Geleneksel Türk Seramiğinin Seramik Eğitimindeki Yeri

Özet

‘Geleneksel Türk seramiği’ adlandırması günümüzde güzel sanatlar eğitiminde yaygın olarak kullanılmayan ancak ‘çini’olarak literatürde yer almış geleneksel üretim biçiminin bir karşılığıdır. ‘Geleneksel Türk seramiği’ yerine ‘çini’ terimininkullanılıyor olmasının sektör ve eğitim alanlarında kavram kargaşasına neden olduğu konusunda görüşler bulunmaktadır.Üretim yöntemleri ve kullanılan malzemelerin benzer olması öğrencilerin algısında bir yanılgı oluşturmaktadır. Bu yanılgıseramik ve çini üretimlerinin farklı uygulama ve tasarım alanları olarak algılanmasıdır. Çamur, sır, boya çeşitleri ve pişmedereceleri farklılık gösterse de ortaya çıkarılan ürünler/eserler aynı aileye aittir. Çini ürünlerin ‘geleneksel seramik’ olaraktanımlanması, bu kavramın daha doğru anlaşılmasını sağlar. Üretim serüveni ve şekillendirme aşamaları birbirindenfarklı olmayan seramik ve çini eğitiminde her iki alanın birbirinden nasıl faydalanabileceği üzerine öneriler getirmek buçalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırmada, genel olarak ‘çini’ sanatı olarak kabul gören geleneksel Türk seramiküretim biçiminin ve bu üretim kapsamında kullanılan geleneksel form ve malzemelerin Seramik Bölümlerinde ne şekildeyer alması gerektiği üzerinde durulmuş, çağdaş Türk seramiği ile geleneksel Türk seramiğinin kimlik sorunu tartışılmıştır.Bu yolla günümüz seramik eğitiminde çağdaş ve geleneksel Türk seramiğinin hangi noktalarda birleşebileceği hakkındaönerilerde bulunulmuştur.

Abstract

The term ‘traditional Turkish ceramic’, which is rarely used in fine arts education, includes the meaning of ‘çini’ referring toa traditional production style. There are debates about using the term ‘çini’ instead of the term ‘traditional Turkish ceramic’causes conflict in the ceramic sector and education. Because the production methods and materials are similar, this creates amisimpression in students’ understanding, which is presuming the ceramic and ‘çini’ education have different modes of applicationand design. Even the types of clay, glaze, painting and firing degrees show differences, the products/artworks that areformed are a part of the same family. Defining ‘çini’ artworks as ‘traditional ceramic’ will provide a better understanding of theterm. The aim of this paper is to present suggestions about how both fields of study and application may benefit mutually, whichhave similar producing and forming styles. In this paper, it is intended to discuss in which ways the style of traditional Turkishceramic production, which is generally known as art of ‘çini’, and the traditional forms and materials used in scope of thisproduction can take place in Ceramic departments; in addition, the identity problem of contemporary and traditional Turkishceramic is discussed. Thus, suggestions are made in terms of identifying points that can combine contemporary and traditionalTurkish ceramic in today’s ceramic education.