Dergiler / Yerbilimleri / 2022 / Cilt: 43 - Sayı: 3
Güneydoğu Anadolu Bölgesi Mardin Grubu dolomitlerinin dolomitleşme yaşlarının ve derinliklerinin kümelenmiş izotoplar ve 1B basen modeli kullanılarak belirlenmesi
- Dergi
- Yerbilimleri
- Sayfa
- 212–238
- DOI
- —
Özet
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde geniş bir yayılım sergileyen Kretase yaşlı sığ denizel Mardin Grubu karbonatları hidrokarbon açısından en üretken birimdir. Mardin Grubu dolomitlerinin kümelenmiş izotop sıcaklıkları 92oC ile 125oC arasında ölçülmüştür. Bir boyutlu (1B) basen modeli kullanılarak, kümelenmiş izotop sıcaklıkları dolomitleşme derinlik ve zaman bilgisine dönüştürülmüş ve dolomitleşmenin 2200 m derinlikten (22 milyon yıl önceden) 3420 m derinliğe (14 milyon önceye kadar) kadar gerçekleştiği anlaşılmıştır. Paleo-sıcaklık ve derinlik değerlerinin değişimi yeniden kristallenmenin farklı derecelerde meydana geldiğini yansıtmaktadır. Dolomitleşme sularının oksijen izotop değerleri 3.32‰ ve 6.31‰ arasında değişmektedir. Bu değerler Kretase deniz sularından oldukça ağırdırlar. Sonuçlar gösteriyor ki, çalışma alanında geç dolomitleşme olayı gözlemlenmekte ve yüksek sıcaklıktaki derince gömülmüş ve dolomitleşme ile oluşmuş gözenek suları Mardin Grubu rezervuarının porozite sistemini olumsuz yönde etkilemektedir.
Abstract
The widespread Cretaceous aged Mardin Group is shallow marine carbonates and is the most proliferous section in SE Anatolia (SE Turkey). Clumped isotope temperatures were measured for Mardin dolomites between 92oC and 125oC. Using 1D basin model, clumped isotopes temperatures were converted to a depth and time for dolomitization from 2200 m (22 Ma) to 3420 m (14 Ma). Both the range of paleotemperature and burial depth reflects different degree of recrystalization event as a result of burial event. The oxygen isotopic composition of dolomitizing fluid varied between 3.32‰ and 6.31‰ which is significantly heavier than Cretaceous marine waters. The results indicates that late dolomitization are present in the study area and that a deeply buried dolomitizing pore fluid with high T has a negative influence on porosity system of the Mardin Group Reservoir.