Fiten ve Hadislerin Tarihlendirilmesi

Özet

Bu makale hadislerin tarihlendirilmesinde yaygın bir şekilde kullanılan “müşterek ravi” teorisinin eleştirisini konu edinir. Schacht tarafından geliştirilen ve özellikle hukukî rivayetlere uygulanan bu teorinin doğruluk ve kapsayıcılığının test edilmesi amacıyla fiten rivayetleri arasından seçilen üç örneğe uygulanmıştır. Bu bağlamda öncelikli olarak yazar tarafından “dış tarihlendirme” olarak belirtilen yöntemle rivayetlerin içerikleri, tarihî olaylarla ilişkilendirilerek bir tarihlendirme yapılmış, ardından Schacht’ın yöntemiyle müşterek ravi tespit edilerek her iki tarihlendirmenin birbiriyle ne derece uyum sağladığı araştırılmıştır. Nihayetinde incelenen üç rivayet üzerinden söz konusu teorinin iyi bir performans sağlamadığı sonucuna varılmıştır.