Dergiler / UMDE Dini Tetkikler Dergisi / 2022 / Cilt: 5 - Sayı: 2
Ebû Hayyân’nın el-Bahru’l-Muhit’inde Nahivle İlgili Şiirsel Deliller (Taha Suresi Örneği)
- Sayfa
- 280–301
- DOI
- —
Özet
Şiir, İslamiyet’in hem öncesinde hem de sonrasında Arap edebiyatında önemli bir yere sahip olmuştur. Kur’an-ı Kerim’in tefsiriyle ilgilenen herkes, ayetlerin anlaşılması noktasında hala şiire büyük bir önem atfetmekte ve onu temel kaynak olarak görmektedirler. Şiire verilen bu önem belli dönemlerle sınırlı olmayıp Sahabe, Tabiin ve Tebe-i Tabiîn dönemlerinden bugüne canlılığını korumuştur. Nitekim günümüzde, Kur’an ayetinin anlamı ve tefsiri hakkında sahip olunan herhangi bir görüş ya da düşüncenin desteklenmesi için şiirden nakiller yapılabilmektedir. Bu çalışma, Ebû Hayyân el-Endelüsî’nin (ö. 745/1344) hem dilbilim hem de kıraat ilmi için referans olarak kabul edilen el-Bahru’l Muhît isimli eserinde Arap şiirinin, Kur’an-ı Kerim tefsirine katkılarını ortaya koymak üzere kaleme alınmıştır. Çalışmada öncelikle Ebû Hayyân’ın hayatı üzerinde durulmuş, sonrasında izlenecek yöntem hakkında bilgi verilmiş daha sonra da şiirin, tefsirde “şahid” olarak kullanılması konusu ele alınmıştır. Önceki alimlerin bu konu hakkındaki görüşlerine de yer verilmiştir. Yine bu çalışma “şevahidin” ilk olarak nahiv açısından ele alınmıştır. Çalışmanın ilerleyen safhalarında “Taha Sûresi” özelinde Ebû Hayyân’ın tefsirinde “şahit” olarak yer alan şiirler, bahsedilen esas üzere incelenmiştir. Kur’an’daki ayetlerin i‘râb ya da tefsiri yapılırken nasıl çözümlendiği ve açıklandığı ortaya konularak nihayetinde çalışma, sonuç ve önerilerle sonlandırılmıştır .
Abstract
Poetry has occupied a great place in Arabic literature, both before and after Islam, and Still those who are interested in the interpretation of Qur’ān pay great attention to poetry and consider it the basic reference if the Qur’ānic verses are unclear to them, and this interest was not seen only in one age but rather emerged clearly from the era of the companions and the followers and their followers, extending to the later ages of the interpreters. This research focuses on the issue of using the Arabic poetry to serve the interpretation of Qur’ān, through the interpretation heritage left by Abū Hayyān (d. 745/1344) In his interpretation of al-Bahr al-Muhīt, in which he focused a lot on the grammatical and Arabic aspects as well as the science of readings until it was considered a reference for both sciences. At the beginning of this research it presents something from the biography of Abū Hayyān, then it refers to the mentions about his interpretation and the method he followed in his writings, then it comes to the issue of the poetic evidence “shahid”, explores it and shows how the scholars of the predecessors looked at it, and then it concludes to the talk about the poetic evidence that Abū Hayyān gave in the interpretation of Sūrat Ṭā Hā and how he analyzed it and built on it his interpretation or parsing of the Qur’ānic verses. This research focused on the poetic evidence related to the science of grammar, then the research concluded with a number of results and recommendations.