Dergiler / Ormancılık Araştırma Dergisi / 2022 / Cilt: 9 - Sayı: 2
Akdağ’ın (Balıkesir-Kütahya) bitki çeşitliliği ile çevresel faktörler arasındaki ilişkiler ve bitki toplumlarının tür çeşitliliği
- Sayfa
- 108–121
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma, farklı floristik bölgelerin bitki toplumlarına sahip Akdağ’ın hem bitki toplumlarındaki bitki tür çeşitliliğini hem de bitki tür çeşitliliği ile çevresel faktörler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Örnek alanlardaki bitki türlerinin örtüş-bolluk değerleri Braun-Blanquet skalasına göre belirlenmiştir. Orman ve çalı vejetasyonunu oluşturan bitki toplumları, kümeleme analiziyle gruplandırılmıştır. Tür çeşitlilik bileşenleri (alfa, beta ve gama çeşitlilikleri) bilgi teorisi ölçümleri kullanılarak hesaplanmıştır. Örnek alanların alfa çeşitliliği üzerinde etkili olan çevresel değişkenler, korelasyon analizi kullanılarak belirlenmiştir. En yüksek alfa, beta ve gama çeşitliliği Cistus laurifolius-Pinus nigra subsp. pallasiana, Aristolachia pallida-Quercus cerris, Astragalus glycyphyllos subsp. glycyphylloides-Pinus nigra subsp. pallasiana bitki gruplarında bulunmuştur. Tür çeşitliliği üzerinde en önemli çevresel faktörler ağaç katı örtme oranı ve yükseltidir. Alfa çeşitliliği ile ağaç katı örtme oranı ve yükselti arasında negatif, pH ile pozitif ilişki bulunmuştur. Örnek alanların alfa çeşitliliği ile çevresel faktörler arasındaki ilişkilerin modellenmesinde, en yüksek varyansı açıklama oranı (%48,7) aşamalı çoklu regresyon analizinde elde edilmiştir. Ağaç katı örtme oranının azaldığı, alan heterojenliğinin ve karışık ağaç türlerinden oluşan bitki toplumlarının bulunduğu alanların bitki tür çeşitliliğini artırdığı ifade edilebilir.
Abstract
This study was carried out in order to determine both the plant species diversity in the plant communities of Akdağ, which includes the plant communities of different floristic regions, and the relationships between plant species diversity and environmental factors. The cover–abundance values of plant species in the sample areas were determined according to the Braun-Blanquet scale. Plant communities of forest and shrub vegetation were grouped by using cluster analysis. The components of species diversity (alpha, beta and gamma diversities) were defined by using information theoretic measures. Environmental variables affecting the alpha diversity of the sample areas were determined by correlation analysis. The highest alpha, beta and gamma diversities were found in Cistus laurifolius-Pinus nigra subsp. pallasiana, Aristolachia pallida-Quercus cerris, Astragalus glycyphyllos subsp. glycyphylloides-Pinus nigra subsp. pallasiana groups. The most important environmental factors on species diversity are tree layer cover and elevation. There was a negative relationship between alpha diversity and tree layer cover and elevation, and a positive relationship with pH. In modeling the relationships between alpha diversity of the sample areas and environmental factors, the model with the highest proportion of variance explained (48.7%) was obtained in the stepwise multiple regression analysis. It can be said that the areas with reduced tree layer coverage, area heterogeneity and plant communities consisting of mixed tree species increase plant species diversity.