Dergiler / Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2022 / Sayı: 40
Ebü’l-Bekâ el-‘Ukberî'nin İ‘râbu’l-Kırââti’ş-Şevâz Kitabında Edilgen Fiil: Morfolojik ve Yorumlayıcı Bir İnceleme
- Sayı
- 2022 · Sayı: 40
- Sayfa
- 341–391
- DOI
- —
Özet
Şâz kırâatlerin tevcihi, birçok âlimin ihtimâm gösterdiği önemli meselelerden biridir. Ebü’l-Bekâ el-‘Ukberî (ö. 616/1219) bu alanda eser telif edenlerden âlimlerdendir. O, şâz kırâatlerin tevcihi ve tefsirine dair bir kitap yazmış ve İ‘râbu’l-kırââti’ş-şevâz adını vermiştir. Böyle bir çalışmanın seçilmesindeki gaye, şâz kırâatleri tevcih etmede, açıklamada ve delil getirmede Ebü’l-Bekâ’nın takip ettiği yöntemin tespitinin yanı sıra ma‘lûm sîğadan mechûl sîğaya intikal eden bir fiilin geçirdiği anlam değişiminin tespiti ve kırâate etkisidir. Söz konusu kitabında edilgen şâz kırâatler incelenmiş, görüşleri tartışılmış ve sahih-mu‘tel ayırımı temelinde bazı örneklerin morfolojik tahlili yapılmıştır. Araştırmada betimsel ve analitik yöntem kullanılarak mezkur kırâatler tanımlanıp analiz edilmiş ve el-‘Ukberî'nin onları yorumlama yöntemi tayin edilmiştir. Ayrıca şâz kırâatler derecelendirilmiş ve sahiplerine nispeti kritik edilmiştir. el-‘Ukberî'nin yorumlamada birden fazla yöntem kullandığı ve ayrıca şâz edilgen fiillerin mütevâtir rivayetlerdeki malum kullanımlara nazaran ifade ettikleri anlam zenginliklerini açığa çıkardığı tespit edilmiştir.
Abstract
Directing the odd recitations is a syntactically, morphologi-cally, and rhetorically considered subject by many interpreters and linguists. Abu Al-Baqa Al-Ukbari (616 AH) wrote Irabu Al-qiraat Al-shawaz’ for its direction and justification. The research investigates morphologically the odd recitations occurred as passive voice verbs to conceive the change in meaning from active to the passive voice as well as understanding his approach to direction, justification and inference. The study is divided according to aspects of sound and weak verbs with examples. Al-Ukbari’s views were discussed in light of some inferences and comparisons with other pre-and-post scholars to find similarities and differences in addition to extracting the odd recitations and relating them to their narrators. The research spots a famous scholar and a book that contained many odd recitations ignored by others. The research is analytical descriptive. The findings reveal that Al-Ukbari used a different aspect in directing these recitations to find an Arabic facet in addition to clarifying the advantages of the passive voice and its impact on the meaning in the odd recitations rather than the frequent counterparts.