1897]: Yeni Bulunan Sayılar ve Yeniden Değerlendirme
- Sayfa
- 67–103
- DOI
- —
Özet
Ceride-i Emâkinü’s-Sıhha, Sultan II. Abdülhamid’in (salt. 1876-1909) özel hekimi olan Mavroyeni Paşa tarafından 1887-1897 tarihleri arasında yayımlanmıştır. Dergi, 2002 yılında Feza Günergun tarafından incelenmiştir. Bu makale ise Fransa’da yeni erişime açılan koleksiyon [BIU Santé, Paris] ve Osmanlı Arşivi belgeleri ışığında Günergun’un makalesine bir zeyl olarak kaleme alınmıştır. Derginin henüz bulunamayan sayıları vardır. Ceride-i Emâkinü’s-Sıhha, Dr. David Pardo’nun yazdığı yazılar nedeniyle sansüre uğramış ve tahsisatının kesilmesiyle kapanmıştır. Dergi sansüre uğradıktan sonra İmparatorluk Tıp Cemiyeti’nin (Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane, İstanbul) resmi yayın organı olan Gazette médicale d’Orient’un bir kopyası olarak yayın hayatını sürdürmüştür. Türkiye’de iki dilli (Fransızca ve Türkçe) yayımlanan bu ilk tıp dergisinin özgünlüğü sansüre uğradıktan sonra kaybolmuş ve Mavroyeni Paşa’nın sürekli çabalarına rağmen eski günlerine geri dönememiştir.
Abstract
Gazette des Hôpitaux Civils et Militaires de l’Empire Ottoman was published between 1887 and 1897 by Spiridon Mavrogeny Pasha, the private physician of Sultan Abdul Hamid II (r. 1876-1909). The journal was studied by Feza Günergun in 2002. This article is an addendum to Günergun’s article in light of the newly opened periodical collection at Bibliothèque interuniversitaire de Santé [Interuniversity Health Library] in Paris, France and the documents kept in the Ottoman Archives. Currently, no library is found to possess a complete collection of the journal. The journal was censured due to the articles Dr. David Pardo had written and discontinued due to funding restrictions. Subsequently, the journal continued to be published in line with the Gazette Médicale d’Orient, the official publication of the Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane [Imperial Medical Society] in Istanbul. Gazette des Hôpitaux was the first bilingual (French and Turkish) medical journal to be published in the Ottoman Empire. Its originality could not be maintained after censorship, and its publication was suspended despite Dr. Mavrogeny Pasha’s continued efforts.