Özel Eğitim Öğretmen Adaylarının Özel Eğitim Öğretmenliğine Yönelik Metaforik Algıları

Özet

Bu araştırmanın amacı; özel eğitim öğretmen adaylarının “özel eğitim öğretmenliği” kavramına ilişkin metaforik algılarını ortaya çıkarmaktır. Araştırma, 2021-2022 akademik yılı güz döneminde Trabzon Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Öğretmenliği Programında birinci ve dördüncü sınıfta eğitim görmekte olan toplam 134 özel eğitim öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Çalışma nitel araştırma desenlerinden betimsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Veriler öğretmen adaylarından “özel eğitim öğretmenliği ……. gibidir/benzer, çünkü ….….” cümlesini tamamlamaları istenerek toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Çalışma bulgularına göre öğretmen adayları toplam 124 geçerli metafor üretmişlerdir. Üretilen bu metaforlar ortak özellikleri ve benzetme yönleri dikkate alınarak yedi kategori altında toplanmıştır. Öğretmen adayları; farklılıkların bir araya geldiği yer ve sabır abidesi kategorilerinde birbirlerine yakın sayıda, ışık kaynağı/yön gösterici ve şekil veren kategorisinde birinci sınıf, emek, özveri ve gayret ve ekip çalışması kategorilerinde ise dördüncü sınıf öğretmen adayları daha fazla metafor üretmişlerdir. Elde edilen bulgular sonucunda katılımcıların “özel eğitim öğretmenliği” mesleğine yönelik çeşitli görüşlerinin olduğu görülmüştür. Bu görüşlerin toplandığı kategoriler incelendiğinde en fazla metafor, farklılıkların bir araya geldiği yer (27,41) kategorisinde daha sonra ise emek, özveri ve gayret gerektiren (25,80) kategorisinde toplanmıştır. Ayrıca katılımcıların “özel eğitim öğretmenliğine” ilişkin algılarının olumlu yönde olduğu görülmüştür.